Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/4796 K.2010/1159

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28.11.2007 tarih ve 2006/571-2007/172 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar Kolay Açılır Kapak A.Ş. ve ... vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 02.02.2010 gününde davalı asıl ... geldi, davetiye tebliğine rağmen davacı ve davalılar vekilleri duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalıların 2001/ 01133 kodlu müracaat ile endüstriyel tasarım tescili başvurusunda bulunduklarını belirterek müvekkiline tescilli endüstriyel tasarımına benzeyen ürünleri üretmemesi ve ticaretini yapmaması talebi ile ihtarname gönderdiklerini, oysa müvekkilinin 1955 yılından beri vatan makine adıyla faaliyet gösterdiğini, Türkiye’ de metal ambalaj sanayinin öncülerinden olduğunu,

davalıların tasarladıklarını iddia ettikleri teneke kutunun beyaz peynir ambalajlamasında kullanıldığını ve söz konusu kapağın yurt dışında metal ambalaj sanayinde yıllar önce geliştirilmiş bulunan ve Türkiye’ de daha çok ton balık konserve kutularında kullanılan kapağa fonksiyonel açıdan bakıldığında herhangi bir tasarım koruması verilemeyeceğinin açık olduğunu, kapağın herhangi bir yenilik ve ayırt edicilik arz etmediğini ileri sürerek,

davalı adına kayıtlı 2001/01133 kod sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, davalının yapmakta olduğu haksız rekabetin men’ine, verilecek kararın başlangıç ve gerekçe bölümlerinin ve hüküm fıkrasının ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı T.P.E vekili, hükümsüzlük davasında TPE aleyhine dava açılamayacağından davanın öncelikle husumet yönünden, esasa girilmesi halinde de tescile konu ürünün görünüm açısından yenilik özelliğine haiz olup olmadığı hususunda bir inceleme yapılamadığından müvekkili kurum hakkındaki davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar vekili, endüstriyel tasarım belgesi ile sağlanan hakkın sahibinin müvekkili şirket olduğunu, şirket ortağı ...’ ın tasarımcı olsa da hak sahibi olmadığı için ona husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili şirketin 1987 yılında ticaret siciline tescil olunduğunu, şirketin her türlü ambalaj işiyle iştigal ettiğini, ülkenin tanınmış firmalarına kolay açılır kapak ismi altında ambalaj ürettiğini, gıda ile temasta bulunan materyal üretim sertifikası ve sicil sertifikasına sahip olduğunu, basiretli tacir olan müvekkilinin kapak logolu - kolay açılır ibareli ticaret markasının da tescilli sahibi olduğunu, davaya konu tasarımın yenilik ve ayırtedici niteliğe sahip olduğu gibi korunması gerekli bir tasarım olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair karar, davalılar Kolay Açılır Kapak A.Ş ve ... vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 11 Hukuk Dairesi’nin 03.01.2006 tarihli ilamı ile “Yargılama sonunda tefhim edilen kısa kararda, davalılardan T.P.E’ ne ilişkin olarak olumlu ya da olumsuz karar verilmemesine rağmen, gerekçeli kararda T.P.E’ne husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle hakkındaki davanın reddine şeklinde yazılmak suretiyle farklılık oluşturması doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak, davalı T.P.E hakkındaki davanın ayrılmasına, davaya konu tasarım belgesinde açıklanan tarifnamenin aynısı denebilecek nitelikte muhafaza kutularının üretildiği, davalı tasarımının farklılığının küçük ayrıntılardan ibaret olduğu,

554 sayılı K.H.K’ nun 6. maddesi gereğince de tasarımların sadece küçük ayrıntılarda farklılık göstermesi halinde yeni olarak kabul edilemeyeceği belirtildiğinden ve ayrıca 554 sayılı K.H.K’ nun 7. maddesinde belirtilen ayırtedici niteliğin belirgin bir farklılık olarak bulunması gerektiği, somut olayımızda ise davaya konu tasarımın daha önce dünyada bilinen ve uygulanan tasarımlardan farklı olmadığı gibi yenilik ve ayırtedicilik niteliğini de taşımadığı anlaşıldığı gerekçesiyle endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne yönelik talebin kabulüne, sicilden terkinine,

davalılar tescilli tasarım belgelerine dayalı olarak kullanımda bulunduklarından ve bu halde de haksız rekabet koşulları oluşmadığından bu yöndeki talebin ise reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar Kolay Açılır Kapak A.Ş. ve ... vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına davalılar vekilinin aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, davalı adına kayıtlı 2001/01133 kod sayılı tasarımın hükümsüzlüğü, sicilden terkini, davalının yapmakta olduğu haksız rekabetin men’i, verilecek kararın başlangıç ve gerekçe bölümlerinin ve hüküm fıkrasının ilanı istemine ilişkindir. 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında KHK.nin 44/son maddesi hükmü uyarınca tasarımın hükümsüzlüğü davası, davanın açıldığı anda tasarım sicilinde tasarım belgesi sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılacağından, dava konusu tasarım davalı Kolay Açılır Kapak San. A.Ş. adına tescilli olduğundan mahkemece,diğer davalı ... hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3- Ayrıca, 554 sayılı KHK’nin 48. ve devamı maddelerine göre, tasarım hakkına tecavüz halinde açılan davalar sonucunda haklı çıkan taraf, haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması halinde aynı KHK’nin 59. maddesi uyarınca hükmün ilanını talep edebilir. Oysa, somut uyuşmazlık 554 sayılı KHK’nin 43. maddesine dayalı tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin olup, bu tür davalar sonucu kararın ilanının mümkün olamayacağı gözetilmeksizin hüküm özetinin ilanına karar verilmesi de doğru görülmemiştir.