Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/5198 K.2010/1567

Taraflar arasında görülen davada Kadıköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09/10/2007 tarih ve 2006/472 - 2007/623 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 09.02.2010 gününde davacılar avukatı ... ile davalı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkileri ile Cıngıllı Holding A.Ş. arasında "Taşınmaz Satış Ön Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşme hükümlerine göre müvekkillerinin taşınmazı CINGILLI grup şirketleri için m2 birim fiyatı 135,00 USD üzerinden olmak üzere devir ve tescil edecek, Cıngıllı Holding A.Ş.'nin ise 3.kişi ve yediemin sıfatıyla Demirbank T.A.Ş.'ne 500.000 USD'yi müvekkilleri adına bloke edip, taşınmazın tapuda devrinin gerçekleşmesi anında bloke edilen bu tutarı müvekkillerine ve müvekkillerinin belirlediği kişilere ödenmesi talimatını vereceğini,

bu sözleşmeye göre 23.10.2000 tarihinde söz konusu taşınmazın tapuda Demirbank T.A.Ş. edına tescil edilmesini ve deviredilmesini sağlayan müvekkillerinin bu şekilde yükümlülüklerini yerine getirmiş olmakla Demirbank T.A.Ş.

Merkez Şube nezdinde adlarına bloke edilen 500,000 USD'yi almak hakkını haiz olduğunu, bu arada Demirbank T.A.Ş.'nın yönetim ve denetiminin 06.12.2000 tarihinde davalı ...'ye devredilip, 20.09.2001 tarihinde de tüm hak ve alacak, borç ve yükümlülükleriyle aktif ve pasifiyle ve tüzel kişiliği sona erdirilmek suretiyle dava dışı HSBC Bank A.Ş.'ye devredildiğini, tapuda devir ve tescil işlemleri konusundaki yükümlülüklerini yerine getiren müvekkillerinin Demirbank T.A.Ş.

Merkez Şube nezdinde adlarına açılan hesapta adlarına bloke edilen (500,000) USD'yi söz konusu hesabın haksız surette boşaltılmış olması sebebiyle tahsil edemediklerini ileri sürerek, (746.942) USD alacaklarının, asıl alacak bölümü olan (500.000) USD'nin dava tarihinden itibaren uygulanacak faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davayı görmeye yetkili mahkemenin müvekkilinin ikametgahı olan İstanbul Mahkemeleri olduğunu, gayrımenkul satışı ile ilgili sözleşmenin davacılar ve Cıngıllı Holding A.Ş. arasında yapıldığını, ne Demirbank T.A.Ş'nın nede ...'nun bu sözleşmenin tarafı olmadığını, davanın sözleşmenin diğer tarafı Cıngıllı Holding A.Ş'ne açılmasının gerektiğini, davacının Cıngıllı Holding A.Ş. ile aralarında yaptıkları sözleşmenin hiç bir hükmünü yerine getirmediğini, Cıngıllı Holding A.Ş tarafından davacılar adına Demirbank T.A.Ş. nezdinde bloke edilmiş bir paranın da bulunmadığını,

taşınmazın davacı taraf ve diğer malikler tarafından taşınmaz ön satış sözleşmesinden bağımsız bir satış işlemi ile Demirbank TAŞ'ye satılıp devir ve tescil işleminin gerçekleştirildiğini, Demirbank T.A.Ş'nın bir satış işlemi gereğince yapmak zorunda olduğu edimini yerine getirip, satış bedelini maliklere peşinen ödediğini, söz konusu blokedeki tutarın Cıngıllı Holding A.Ş. tarafından değil Demirbank T.A.Ş kaynağından sağlandığı ve daha sonra Banka kayıtlarına dönüşünün gerçekleştiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, satış ön sözleşmesi adlı sözleşmenin davacılar ile Cıngıllı Holding A.Ş. arasında düzenlendiği, sözleşme uyarınca sözleşmenin diğer tarafından alacak hakkı kazanmış olan tarafın, bu alacak hakkının ifasını kural olarak sözleşmenin diğer tarafından talep edebileceği, (500.000) USD'nın maliki ve borçlusunun davaya konu sözleşmenin tarafı olan Cıngıllı Holding A.Ş. olup, borcun alacaklısının da davacılar olduğu, alacak hakkının ancak Cıngıllı Holding A.Ş'ne karşı yöneltilebileceği gerçekleriyle husumet yokluğu nedeni ile açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacılar ile dava dışı Cıngılı Holding A.Ş. arasında davacıların maliki oldukları İstanbul ili Ümraniye İlçesi 1. Bölge, Çekmeköy, Uzuntarla mevkii, 1 pafta, 26 parsel noda kayıtlı taşınmazın satışı amacıyla bir "Taşınmaz Satış Ön Sözleşmesi" imzalanmıştır. Söz konusu sözleşme uyarınca davacılar söz konusu taşınmazı Cıngıllı grup şirketleri için m2 birim fiyatı 135,00 USD olmak üzere devir ve tescil edecek, Cıngıllı Holding ise bu ön anlaşmanın yapılmasındaki isteğinin ve iyi niyetinin bir göstergesi olarak üçüncü kişi ve yediemin sıfatıyla Demirbank'a 500.000 USD bloke ederek, bu ön anlaşma koşullarına uygun olarak Cıngıllıya devrinin gerçekleşmesi anında bloke edilen bu tutarın Turgut Toplusoy ve/veya Turgut Toplusoy'un istediği/belirlediği başka kişilere ödenmesi talimatını verecektir.

Somut olayda Cıngılı Holding A.Ş. 500.000 USD'yi grup şirketlerinden olan Demirbank A.Ş. Merkez Şubesi nezdindeki hesaba "Cıngıllı Holding A.Ş. ile Turgut Toplusoy Roman Haz. Giy. ve Tek. A.Ş. arasında yapılan ön sözleşme gereği bloke alınan" açıklaması ile 23.05.2000 tarihinde bloke etmiştir. Bilahare Demirbank TAŞ yönetimine 06.12.2000 tarihinde davalı ... tarafından el konulduğu, bundan sonra bu paranın ...'nin aktifine aktarıldığı anlaşılmaktadır.

Açıklanmaya çalışıldığı üzere paranın Cıngıllı Holding'e ait olmasına karşın davalı tarafından tasarruf edildiği açık olmakla davalı ...'na husumet yöneltilmesinde hiçbir usulsüzlük yok ise de, taşınmaz satım vaadi sözleşmesi niteliğindeki sözleşmenin Noterlik Kanunu'nun 60.maddesi uyarınca noterde düzenlenmesi gerekirken adi yazılı şekilde düzenlenmesi karşısında BK'nun 11/2. maddesi uyarınca geçersiz olduğu anlaşılmakla davacıların söz konusu sözleşmeye dayalı olarak hak talep etmeleri mümkün değildir.

Mahkemece davanın açıklanan gerekçe ile reddi yerine husumetten ret kararı verilmesi doğru değilse de, sonucu itibarıyla doğru olan hükmün HUMK'nun 438/son maddesi uyarınca onanmasına karar vermek gerektiği gibi, davalı yararına takdiri gereken vekalet ücreti miktarının da HUMK'nun 438/7.maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.