Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/6189 K.2010/2150

Taraflar arasında görülen davada Bursa Asliye 1.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06.02.2008 tarih ve 2007/14-2008/37 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 23.02.2010 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 30.11.2002 tarihli şirket ortaklığının tasfiyesine ilişkin sözleşmenin 9.maddesinde Okçulardaki dükkanın babadan intikali sebebiyle ... dondurma ürettiği sürece dondurmacı olarak kalacağının kararlaştırıldığını, söz konusu işyerinde yapılan tespitte başka markaya ilişkin dondurmaların satışı yapılmak üzere bulundurduğunun tespit edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin bir bütün halinde yorumlandığında gerçek amacın Bursa' da bir marka olan ve 1927 yılından bu tarafa aynı adreste babadan itibaren satışı yapılan "Geye" markalı dondurmanın satışının sürdürülmesi ve markanın yaşatılması olduğu,

davacı dondurma ürettiği ve verdiği halde davalının başka ürün bulundurmak ve satmak suretiyle sözleşmenin bu hükmünü ihlal ettiği, müvekkilinin burada gerek dondurma ve gerekse tatlı ürünleri satarak babadan kalma şekliyle işletmenin devamını sağlamayacakken, sağlayacağı kazançtan mahrum kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (10.000,00) YTL tazminatın temerrüt tarihi olan 30.09.2006' dan itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, tarafların 30.11.2002 tarihinden önce Geye dondurma Gıda San. Tic. A.Ş.Geye Dondurma Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Ortaş Gıda San. Tic. A.Ş. ve STG Gıda San.Tic. Ltd. Şti. ünvanlı şirketlerde ortak olduklarını, yapılan sözleşme ile STG Ltd.

Şti.'nin müvekkiline diğer şirketlerin davacıya kaldığını, yapılan bu devirler neticesinde taraflar arasında ticari ilişki kalmayıp, tarafların kendi işlerini yürütür hale geldilerini, müvekkilince sözleşmenin 9.maddesinin ihlalinin söz konusu olmadığını, bir an için sözleşmenin 9.maddesinin ihlalinin söz konusu olduğu düşünülecek olunsa dahi, davacının dondurmaları kendi adına üretmediği, sözleşme ile devraldığı Geye Dondurma Gıda San. Tic.

A.Ş.adına üretim yaptığı, sözleşmede dondurmaları bu şirketten almayacağına dair bir hüküm bulunmadığı, kaldı ki müvekkilinin şirketten dondurma almakta olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davaya konu ve taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin taraflar arasındaki ortaklığı ve mal paylaşımını düzenleyen bir sözleşme olduğu, sözleşmenin 9.maddesinin gerek lafzi gerekse tarafların ortak iradesinin yorumu gereğince davalının uymakla yükümlü olduğu edimin işyerini dondurmacı dükkanı olarak çalıştırmak olduğu, bunun dışında bir yükümlülük üstlenmediği, tespit ve dava tarihi itibariyle işyerinde dondurma satan davalının sözleşmenin 9.maddesini ihlal etmediği, bu nedenle işyerini aylık 350 USD üzerinden davacıya kiraya vermek zorunda olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, taraflar arasında imzalanan 30.01.2002 tarihli şirket ortaklığının tasfiyesine ilişkin sözleşmesinin 9.maddesinde "Okçulardaki dükkanın babadan intikali sebebiyle ... dondurma ürettiği sürece dondurmacı olarak devam etmemesi halinde TarıkGeye' ye 350 USD üzerinden aylık kira bedeli ile kiraya verecektir." hükmünün davalı tarafından ihlal edildiği iddiasına dayalı mahrum kalınan kazanç kaybının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar sözleşme ile birlikte ortakları oldukları bir takım şirket ortaklıklarını birbirlerine devrederek aralarındaki ortaklık ilişkilerine son vermişlerdir. Her ne kadar sözleşmenin 9.maddesinde, ... dondurma ürettiği sürece Okçulardaki dükkanın dondurmacı olarak kalacağı kararlaştırılmış ise de, sözleşmenin davacı ve davalı iki gerçek kişi arasında imzalanmış bulunması karşısında esasen Geye Dondurma Gıda San. Tic.

A.Ş.tarafından üretilen dondurmalar nedeniyle kazanç kaybının da bu şirkete ait olmasının gerekmesi karşısında davacının kendi adına talepte bulunmasına hukuken olanak bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken,

davacının sözleşmenin ihlali nedeniyle sadece Borçlar Kanunun 158/2.maddesi uyarınca sözleşmeyle kararlaştırılan cezai şartın tahsilini dava konusu edebilecek bulunması ve bu davada cezai şartın tahsilinin istenilmemiş olması karşısında yazılı şekilde işin esasına girilerek hüküm tesisi doğru görülmemiş ise de HUMK' nun 438/9.maddesi uyarınca kararın değişik bu gerekçe ile onanmasına karar vermek gerekmiştir.