Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/6520 K.2010/2413

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04.03.2008 tarih ve 2007/38-2008/44 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 02.03.2010 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkilinin LA VACHE QUI RIT (lavaşkiri) markasının sahibi, 1865 yılında Fransa’da kurulan süt ve süt ürünleri işi ile iştigal eden dünyada peynir konusunda ilk markayı yaratan bir firma olup, LA VACHE QUI RIT kelimesinin Türkçe’de "gülen inek" anlamına geldiğini, Fromageries şirketinin 120 den fazla ülkede ürünlerini tüketime sunduğunu, Türkiye’de de eritme peynir, krem peynir alanında haklı bir üne kavuşan Kars Karper firmasının çoğunluk hisselerini iktisap ettiğini, markanın kitlesel iletişim araçlarında yoğun reklam tanıtımı nedeniyle tüketicilerin kahkaha atan ineği bildiklerini,

LA VACHE QUI RIT markalı ürünün Kars Karper A.Ş.’nin mühhasır lisansına istinaden Türkiye’de ticaretinin yapıldığını, davalının ise özellikle peynir olmak üzere gıda sektöründe faaliyet gösterdiğini, LA VACHE QUI RIT markalı peynirlerin Türkiye’de ithalat ve dağıtımının yakın zamana kadar davalı tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkilinin 138305 ve 151931 sayılı tescilli markaların sahibi olduğunu, davalının ise "gülen inek" kelime markasını 2006 01860 no ile tescil ettirmesi nedeniyle aleyhine 1 Nolu FSHM' nin 2006/763 sayılı dosyasında hükümsüzlük davası açıldığını,

davalının yalnızca gülen bir inek kafasından oluşan şekil markasının da tescili amacıyla TPE’ye 2006 49954 no ile başvuruda bulunduğunu, yayınlandığı takdirde gerekli itiraz prosedürünün başlatılacağını, davalının LA VACHE QUI RIT kelime markasının Türkçe tercümesi olan gülen inek kelimelerinin tescilini sağlamasının kötüniyetin bir göstergesi olduğunu, markanın Fransız markası olup, peynirin de şarap gibi Fransa ile özdeşleşmiş ve Fransız kültürünün bir parçası olan gıda maddesi bulunması, ambalajda Fransız bayrağının renklerinin kullanılması,

Paris şehrinin simgesi olan Eyfel Kulesinin stilize figürüne yer verilmesi ve "Paris’den günaydın" anlamına gelen Bonjour De Paris kelimelerinin kullanılmasının kanun ve hukuka aykırı bir durum yaratarak markanın ayırt edici karakterine zarar verdiğini, bu nedenle dava konusu Bonjour De Paris ürün ambalajının müvekkiline ait 151931 sayılı LA VACHE QUI RIT markasına tecavüz ve haksız rekabet yarattığının tespiti ile men’ine, bu tür ürünlerin zaptına, imhasına, 556 Sayılı KHK’nın 66/b maddesi uyarınca 5.000 YTL maddi,

10.000 YTL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı G.C Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. vekili, müvekkilinin yurt dışından getirilen LA VACHE QUI RIT markalı peynirlerin Türkiye’de satışını yaptığını, ancak anlaşmanın 10 Mayıs 2006 tarihinde sona erdiğini, davacıların müvekkilinin kullandığı markalardan haberdar olduğunu, ancak bu konuda sessiz kaldığını, diğer davacı Kars Karper firması ile birleşmesinin akabinde muhtelif davalar ikame etmeye başladığını, davacıların eylemlerinin firmalarını tümden ortadan kaldırmaya yönelik olması nedeniyle Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun'un 6.maddesinde düzenlenen, hakim durumun kötüye kullanılmasını oluşturduğunu,

müvekkilinin inek kafası şeklindeki başvurusunun TPE’de inceleme aşamasında bulunduğunu, davacı markasının LA VACHE QUI RIT, müvekkilinin kullandığı markanın ise Bonjour De Paris olması nedeniyle markaların aynı ve benzer bulunmadığını, davacının Bonjour De Paris üzerinde öncelikli ve yasal bir hakkının olmadığı,

ambalajın temel ve ayırtedici unsurlarının ise kelimelerden oluştuğunu, bunun dışında kalan inek kafası, çayır çimen, gökyüzü vs. unsurların genel bir uygulama olup hiçbir şirketin üzerinde hak iddia edemeyeceğini, inek sütünden yapılan peynir üzerinde inek şeklinin ve doğal ve katkısız gıda izlenimi vermek amacıyla çayır, gökyüzü gibi köyde bulunan unsurları içerir ambalaj kullanımının yasal ve doğal olduğunu, markanın içinden herhangi bir unsurun çekilip alınarak kıyaslama yapılamayacağını, iltibas tehlikesinin değerlendirilmesinde markaya hakim olan tüm unsurların nazara alınması gerektiğini,

dünyada Fransa kadar iyi peynir üreticisi başka ülkelerin de bulunduğunu, davacının tüm Fransız şirketlerinin ve devletinin haklarının Türkiye’deki savunucusu gibi davranamayacağını, markanın Fransızca kelimelerden seçilmesinin müvekkilinin en temel hakkı bulunduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma ve dosyadaki kanıtlara göre,davacının 138305 sayılı “şekil+VACHEOurıt” markasının 20.11.1972 tarihinden geçerli olacak şekilde 1-34 sınıflarda, 02.02.1994 tarihinden itibaren ise 29 ve 30. sınıflarda 151931 no ile “ şekil+ La vache guirit “ibaresinin ticaret markası olarak davacı adına tescil edildiği ,davalının “Gülen İnek” kelime markasının 29 ve 30 sınıflarda ticaret markası olarak tescilli olduğu,markanın hükümsüzlüğüne ilişkin davanın halen derdest bulunduğu,”Gülen inek Şekli” işaretinin ise tescil başvurusuna yapılan itiraz üzerine başvuru kapsamından süt ve süt ürünleri ile peynir emtiasının çıkartıldığı,

böylece davalının bu işareti (gülen inek şeklini) dava ve karar tarihi itibarıyla kullanma hakkının bulunmadığı, davalının tescilli tek markasının 2005 23932 sayılı krem peynir emtiasında tescilli Şekil+Trakya Çiftliği, Bonjour De Paris, Krem Peynir” markası olduğu, davalının ürünlerinde tescilli olan 2005 23932 sayılı markayı aynen kullanmadığı, ancak, süt ve süt ürünleri ile peynir emtiasında kullanılmaması kararlaştırılan gülen inek başı figürü ile birlikte kullandığı ve markada yer aldığı halde dağ figürüne hiç yer verilmediği, markada yer almadığı halde arkası ağaçlıklı çayır figürünün kullanıldığı,

markanın sol tarafından yer alan Eyfel Kulesinin farklı bir şeklini markanın üzerinde değişik bir konumda yerleştirildiği üründe Trakya Çiftliği kelimelerinin hiç yer almadığı, solda bulunan Eyfel Kulesi, en yukarıda mavi üçgen içinde eritme peyniri ile kırmızı üçgen içinde 8 adet kelimelerinin ortasındaki beyaz kutucuk içerisinde bulunduğu, Fransa bayrağının kırmızı, mavi ve beyaz renklerden oluşmakta olup kutunun yan tarafında da yatay kalın çizgiler halinde bu renklere yer verilerek sırasıyla gülen inek başı, Eyfel Kulesi ve "8 adet kelimelerine yatay çizgiler üzerinde yer verildiği,

boynunda kırmızı fiyonk bulunan kırmızı dilli gülen sarı ineğin üzerinde Bonjour De Paris kelimeleri, soldan sağa doğru bir ark içerisinde yer aldığı, davacının ürününde de soldan sağa ark içerisinde LA VACHE QUI RIT kelimeleri ve altında temel figür olarak gülen bir kahverengi inek başı mevcut olup, ambalajın yanında tıpkı davalı ürününde olduğu gibi aynı çizgilerin bulunduğu, davacının tescilli markası ürün üzerinde aynen kullanılmadığından tescilli markanın hükümsüzlüğüne karar verilene kadar kullanımın yasal olduğuna ilişkin temel prensibin uygulama yeri bulunmadığı,

ürünlerin genel görünümü birbirine çok yakın olup benzerliği ve iltibasın bulunmadığını söylemenin mümkün bulunmadğı, her ne kadar davalı peynir ürününde inek figürünün kullanılmasının çok doğal olduğunu ileri sürmekte ise de ineğin tıpkı davacının tescilli markasında olduğu gibi sadece kafasının kullanılması ve ineğin gülmekte olmasının gerekmediği,başka bir anlatımla yasaklananın inek figürünün kullanılması değil gülen inek kafasının kullanılması olduğu, bu nedenle davacı ineğinde yer alan renk, küpe gibi detayların bulunmasının herhangi bir öneminin bulunmadığı,

davalının gerek kullandığı figürlerle gerek ambalaj renkleriyle davacı ürünü ile karıştırılmayı sağlayacak bir benzerlik yaratmaya çalıştığı,özellikle davalının davacı ürünlerini pazarlayan önceki firma olması, bu benzerliğin tesadüf olarak kabul edilemeyeceği kanaatini uyandırdığı, farklılıklar değil, benzerlikler gözetilerek kullanılan renkler ve figürler çerçevesinde davalının ürün ambalajı ile davacının 151931 sayılı markasına tecavüz ve haksız rekabette bulunduğu kanaatine varıldığı,

elde edilen veriler çerçevesinde 500 YTL maddi ve talep gibi 10.000 YTL manevi tazminatın olaya uygun, adil ve yeterli olduğu gerekçeleriyle, davalının Bonjour De Paris ürün ambalajı vasıtasıyla davacının 151931 sayılı markasına tecavüz ve haksız rekabet yarattığının tespiti ile men'ine, haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, takdiren 500 YTL maddi, 10.000 YTL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,

fazlaya dair maddi tazminat talebinin reddine, karar kesinleştiğinde hüküm fıkrası özetinin ülke çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.