Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/6565 K.2010/2602

Taraflar arasında görülen davada Ankara 25.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28.02.2008 tarih ve 2004/536 - 2008/56 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak asıl davada davacı, birleşen davada davalı şirket yetkilisi tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 09.03.2010 gününde davacı ve karşı davalı avukatı ... ile davalı ve karşı davacı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete ait otomobilin, ortak ve yönetim kurulu üyesi sıfatı nedeniyle davalıya tahsis edildiğini, davalının 20.000 adet hissesini 20.000,00 YTL bedel karşılığı ortaklardan ...

Öncel'e 24.01.2001 tarihli yönetim kurulu kararı ile devir ve teslim ettiğinin ve bu tarihli karar ile görevine son verildiğini, aracın bu tarihte şirkete iadesi gerekirken, davalının iade etmemesi üzerine aracın hisse bedeli karşılığı olarak zilyetliğinin davalıya bırakıldığını, davalının talep etmemesi nedeniyle mülkiyet devrinin gerçekleştirile- mediğini, davalının şirket ve aleyhine Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açtığı hisse bedelinin tespiti ve tahsili davasının 20.10.2004 tarihli oturumunda şirketin aracını devir bedeli yerine olmasa da kullandığını davalı beyan etmekle aracın şirkete ait olduğunu benimsediğini,

04.11.2004 tarihli ihtarname ile davalıya aracı hisse bedeli yerine sayıp aracın mülkiyetini almasını, aksi halde aracın iade edilmesini, 24.01.2001 - 31.10.2004 tarihleri arasında 45 aylık süre karşılığı olan 36.000 USD kullanım bedelinin şirkete ödenmesini, aksi halde trafik aracılığı ile zoralımının sağlanacağını bildirdikleri halde davalının olumsuz yanıt verdiğini, nedensiz ve haksız kullanımın devam ettiğini ileri sürerek, şimdilik 10.000,00 YTL'nın faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, aracın şirketçe satın alındığı tarihteki bedeline denk gelen 16.000 USD'nı müvekkilinin şirkete ödediğini, buna dair belgenin davacı şirketin davalının iş mahkemesine açtığı davada sunduğu ve geçerli kabul ettiği defterin kayıtlarında geçtiğini, 24.01.2001 tarihinden 04.11.2004 ihtar tarihine kadar şirketin araçla ilgili bir talebi olmadığını, bunun aracın gerçekte müvekkiline ait olduğunu gösterdiğini, şirketin açılan davaların husumeti nedeniyle müvekkiline devre yanaşmadığını, müdürlük sıfatı ile aracın verilmiş olmadığını, davacının 16.000 USD'yi ödeyip, aracı geri alabileceğini,

aracın hisse bedeli yerine verilmiş de olmadığını, o davada şirketin önce hisse bedelinin ödendiğini savunduğunu, belge sunamayınca aracın hisse bedeli yerine verildiğini savunduğunu, o davanın müvekkili lehine sonuçlanıp, 20.000,00 YTL devir bedelinin ...'den tahsiline karar verildiğini, şirket hakkındaki davanın husumet yönünden reddedildiğini savunarak, haksız ve yersiz açılan işbu davanın reddini istemiştir.

Davacı ... vekilinin şirkete açtığı birleşen davada davalı şirket aracının 11.05.2000 tarihinde davacıya satıldığını ve 16.000 USD'nın şirket yetkilisi ...'e ödendiğini, günlük gelir giderin işlendiği deftere kayıt edilen bu ödemeye şirketin iş mahkemesindeki davada savunma olarak dayandığını ve müvekkilinin işçi alacağından o mahkemece defterlere değer verilip düşüldüğünü, şirket aracı müvekkiline satmamış olsaydı şimdiye kadar beklemeyecek olduğunu, aracın kayden şirkete ait olduğunu, hisse devrinin ise ...'e yapıldığını, şirket aracının hisse bedeli yerine verilmiş olamayacağını, aracın değerinin hisse değerinden düşük olduğunu,

davalının devre yanaşmadığını ve trafik kaydına dayanarak aracı cebren teslim aldığını, 16.000 USD'nin bedelsiz kaldığını ileri sürerek, bu meblağın tahsil tarihindeki YTL karşılığının faiziyle birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, davanın BK'nun 66. maddesine dayalı 1 yıllık zamanaşımına uğradığını, davacının 16.000 USD parayı şirkete vermediğini, defter kaydının resmiyeti ve geçerliliğinin bulunmadığını, anılan belgede parayı veren olarak gözükenin davacı ... değil, Kadir Sağır olduğunu bu kişinin kuruculardan birinin yakını olduğunu, başka bir belgeye dayalı olarak alınan borcun yazılı belge ile ...'e ödendiğini savunarak, birleşen davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi asıl ve ek raporlarına göre, davacı şirketin defterlerinin lehte delil olamayacağı, aracın 1999-2000 yıllarında satıldığına ya da kiraya verildiğine dair bir tespitin yapılmadığı, araç kullanımının tarafların rızası ile gerçekleşmediğine ilişkin bir delil bulunmadığı, davalının yaptığı 16.000 USD ödemenin davacı şirketin finansman ihtiyacı için alındığı ve kullanıldığı, bedelin geri ödenmediği gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı, birleşen davada davalı şirket yetkilisi temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve birleşen dava konusu 16.000 USD'nı şirketten satın aldığı araç bedeli olarak ödediği iddiasını davacının dava sırasında 24.09.2007 tarihli bilirkişi raporundaki görüş doğrultusunda 03.10.2007 tarihli dilekçesi ile 16.000 USD'nı şirketin kendi finansman ihtiyacında kullandığı ve bu parayı iade etmesi gerektiği şeklinde değiştirmesi ve bu iddianın değişmesine davalı şirketin usuli tarzda karşı çıkmaması değişikliğe muvafakat etmediğini beyan etmemesi ve bu yeni

hukuki nedene göre mahkemenin karar vermesi karşısında, karz akdine dayalı BK'nun 125. maddesinin uygulanması gerekmesine, 10 yıl içerisinde birleşen davanın açılmış bulunmasına, bu durumda BK'nun 66. maddesine dayalı bir yıllık zamanaşımının uygulanması gerekmemesine, davalının zamanaşımı def'i hakkında mahkemenin olumlu ya da olumsuz bir karar vermemiş ve gerekçesinde tartışmamış olmasının sonuca bir etkisinin bulunmamasına, öte yandan kısa kararda faizin başlangıcı gösterilip faiz oranının gösterilmemesinin maddi hataya dayalı olduğunun kabulü gerekmesine,

diğer yandan davacının 16.000 USD verdiği borç paranın tarafların hukuki değer verdikleri günlük kasa defterine 11.05.2000 tarihinde yabancı para olarak kaydedilip, o günün kuru ve TL karşılığının da yazılmasının TL üzerinden muhasebeleştirme zorunluluğundan kaynaklanmış bulunmasına ve alacağın yabancı paranın tahsil tarihindeki TL üzerinden hükmedilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına,

öte yandan dava dışı ...'den şirketin aldığı borcun kasa defterinin 03.07.2000 tarihli sayfasındaki kayıt ile ona ödendiğine ilişkin şirket savunmasının aksinin hükme esas bilirkişi raporunda ortaya konulup açıklanmış olmasına göre, asıl davada davacı şirket vekilinin aşağıdaki bendin birleşen davada davalı şirket vekilinin aşağıdaki 3 nolu bendin dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Asıl davada davacı şirketin, aracı davalıya ...'den olan hisse devir bedeli alacağına karşılık olarak zilyetliğinin bırakıldığına ilişkin ilk iddiasının aksinin Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ...'in ... aleyhine 01.06.2001, şirket aleyhine 01.08.2001 tarihinde açtığı dava sonunda sadece ... aleyhine hüküm kurulup kesinleşen ilam ile ortaya çıkmış bulunması, kararın 27.04.2006 tarihinde onanması sonrası kesinleşmesi,

davalının ise araç satış bedelini ödeyip devrini şirket vermediği için elinde tuttuğuna ilişkin asıl davadaki savunmasının aksi yönde birleşen davada ödünç olarak para verdiğine ilişkin yeni iddiaya dayanması ve birleşen davanın kabul edilmesi karşısında asıl dava bakımından aracın elinde bulundurma nedenini açıklayamamış ve kanıtlayamamış olmaktadır.

Bu durumda asıl dava konusu aracın haksız ve nedensiz yere davacı elinde kaldığının ilke olarak kabulü ile bu çerçevede kullanım süresi ve bedeline ilişkin asıl davanın esasa girilip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, araç kullanımının davacının rızası ile gerçekleşmediğine ilişkin bir delil bulunmadığı, aracın satıldığına ya da kiraya verildiğine dair bir delilin bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddi, birleşen davadaki değişen iddia ve varılan sonuç karşısında doğru olmamıştır.

3-Birleşen davada davacı yan, 16.000 USD'nın ödeme tarihindeki YTL karşılığının faiziyle tahsilini talep etmiş olup, yabancı para alacağı ile ilgili faiz oranına dayanmış olduğunun kabulü ile 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesinde yazılı faiz oranına göre hüküm tesisi gerekirken, davacının TL üzerinden tahsil talebinde bulunduğunun kabulüne dayalı olarak, buna göre yasal faize hükmedilmesi de hatalı olmuştur.