Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/9833 K.2010/4912

Taraflar arasında görülen davada Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27.03.2008 tarih ve 2005/153 - 2008/131 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı Ergo ...vekili ile ...vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 04.05.2010 gününde davacılar avukatı ... ile davalılardan Ergo ...avukatı ... gelip, diğer davalılar tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili , davacılardan ...’ın oğlu diğer davacıların kardeşi ...’ın 19.01.2005 tarihinde İzmir’den Ankara’ya seyahat ettiği sırada Afyon civarında meydana gelen trafik kazasında yaşamını kaybettiğini, mirasçı olarak davacıların kaldığını, ...’ın demirci ustası olarak çalıştığı işyerinden Kurban Bayramı için İzmir’den Ankara’ya gitmek üzere davalı ...nden bilet aldığını, davalı otobüs firmasının bilet verdiği yolculardan içinde ölen ...’ın da olduğu, kaza yapan aracın sürücüsünün ...'ın da kazada öldüğünü, ölen sürücünün tam kusurlu olduğunu, araç sahibinin davalı ... olduğunu, ücret karşılığı bileti satan acentenin ...Turizm Tic.

Ltd.Şti. olup, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasının ...tarafından yapıldığını, otobüsün Karayolları Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı Hakkındaki yönetmelik uyarınca zorunlu koltuk sigortasının olmadığını, ...’ın hayatını kaybetmesinden dolayı geçimlerini sağladığı annesinin ve kardeşlerinin maddi ve manevi çöküntüye uğradıklarını, davalıların araç sürücüsü işleten ve malik sıfatıyla sorumluluklarının bulunduğunu ileri sürerek ... için 1.000 YTL maddi ve 30.000 YTL manevi, ... için 1.000 YTL maddi ve 10.000 YTL manevi, ... için 5.000 YTL, ... için 5.000 YTL, ... için 5.000 YTL, ... için 5.000 YTL,

... için 5.000 YTL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, 21.12.2006 tarihli ıslah dilekçesinde, ... için toplam 13.990,00 YTL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Tic.Ltd.Şti. vekili, davalı şirketin araç maliki ve işleteni olmadığını, kendilerine kusur atfedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... mirasçıları ve ... vekili, ...Turizm yetkilisinin ...’ı arayarak bayram dolayısıyla fazla yolcuların Ankara’ya taşınmasını istediğini, ...’ın bu isteği kabul ederek, kardeşi ... ile birlikte ...’ı görevlendirdiğini, araca Lüks ... Turizm ve ...Turizm firmasının biletli yolcularının Ankara’ya taşınması için bindirildiğini, ... yönetimindeki aracın Afyon Emirdağ mevkiinde kaza yaptığını, ... ile birlikte ölenlerin olduğunu, yolda gizli buzlanma nedeniyle kazanın gerçekleştiğini, ...’ın kusurlu olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı İsviçri Sigorta A.Ş. vekili, kaza yapan ... tescil plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde, ölüm halinde kaza başına azami 50.000 YTL teminat verildiğini, tazminat ödenmesinde önceliğin zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasında olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, diğer davalı ... Tic.Ltd.Şti. ile aralarında 07.04.2000 tarihinde acentelik sözleşmesi yapıldığını, acentenin sadece firmaya ait otobüs için bilet keseceğini, izinsiz olarak başka bir şahsa ait yolcu veremeyeceğini, meydana gelen kazada kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sürücü ...’ın kazada tam kusurlu olduğu, kaza yapan aracın Z.K.T.M.S.S. poliçesi olmadığından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi uyarınca ölüm sonucunu doğuran kazada kişi başına teminat limiti miktarı kadar davalı ...Ş'nin sorumlu olacağı, davalılardan Lüks ... Otobüs İşletmesi Ltd.Şti. taşıyıcı, diğer davalı ...

Tic.Ltd.Şti. acente konumunda olduklarından, maddi ve manevi zarardan sorumlu olduğu, kazanın oluş şekli, ölenin yaşı, mesleği, konumu, sosyal durumu dikkate alınarak, BK'nun 47. maddesi uyarınca takdiren manevi tazminata hükmedilmek gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 14.787,81 YTL maddi, 20.000 YTL manevi tazminatın, diğer davacılar ..., ..., ... , ..., ...,

... için 2.500’er YTL den 15.000 YTL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19.01.2005 tarihinden itibaren uygulanacak reeskont faiziyle birlikte (davalı ... şirketinin 14.787,81 YTL maddi tazminat ve 16.03.2005 dava tarihinden itibaren reeskont faizinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı Ergo ...vekili ve davalı ... Tur. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Davalı Ergo ...vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava, haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi zararın, zarar sorumlusu bulunan davalılardan tazmini istemine ilişkindir.

Davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş.’nin davacının yolcu olarak bulunduğu ticari otobüsün zorunlu trafik sigortacısı olduğu hususu çekişmesizdir. Davalı Ergo ...vekili, müvekkilinin sorumluluğunun aracın zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi ile karşılanamayan miktarla sınırlı olduğunu savunmuştur.

Bu sigorta türü ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yasası’ndan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır.

4925 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasa’nın 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

O halde yukarıdaki açıklanan düzenlemeler çerçevesinde aracın trafik sigortacısı olan davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş.’nin sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.