Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/1033 K.2010/6773

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 8.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16.09.2008 tarih ve 2003/624-2008/485 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili nezdinde taşıma rizikolarına karşı sigortalı emtianın Türkiye’den Fransa’daki alıcısına teslim edilmek üzere davalı tarafından taşındığını, araca alınan kaçak yolcuların bir kısım emtiayı hasara uğrattığını, alıcının hasarlı emtiayı kabul etmediğini, müvekkilinin tazminat ödediğini, rücu koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, 5.903.000.000 TL’nin faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, taşınan emtianın tam ve hasarsız şekilde alıcısına teslim edildiğini, çekince konulmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının taşıyıcı olduğu, emtiayı eksiksiz ve hasarsız şekilde teslim aldığı, teslim yeri deposunda yapılan tespitte bir kısım emtianın ezildiğinin, yırtıldığının, hava kabarcıklı ambalaj naylonların bozulduğunun, kılıfların açıldığının, büküldüğünün ve deforme olduğunun belirlendiği, ambalaj yetersizliği veya yükleme hatasına rastlanmadığı, zararın CMR’nin 23 ncü maddesine göre tespit edildiği, sorumluluğu kaldıran nedenlerden birinin varlığının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, 5.903.00 YTL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, emtia taşıma sigorta poliçesine dayalı rucuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemenin de kabul ettiği üzere somut olaya CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanacaktır. Anılan Konvansiyonda taşıyıcının sınırlı sorumluluğu düzenlenmiştir. Emtianın kaybı veya kullanılamayacak derecede hasarlanması halinde taşıyıcının sorumlu olduğu tazminatın nasıl belirleneceği ise, anılan sözleşmenin 23 ncü maddesinde hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, öncelikle kayıp veya tamamen hasarlı emtianın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin tespit edilmesi gerekmektedir. Ancak, bu değere hiçbir zaman sigortalının elde edeceği kar miktarı dahil edilmeyecektir. Belirlenen değer, hasarlı veya kayıp emtianın brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 hesap birimi özel çekme hakkı (SDR) ile çarpımı sonu elde edecek miktarı aşamayacaktır.

Ancak, somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşıyıcının sorumlu olduğu tazminat tutarı, davacının selefinin elde edeceği %10 kar eklenek hesaplanmıştır. Bu durum karşısında, davalı taşıyıcının tamamen hasarlanmasına neden olduğu emtialarla ilgili sorumluluğunun CMR 23 ncü maddesine aykırı şekilde tespit edilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.