Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/11794 K.2010/2421

Taraflar arasında görülen davada Konya 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11.04.2007 tarih ve 2006/200 - 2007/202 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti.

Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 02.03.2010 gününde davacı avukatı... ile davalılar Kombassan İnş.Tarım ve San.İşl.Tic.A.Ş., ... vekili Av. ..., Av.... gelip, diğer davalı ...'e yurtdışına tebligat yapılmasına rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin de içinde bulunduğu Kombassan Grubu tarafından Almanya başta olmak üzere birçok ülkede yüksek faiz garantisi ve paraların her istendiği an geri çekilebileceği sözü verilerek bir banka gibi binlerce Türk vatandaşından mevduat toplandığını, aynı taahhütlerle davalı şirketin temsilcisi davalı ...'in 04.01.1999 tarihinde verilen teslim-tesellüm belgesi karşılığında müvekkilinden 29.700 DM tahsil ettiğini, bilahare işlemiş faizi ile birlikte 29.735 DM tutarlı "Kombassan İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri Tic.A.Ş." adına basılmış Ortaklık durum Belgesini 02.03.2000 tarihinde davacıya verdiğini,

Kombassan Grubu yönetim kurulu başkanı davalı ... tarafından gönderilen mektuplarda biraz sabırlı olunması, paraların geri ödeneceği hususunda telkinde bulunarak paraları isteyenlere iade etmediğini, 08.02.2006 tarihli ihtarnameye de olumlu yanıt verilmediğini ileri sürerek,

izinsiz halka arz ve kanunlara aykırı şekilde aracılık faaliyeti nedeniyle davacıya bu şekilde hisse senedi satılamayacağı ve şirket ortağı olunamayacağının tespitine, yapılan sözleşmenin butlanla batıl kabul edilmesi durumunda sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca 29.700 DM karşılığı 24.000 YTL'nın ticari faiziyle birlikte, sözleşmenin geçerli kabul edilmesi durumunda 29.700 DM karşılığı 24.000 YTL'nın % 20 faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket ve ... vekili, davacının müvekkili şirketin ortağı olup, bu şirkete ait elinde hisse senetleri bulunduğunu, müvekkillerinin kimseye zorla hisse senedi satmadığı gibi kimseye yanlış bilgi verilmediğini, TTK'nun 329. maddesine göre davacının talepte bulunamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı yanıt vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacının tahsilini talep ettiği parayı davalı şirkete ortak olmak amacı ile yatırdığı ve karşılığında ortaklık durum belgesi aldığı, paranın yatırılma tarihinin 04.01.1999 tarihi olup, dava dilekçesinde açıklandığı üzere başlangıçta para yatırılanlara kâr payı dağıtıldığı, davacının davalı şirket ortağı olup, TTK'nun 329 ve 405. maddeleri gereğince şirket ortağının yatırdığı parayı isteyemeyeceği, ortaklığının halen devam ettiği, kaldı ki ortaklığın kabul edildiği dönemlerde kâr payı veya faiz adı altında nemalandığı gerekçesiyle, davalı şirket hakkındaki davanın esastan, diğer davalılar hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davada öncelikle, yasalara aykırı işlemler nedeniyle, davacının davalı şirketlere ortak olmadığının tespit edilerek, bu nedenle davacıdan tahsil edilen paranın haksız zenginleşme hükümlerine göre iadesi istenmiş, davalı ...’ın davalı şirketin yönetim kurulu başkanı olması ve yatırılan paraların geri ödeneceği vaadlerinde bulunması nedeniyle şahsen de müteselsilen sorumlu olduğu iddia edilmiştir. Davalılar vekilince, davacının davalı Kombassan İnş.Tur.San.İşl.A.Ş.’nin ortağı olduğu savunulmuştur.

Mahkemece, davalı şirketin defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak, davacının davalı şirkete ortak olup olmadığının tespiti yönünde 28.09.2006 tarihli oturumda keşif kararı verilmiş ise de, aynı oturumda davacı vekili mahallinde keşif yapılmasını, ancak bilirkişinin muhasebeci olmayıp, konusunda uzman üniversite öğretim üyesi olmasını istemiştir.

Mahkemece, bilirkişi seçimi konusundaki davacı vekilinin talebi dikkate alınmadan muhasebeci bilirkişi marifetiyle keşif yapılmasına karar verilmesi üzerine 14.12.2006 tarihli dilekçesinde davacı vekili, şirket defter ve kayıtlarının mahkeme dosyasına ibraz ettirilmesinin mümkün olduğunu, izinsiz halka arz ve kanunlara aykırı şekilde aracılık faaliyeti nedeniyle hisse senedi satılamayacağı ve davanın şirkete bu şekilde ortak olunamayacağının tespiti olduğunu, tayin edilen bilirkişiye ilişkin itirazlarının dikkate alınmadığını belirterek, aynı tarihli oturumda keşif giderlerini yatırmayacaklarını ifade etmiştir.

Mahkemece, davacı vekilinin işin niteliği gereği SPK uzmanlarından bilirkişi veya Ticaret Hukuku dalında uzman bilirkişi tayin edilmesi ve defter ve kayıtların dosyaya ibrazı sağlanarak, defterler üzerinde inceleme yaptırılması talebi, bu nedenle verilen ara kararı doğrultusunda keşif yapılmasına muvafakatları olmadığına dair beyanı nazara alınarak, bilirkişi incelemesi yapılmadan, dosyadaki mevcut delil durumu da gerekçe gösterilerek, davacının davalı şirketin ortağı olduğu konusunda yanlar arasında çekişme bulunmadığı gerekçesiyle TTK'nun 329, 405. maddeleri uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.

Ticari defterlerin ve kayıt belgelerin taraflardan istenmesi ve incelenmesi usulü TTK ve HUMK’nda düzenlenmiş olup, davalı şirketlerin incelenmesi gereken ticari defter ve kayıtları davaya bakan mahkemenin yargı çevresi dahilinde ise davalı tarafa mehil verilip getirtilmek suretiyle uzman bilirkişi heyetine incelettirilip rapor alınabileceği gibi, başka mahkemenin yargı çevresi dahilinde bulunuyorsa talimat yoluyla incelettirilmesi mümkün olup, mahkemenin, davacı vekilinin bu yöndeki talebini reddetmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, taraflar arasında davacının davalı şirkette pay sahibi olduğu hususunda muaraza var iken,

bu konuda çekişme bulunmadığının kabulü ve bu kabule göre yazılı şekilde karar verilmesi de dosya kapsamına uygun değildir. Ayrıca, sadece “ortaklık durum belgesi” adı altında fotokopi ve şirket unvan ve kaşesini taşımayan belgeye dayanılarak, davacının tüm delilleri toplanıp değerlendirilmeden, Ceza Mahkemelerindeki dava dosyalarının kapsamı, bu davaya etkileri, sonuçlarının beklenmesi gerekip gerekmediği belirlenip irdelenmeden sonuca varılması doğru olmamıştır.

Davalı ... hakkındaki davanın da tüm deliller incelendikten sonra hasıl olacak sonuca göre değerlendirilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde husumetten reddi bozma nedeni görülmüştür. Tüm bu nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.