Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/11960 K.2011/6049

Taraflar arasında görülen davada İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/07/2009 tarih ve 2008/11-2009/102 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin başarılı bir matematik öğretmeni olduğunu, emekli olduktan sonra davalı şirkete ait dershanede üç yıl öğretmenlik yaptığını, davalının, müvekkilinin yazdığı kitabı kendisine ait dershanede okutulmak ve satılmak üzere yayınlanmasını teklif ettiğini, müvekkilinin bu teklifi kabul ettiğini, müvekkilinin duyduğu güven nedeni ile başlangıçta yazılı bir sözleşme yapmadığını ve telif ücreti belirlemediğini, kitap yayınlandıktan sonra davalı şirket adına müvekkilinin arkadaşı İsmet Turgut'un 4.000 TL telif ücreti önerdiğini,

müvekkilinin bu miktarı kabul etmediğini bildirmesi üzerine sonra konuşuruz denilerek müvekkilinin oyalandığını, kitabın kaç adet basıldığının ve fiyatının kendilerince bilinmediğini, ancak 40 adet dershanede bu kitabın okutulduğunu, ilk baskıda müvekkilinin isminin yer aldığını, müvekkilinden habersiz yapılan ikinci baskıdan ise müvekkilinin isminin çıkarıldığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kitabın ilk baskısı için 500 TL telif ücretinin, ikinci baskısı için 500 TL telif ücretinin ve FSEK 68. maddesi uyarınca üç katı tazminatın ve 30.000 TL manevi tazminatın reeskont faizi ile birlikte tahsiline, kararın ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiş, daha sonra davasını ıslah ederek ilk baskı için 1.000 TL, ikinci baskı için 15.000 TL'nin tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, davacının kitabın basımından 14.10.2005 tarihinde haberdar olduğunu ve dava tarihi itibariyle davanın zamanaşımına uğradığını, davalının iş sözleşmesine dayalı olarak müvekkili şirkete ait dershanede çalıştığını, bu sözleşmenin 7. maddesinde, soru bankası ve ders kitaplarının sorularının öğretmenler tarafından dershane müdürüne teslim edileceğinin düzenlendiğini, davaya konu kitabın da davacının ve diğer öğretmenlerin hazırladığı sorulardan oluştuğunu, söz konusu kitabın 2.000 adet basıldığını, bunlardan 1.000 adedinin öğrencilere dağıtılacak olması nedeniyle teamül gereğince üzerine isim yazılmadığını,

geriye kalanların üzerine davacının isminin yazıldığını, bundan başka baskı olmadığını, davacının iddia ettiği kadar kitap basılmadığını, müvekkiline ait dershanenin iki şubesi bulunduğunu, zaten kitabın çok ilgi görmediğini ve bir kısmının depoda olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkette bir süre hizmet sözleşmesi ile çalıştığı, taraflar arasında kitabın basımı hususunda yazılı bir sözleşme bulunmadığı, dava konusu kitabın FSEK'in 2/1-b maddesi kapsamında ilim ve edebiyat eseri olduğu, isimli ve isimsiz olarak basılan kitapların birbirinin aynı olduğu, her ne kadar diğer öğretmenlerin de katkısının olduğu savunulmuş ise de, hizmet sözleşmesindeki ilgili hükmün bu şekilde yorumlanamayacağı, soru hazırlamak ile kitap yazmanın farklı işler olduğu, hizmet sözleşmesinin kitap yazımını kapsamadığı,

kitabın davacının ismini taşıyan biçimde basılmasından sonra davalı tarafından davacıya 4.000 TL ödendiği, bu ödemeden sonra davacı tarafından bir çekince konulmadığı ve ihtarname gönderilmediği, bu nedenle sözlü anlaşma uyarınca yapılan basımdan sonraki ödeme ile davacının bu kısım için telif ücretini aldığı, ilk baskıya ilişkin davanın reddinin gerektiği, bir kısım kitapların davacının ismi olmadan basıldığı, davacının bunu öğrendiği tarihten itibaren süresinde dava açmadığına dair bir kanıt olmadığı, zamanaşımın gerçekleşmediği,

bilirkişi incelmesi ile 5.000 TL telif ücreti tespit edildiğini, FSEK'in 68. maddesi gözetildiğinde 15.000 TL ücret talep edilebileceği, davalının eylemi ile davacının manevi haklarının da ihlal edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, ilk baskı için açılan davanın reddine, 15.000 TL maddi tazminatın, 5.000 TL manevi tazminatın yayın tarihi olan 14.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, hüküm kesinleştiğinde ilanına karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davaya konu kitabın ikinci baskısı ile ilgili olarak taraflar arasında FSEK 68. maddesine dayalı olarak farazi sözleşme ilişkisi oluşmasına ve bu nedenle uyuşmazlığın bu bölümünün 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olmasına, birinci baskı yönünden ise kitapların halen piyasada olması ndeniyle zamanaşımının gerçekleşmemesine göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.