Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/12996 K.2011/14581

Taraflar arasında görülen davada Gebze 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07.05.2009 tarih ve 2004/52 - 2009/166 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 25.10.2011 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı.... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili davacı şirketin borçlusu olduğu belirtilen PDK Pres Döküm Kromaj A.Ş.'nin, borçlarına karşılık olarak LPG Valf ve Regülatör Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. (önceki adı PEK Likit ...

Ltd.Şti.)'nin Halk Bankası Gebze Şubesi'nde yer alan 93287 sayılı çek hesabı üzerinden düzenlediği çekleri ciro ederek davacı şirkete teslim ettiği ; başlangıçta çeklerin ödenmesinde herhangi bir sorunla karşılaşılmadığı ve 27/02/2003- 23/10/2003 tarihleri arasında yaklaşık 762.000.000.000.-TL (762.000 YTL) bedelli 20 adet çekin ödendiği halde 03/11/2003 tarihinde sunulan 49.200.000.000.-TL, 04/11/2003 tarihinde sunulan 20.000.000.000.-TL ve 07/11/2003 tarihinde sunulan 42.000.000.000.-TL'lık çeklerin karşılıksız çıkması üzerine diğer çeklerin de bankaya sunulduğu ve fakat muhatap banka tarafından bu kez LPG ...

Şirketi tarafından 10/11/2003 tarihinde bankaya verilen talimatla şirketin çift imza ile temsil edildiği ileri sürülerek çeklerin arkasına "keşideci yetkisiz temsilci olup çek işleme alınmamıştır " şerhi düşüldüğü; bunun üzerine muhatap banka ile yapılan görüşmelerden sonuç alınamayacağı anlaşılınca ihtarname ile firmanın 10/11/2003 tarihli talimatın ve ayrıntısı dilekçede belirtilen bilgilerin verilmesinin talep edildiği ancak iki hafta sonra 26/12/2003 tarihinde " müşteri sırrı kapsamında " olduğunun ileri sürülerek bilgi vermekten kaçınıldığı; halbuki davalının istenen bilgileri 1136 sayılı

Yasa'nın 2/2. maddesi uyarınca vermek zorunda olduğu; söz konusu bilgi verilmediği için izlenecek yolun belirlenemediği ve bu nedenle muhtemel her iki yolun da denenmek zorunda kalındığı ve ayrıntısı dilekçede açıklanan şekilde hem keşideci yerinde imzası bulunan şahıs Ali Şakir Berkan hakkında ve hem de keşideci konumundaki firma hakkında yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığı ; davalı bankanın 4814 sayılı yasa ile değişik 3167 sayılı yasanın 2. maddesi uyarınca göstermesi gereken "asgari özeni " dahi göstermediği ve esasen ticaret sicil kayıtlarına göre söz konusu şahsın şirketi tek başına temsil ve ilzama da yetkili olduğu ;

her ne kadar çeklerin üzerindeki ibraz tarihi 11/11/2003 tarihi yazmakta ise de , çeklerin gerçekten 10/11/2003 tarihinde ibraz edilmiş olduğu ve davalı bankanın Gebze şubesinin davacıyı 1 gün oyalayıp bu arada LPG ... şirketi ile görüşerek kendisine verildiğini iddia ettiği 10/11/2003 tarihli talimatı ve imza sirkülerini sağlamak sureti ile 1 gün sonra çeklerin arkasına yazacağı şerhe dayanak oluşturmaya çalıştığı ;

davacıyı zarara uğratma kastı ile hareket eden davalının müşterisi ile Gebze şubesi yetkilileri arasında iş birliği olduğu ve bu çeklere dayalı hesabın açılışında ve devamındaki işlemlerde yasal yükümlülüklere ve dürüstlük kuralına uymadığı ve sonuçta dökümün dilekçede belirtilen çekler nedeniyle davacının çek tutarları + faizi + %0,3 komisyon+ % 5 çek tazminatı + % 10 çek tazminatı kalemlerinin toplamı karşılığı zarara sebep olduğu ;

bunlardan çek tutarları , faiz ve %0,3 komisyon kalemlerinin açılan / açılmaya devam eden takiplere konu edilmiş olduğu ve bunlara bağlı zararların söz konusu takipler sonucu ortaya çıkacağı ancak çeklerin toplam bedeli 1.307.580.000.000.-TL itibariyle ve davalının çekler arkasına düştüğü söz konusu şerhe bağlı olarak 3167 sayılı yasanın 16. maddesinde yer alan başvuru haklarının ortadan kalkmış olması sonucu toplam % 15 oranına ulaşan çek tazminatlarının isteme olanağının engellenmiş olduğunun sabit olduğu;

bu durumda davacının bu çeklere bağlı diğer alacaklarının tahsil edilip edilemeyeceğinin sürmekte olan yasal takip işlemleri sonucunda ortaya çıkacak olmakla birlikte çek tazminatlarından kaynaklanan yaklaşık 196.137.000.000.- TL zarar ile ihtiyati haciz başvurularının reddedilmesinden kaynaklanan zararlar yönünden zararların kesinleşmiş olduğu ve bu zararlardan davalının tümüyle sorumlu olduğu ileri sürülerek sonuçta fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak suretiyle istenemez hale gelen çek tazminatları ile ihtiyati haciz giderlerinden doğan zararlar cümlesinden olmak üzere 100.000.000.000.-TL zararın davalıdan tahsiline ve dava tarihinden

itibaren reeskont faizi yürütülmesine karar verilmesini birleşen davasında ise sonuçsuz kalan icra takipleri ile tahsilinin imkansız hale geldiği ileri sürülen sonuç alınamadığı kesinleşen asgari çek tutarlarının 755.980 YTL düzeyinde olan zarar yönünden fazlaya ilişkin her türlü haklar saklı tutularak şimdilik 378.000 YTL'nın dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve kısmen itibar edilen bilirkişi raporlarına göre, dava konusu çeklerin çift imza ile düzenlenmeleri gerektiği hususunun sabit olması, en az davalı kadar basiretli ve özenli olması gereken davacının şirket niteliği ve iştigali; çeklerin 10/11/2003 tarihinde ibraz edildiği halde davalı yetkililerince oyalanmak suretiyle 11/11/2003 tarihinde ibraz edilmiş gibi işlem yapıldığına ilişkin iddianın sabit olmadığı;

esasen davaların daha önce tek imzalı olduğu halde ödendiği ileri sürülen çeklerin ödenmiş olmasına değil davalı şirket yetkililerinin müşterisi ile işbirliği yapıp 1 gün oyalamak suretiyle davacı şirketin kasten zararına hareket edildiği iddiasına ve müşteri hakkında istenen bilgilerin verilmemiş olmasının yasaya aykırı olduğu iddiasına dayalı olması ve bu iddiaların sübut bulmadığı;

çift imza gerekli olduğu halde daha önce tek imzalı çeklerin ödenmiş olduğuna ilişkin ön yargının , yasal ve zorunlu gerekliliği ihmalin mazereti olarak kabul edilemeyeceği ve bu çerçevede rapordaki önceki ödemelerden haksız bir güven yaratıldığına ilişkin değerlendirmelerin isabetli görülmediği, davalı bankanın sorumluluğunu gerektirir yasal bir neden bulunmadığı, dayanılan bütün hususların esasen davalı ile eşit konumda olan davacı aleyhine değerlendirilebilecek mahiyette olduğu gerekçeleriyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve bankanın davaya konu çekler arkasına verdiği şerhin TTK’nun 720. maddesinin 2. bendi uyarınca ibraz yerine geçecek olmasına, ibraz tarihinde çek karşılıklarının çek hesabında bulunmadığının anlaşılmasına ve bankanın çek keşidecisinin talimatlarına uymak zorunda bulunmasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.