Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/13245 K.2011/2183

Taraflar arasında görülen davada Ankara 26. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 02.12.2008 tarih ve 2006/171 - 2008/463 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar vekili, davalılar Başak Un Ltd. Şti. ve ... ve Ray Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 01.03.2011 gününde davacı avukatı Zuhal Dönmez ile davalılar Ray Sigorta A.Ş. vekili Av. .... ..., Başak Un ve Un Mam. Ltd. vekili Av. ...., Ted Koleji Vakfı Yön.

Kur. vekili Av. ...., .... duruşmaya geldi, davetiye tebliğine rağmen diğer davalılar duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı ...’e ait sürücüsü diğer davalı... yönetimindeki ... plaka sayılı servis aracının 21.9.2005 tarihinde davalı Başak Un ve Un Mamülleri Ltd.Şti’ne ait sürücüsü davalı ... olan ... plakalı araçla çarpışması neticesinde servis aracında bulunan murisleri .... ...'in öldüğünü, davacıların bu yüzden maddi ve manevi zarara uğradıklarını ileri sürerek fazlaya dair haklarını saklı kalmak kaydıyla ... ve ... için 10.000’er YTL destekten yoksun kalma ve 50.000’er YTL manevi,

... için de 50.000 YTL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21.9.2005 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 15.4.2008 tarihli dilekçe ile davalı sigorta şirketlerince müvekkillerine tazminat ödenmediğini beyan ederek 25.4.2008 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam 17.306,64 YTL’nin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı... ve ..., 07.02.2008 tarihli celse davanın reddini istemişlerdir.

Davalı Ray Sigorta A.Ş. vekili, ... plakalı aracın müvekkili şirkete 50.000 YTL limitle trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, gerçek zarar miktarından sorumlu olduklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, kusur ve tazminat miktarlarını kabul etmediklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Başak Un ve Un Mamulleri Tic.ve San. Ltd. Şti. vekili kusur ve tazminat miktarlarını kabul etmediklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili, ... plakalı aracın müvekkili şirkete 50.000 YTL limitle trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, gerçek zarar miktarından sorumlu olduklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı TED Ankara Koleji Vakfı Yönetim Kurulu Başkanlığı, Kolej Tur (Aydoğdu Tur. Ltd. Şti. Betur Tur. Ltd. Şti. Çetinkaya Tur. Ltd. Şti.) Ted Ankara Koleji Vakfı Okulları vekili, müvekkilleri aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, olayda davalı münübüs sürücüsü...’ın %75, diğer davalı kamyonet sürücüsü ...'un %25 kusurlu olduğu gerekçesiyle davacılar ...ve ...’nin maddi tazminat davalarının dava ve ıslah dilekçesine göre kabulüne, 17.306,64 YTL maddi tazminatın kaza tarihi olan 21.9.2005 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı..., ..., Ray Sigorta A.Ş., ..., Başak Un ve Un Mamülleri Tic.San.ve Ltd.Şti. ve Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinden alınıp 8.396,30 YTL’nın davacı ...’e 8.910,34 YTL’nın davacı ...’e ödenmesine,

davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile 70.000 YTL manevi tazminatın olay tarihi olan 21.9.2005 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılar..., ..., ... ve Başak Un ve Un Mamülleri Tic.ve San.Ltd.Şti’den alınıp 30.000’er YTL’ den 60.000 YTL’nın davacı ...ve ...’e, 10.000 YTL’nın de 27.2.1995 doğumlu ...’e velayeten ...ve ...’e ödenmesine, davalı TED Ankara Koleji Vakfı Yönetim Kurulu Başkanlığı, Kolej Tur (Aydoğdu Tur. Ltd. Şti., Betur Tur. Ltd.

Şti. Çetinkaya Tur. Ltd. Şti.) Ted Ankara Koleji Vakfı Okulları aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili, davalılar Başak Un Ltd. Şti. ve ... ve Ray Sigorta A.Ş. vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin, davalılar Başak Un Ltd. Şti. ile ... vekili ve Ray Sigorta A.Ş’nin aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince, dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı TED Ankara Koleji Vakfı ile davalı İlsev Gür-Gürsan Sanayi Ticaret Taahhüt Taşımacılık ve Araç Kiralama Hizmetleri arasında önceden 22.08.2003 tarihinde sonradan da bu sözleşme yenilenerek 28.09.2004 tarihinde öğrencilerin taşınması hususunda anlaşma yapıldığı, kazanın 06.06.2005 tarihi itibariyle sözleşme süresi içerisinde meydana geldiği hususları tartışmasızdır.

Sözleşme başlığı “Öğrenci, öğretmen ve personel taşıma sözleşmesi” olup sözleşmenin konusu başlıklı 2. maddeye göre “TED Ankara Koleji Vakfı okulları, öğrenci, öğretmen ve personelinin Ankara içi ile İncek kampüsü arasında evden okula, okulda eve götürülüp getirilmesi......” olduğu, 3. maddesinde; işin süresinin gösterildiği, 4. maddesinde; güzergahların, 5. maddesinde; alınacak ücretlerin, 6. maddesinde; ilgili aysonunda verilen hizmette bir aksama olması halinde kullanılmak üzere taşıyıcının vakfa 100.000 YTL güvence bedeli yatıracağı, 8.maddesinde;

taşımacının 300.000 YTL tutarında kesin ve süresiz teminat mektubunu vakfa vereceği, 9. maddesinde; vergi, resim ve harçların, 10. maddesinde; fesih hususların düzenlendiği, öncelikle 7. maddesinde a) bendinde; okul servis araçları yönetmeliği hükümlerine uyulacağı b) bendinde; taşımacının vakıftan onay almadan herhangi bir değişim yapamayacağı, c) bendinde; taşımacının vakfın belirleyeceği bir sigorta şirketine “Ferdi Kaza Sigortası” yaptırması zorunluluğu, d) bendinde.

3.kişilere verilerek zararlardan dolayı vakfa rücu edilemeyeceği, m) bendinde; taşımacının personelinin davalı çalışanlarına ait tüm kararlarına ve genelgelerine uymakla yükümlü olacağı hususları açıkça belirtildiği, davacı tanıklarının da; servis araçlarının kiralanması, taşımacılık işlerinde bulunulması, ihalenin yapılması ve araçların seçim ve denetiminde tamamen okul yönetiminin etkili ve yetkili olduğu,

öğrenci ve velillerin söz sahibi olmadıkları yönündeki beyanları karşısında davalı vakfın söz konusu taşıma işini denetleme ve kontrol yetkisine sahip olduğu bu durumda vakfın da taşıyan olarak kabulü gerektiğinden kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

3-Kazanın servis aracı içinde meydana gelmesi, murisin davalılar Kolej Tur Ltd. Şti. (Aydoğdu Ltd. Şti., Betur Ltd. Şti., Çetinkaya Ltd. Şti.) ile okula taşınacağının TED Ankara Koleji Vakfı ile bu şirketler arasında yapılan taşıma sözleşmesinden ve tanık beyanlarından anlaşıldığından aracın fiili taşıyana kiralanmasının bu davalıların taşıyan olarak sorumluluğunu ortadan kaldırmayacak olmasına göre bu davalılar hakkındaki davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi de doğru görülmemiş kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

4- Ayrıca, murisin yetiştiği aile ortamı yüksek tahsil yapmaya yönlendirecek şart ve imkanlara sahip olması nedeniyle murisin yüksek öğrenim yapma ihtimalinin olağan hayat koşullarında mümkün olmasına göre asgari ücretin üzerinde tazminata esas gelirin belirlenerek maddi tazminatın hesap edilmesi ve bu hesap sonucu bulunacak tazminattan davalıların sorumlu olacakları dikkate alınması gerekirken yazılı şekilde asgari ücret üzerinden hesap edilmesi de doğru görülmemiş kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

5-Davalılar Başak Un Ltd. Şti. ile ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince; bu davalıların, diğer davalı TED Ankara Koleji Vakfının zarardan sorumlu olması gerektiği yönünden yaptıkları temyizde hukuki yararlarının bulunması nedeniyle Dairemizin bozma kararının (2) nolu bendinde açıklanan gerekçeler ile (TED Ankara Koleji Vakfının zarardan sorumlu olduğu) kararın davalılar Başak Un Ltd. Şti. ile ... yararına da bozulması gerekmiştir.

6-Davalılar... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirmediği halde diğer davalılarla birlikte leyhlerine ücreti vekalete karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın davalılar Başak Un Ltd. Şti. ile ... yararına bozulması gerekmiştir.

7- 07.08.2008 tarihli ara kararında belirlenen ve davalılar Başak Un Ltd. Şti. ile ... vekili tarafından yatırılan 76 YTL‘nin tekrar bu davalılardan yargılama gideri olarak tahsiline karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın davalılar Başak Un Ltd. Şti. ile ... yararına bozulması gerekmiştir.

8-Davalı Ray Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince; trafik Sigortacısı olan davalı Ray Sigorta Şirketi A.Ş.nin temerrüdü 2918 sayılı Yasa’nın 99/1.maddesine göre belirlemek gerekir. Buna göre, “sigortacının, kendisine tazminat ödenmesi için gerekli ihbar yapılıp, belgenin ibrazından itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapacağı” hükme bağlanmıştır.

Diğer bir deyişle, davalı sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü ancak ihbar tarihinde, böyle bir başvuru olmadığı takdirde ise dava tarihinde muaccel hale gelmektedir. Dosya kapsamından, davalı sigorta şirketine dava açılmadan önce bir başvuru olmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalı sigorta şirketine dava açılmadan önce bir başvurusu olmadığına göre, bu davalı yönünden temerrüt faizine dava tarihinden itibaren hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalı sigorta yararına bozulması gerekmiştir.

9- Ayrıca, davalı sigorta şirketi temyiz aşamasında diğer davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından karardan önce 3.957 YTL ödeme yapıldığı öğrenildiği belirtildiğinden mahkemece sigorta şirketleri tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının da tesbiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.