Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/13580 K.2010/5886

Taraflar arasında görülen davada Adana Asliye 1.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15.07.2009 tarih ve 2004/117-2009/352 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı ve karşı davalı ... ...vekili ve davalı ve karşı davacı ... vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 18.05.2010 gününde davacı ve karşı davalılar ... ...ve ...İnş. Tic. Ltd.

Şti. avukatı ... ile davalı ve karşı davacı avukatları ... ve ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı ... ...vekili, asıl davada ... ile ...’ın ... İnşaat Lmt. Şti.nde %50 şer paydaş iken 28.08.1998 tarihinde ...’ın payının ...’e devredildiğini, aynı tarihli protokol ile de protokol tarihinden önce geçici kabulü yapılan işlerin bir kısmının protokolden sonra eksiklikleri bulunduğu için yeniden masraf yapıldığını, ayrıca protokolden önceki dönemde işçilerin SSK’ya geç bildirilmesi nedeni ile idari para cezası, 1994 yılına ait vergi cezası ödemesi yapıldığını ileri sürecek tüm bu giderlerin %50 sine karşılık gelen 102.808.662.000 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davacının Kıbrıs’ta ihale ile alınan işi ve askeri müze ihale işini kendi kusuru ile sürüncemede bıraktığını, eksik işler bedelinden de bu nedenle davacının sorumlu olması gerektiğini, diğer taleplerin de yerinde olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İşbu dava ile birleşen 2000/1073 esas sayılı dosyada davacı ... vekili, davalı ... ile daha önce %50 şer paydaş oldukları şirketin 28.08.1998 günlü hisse devri ve tasfiye protokolü ile paylaşımının yapıldığını, davalının bu paylaşım sırasında Kıbrıs’ta yürütülen iş ile ilgili olarak 60.869.000.000 TL borç gösterdiğini, bu miktarın paylaşılacak miktardan düşülmüş olması nedeni ile müvekkilinin zarar gördüğünü belirtip bu miktarın yarısı olan 30.434.500.000 TL ile ...’ın şirket ile ilişiğinin kesildiği 28.08.1998 tarihinden sonra 11.09.1998 tarihinde yeni bir hakediş ödemesi yapıldığını,

bu iki tarih arasındaki 14 günlük sürede 110.000 YTL’ lik iş yapılmasının mümkün olmadığını, son hak edişin 22.07.1998 tarihinde yapıldığını bu tarih ile feshin yapıldığı 28.08.1998 tarihleri arasındaki yapılan iş karşılığı ödenen bu hak ediş bedelinden davacı payına karşılık gelen 39.500 YTL nin hak ediş tarihinden itibaren hesaplanacak ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılar ... ve ... şirketinden tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekili, protokolün tarafı olmayan ... yönünden husumet itirazları olduğunu, davalı ... yönünden zamanaşımı’nın gerçekleştiğini, Kıbrıs’ta yapılan inşaat işi nedeni ile ekonomik çıkmaza girildiğini, borç olarak gösterilen 60.896 YTL nin bu ekonomik sıkıntıyı aşmak için alınan borç olduğunu, müvekkillerinin ibra edilmiş olması nedeni ile hakediş bedelinden talepte bulunulamayacağını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İşbu dava ile birleşen 2000/1075 esas sayılı dosyada davacı ... vekili, ...ile davalı ...’in diğer davalı ... şirketine %50 şer oranında paydaş olduklarını, hisse devri ve 28.08.1998 tarihli protokol ile ilişkinin sonlandırıldığını, protokol tarihinde inşat alanında kullanılmamış kum ve çakıl olduğu halde bunun kendisinden saklandığını, bu kum ve çakıl kullanılıp iş yapılarak hakediş alındığını bu şekilde davalıların haksız olarak zenginleştiklerini ileri sürerek 26.250 YTL’ nin hak edişlerin tahsil tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekili, protokolden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, basiretli bir tacir gibi davranıp protokol tarihinde ne kadar kum ve çakılın bulunduğunu araştırıp bedelini paylaşıma dahil etmesi gereken davacının hak edişten pay istemesinin yerinde olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İşbu dava ile birleşen 2000/1077 esas sayılı dosyada davacı ... vekili, tasfiyeye ilişkin 28.08.1998 tarihli protokolün finansman kiralama başlıklı bölümünde “davacının Şeker Leasing’e ödediği 36.627.500.000 TL için davalı ...’in borç senedi imzalamasının kabul edildiği, ekli 3 nolu listede belirtilen araçların satışı yapılıp oluşacak miktardan ...’in ödediği 71.550.000.000 TL düşüldükten sonra kalan miktarın eşit olarak paylaşılacağı” kararlaştırıldığı halde davalıların araçları tüm uyarılara rağmen satmayıp kullanmaya devam ettiklerini, araçların piyasa fiyatını bilemedikleri için şimdilik 35.000,00TL nin 20.12.1998 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan alınmasını istemiştir.

Davalılar vekili , davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İşbu dava ile birleşen 2000/687 Esas sayılı dava dosyasında davacı ... vekili, protokolün finansman kiralama bölümünde davacının Şeker Leasinge ödediği 36.627.500.000 TL için davalı ...’in bono imzalayıp verdiğini, bu borcun halen ödenmediğini savunarak 36.627.500.000 TL nin 28.08.1998 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı ...’den alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ...vekili, taraflar ortak iken 24.04.1998 tarihinde araçların 144.805 YTL bedel ile Şeker Leasing’ den kiralandığını, protokol tarihine kadar leasing şirketine ... tarafından 73.255 YTL ödendiğini, bakiye 71.550 YTL borç kaldığını, ortaklıktan ayrılan ortak için ödenmeyen leasing bedelinin yarısına karşılık gelen 36.627.500.000 TL’ lik teminat senedi verdiklerini, ...’ın davaya konu ettiği senedin bu senet olduğunu ,bu nedenle asıl davanın reddi gerektiğini, karşı dava olarakta; leasing bedeli olan 144.805 YTL nin 36.627.500.000 TL’nin ...tarafından, kalan 108.177.500.000 TL’nin ise ... tarafından ödendiğini belirterek,

108.177.500.000 TL’den ...’ın ödediği 36.627.500.000 TL’ nin düşülmesi sonrasında kalan 71.550 YTL’ nin davacı – karşı davalı ...’dan ödeme tarihinden itibaren ticari reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İşbu dava ile birleşen 2002/1409 esas sayılı dosyada davacı ... vekili, ortaklık tasfiye edilmeden önce cephanelik inşaatı işinin yapıldığını, son hak ediş tarihinin 09.07.1998 olduğunu, bu tarihten sonra yapılan işler nedeni ile 03.11.1998 tarihli 7.hakediş ile 17.000 YTL ödendiğini, 6.hakediş tarihi olan 09.07.1998 tarihi ile tasfiye anlaşmasının düzenlendiğini, 28.08.1998 tarihleri arasındaki 50 günlük döneme ilişkin hakediş bedelinin yarısı olan 3.650 YTL ile depo inşaatı nedeni ile borç olarak ayrılan 12.173 YTL’nin bu işle ilgili borç çıkmaması nedeni ile bu miktarın yarısı olan 6.086.500.000 TL ‘den oluşan toplam 9.736.500.000 TL’nin kısa vadeli kredilere uygulanan ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, her iki davalı yönünden davalı sıfatı bulunmadığını, zamanaşımı süresinin gerçekleştiğini, son hakediş ile protokol tarihi arasındaki dönem için davacının pay talebinde bulunamayacağını, 12.173,00 TL nin ise davacının zamansız olarak ortaklıktan ayrılması nedeni ile menfii zararların karşılanması için ayrıldığını bunun da kendilerinden talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İşbu dava ile birleşen 2001/1243 esas sayılı dosyada davacı ... ...vekili, ortaklık sürmekte iken yapılan cephanelik inşaatı nedeni ile fazladan 20.010.500.000 TL hakediş ödemesi yapıldığı iddiası ile davacıdan bu miktarın geri alındığını belirtip bu miktarın yarısı olan 10.005.250.000 TL’ nin 31.07.2001 tarihinden itibaren hesaplanacak reeskont faizi ile birlikte davalı ...’dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, mühimmat bölük komutanlığı için yapılan cephanelik inşaatının protokol tarihinde devam ettiği için tüm hak ve borçları ile işin davacı ...’e bırakıldığını, protokol ile davalıya bu konuda sorumluluk getirilmediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalardan 2000/585 esas sayılı olanı ile ilgili olarak 57.649.567.000 TL’ lik talebin kabulüne, davacı ... tarafından açılan ve birleştirilerek yargılaması yapılan 2000/1073-1075-1077 esas sayılı davaların reddine, 2006/687 esas sayılı dava yönünden 36.627.500.000 TL’nin davalıdan alınmasına karar verilmiş, bu davaya karşılık dava açan karşı davacı ...’in 71.550 YTL ‘nin ödeme tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile tahsiline ilişkin talebi yönünden olumlu olumsuz herhangi bir karar verilmemiş,

kararın her iki taraf vekillerince temyizi üzerine Dairemizin 02.12.2003 günlü kararı ile henüz birleşen 2,3 ve 4 nolu davalar ortada yok iken 1.bilirkişi raporunun alındığı, daha sonra tüm davalar yönünden 2.raporun alındığı, bu 2. raporun 2, 3 ve 4 nolu davalar için ilk rapor niteliğinde olduğu bu rapora karşı ciddi itirazlarda bulunulduğu,

itirazları karşılayan ve raporlar arasındaki çelişkiyi gideren raporlar alınmadan hüküm kurulması yasaya uygun görülmediği gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.Mahkemece bozma kararına uyularak ve bilirkişi raporu alınarak ve bozma kararına uyulduktan sonra davacı ... tarafından açılan 2002/1409 ve davacı ... tarafından açılan 2001/1243 esas sayılı davalar da ana dava ile birleştirilerek, tarafların daha önce ... İnşaat Tic.

Lmt.Şti. nin % 50 pay oranı ile ortakları iken ...’ın ortaklıktaki payını ...’e devrederek ortaklıktan ayrıldığı, bu ayrılık kararı sonrası tarafların birbirlerine karşı sorumluluklarını belirleyen 28.08.1998 tarihli paylaşım protokolünü düzenlendiği,

ortaklığın sona ermesinde ortaya çıkan sorunlar taraflar arasındaki protokolün uygulanması sırasında da su yüzüne çıktığı ve tarafların karşılıklı olarak bir dizi davalar açtığı, Yargıtay bozma kararından sonra ise 09.12.2004 tarihli, 23.03.2006 tarihli ana rapor ve itiraz üzerine alınan ek rapor ile yine aynı bilirkişi kurulundan 25.12.2006 tarihli rapor ile son kez 16.06.2009 tarihli raporlar alındığı,

23.03.2006 tarihli ana rapor ile itiraz üzerine kendilerinden ek rapor alınan bilirkişiler ..., ... ve ...’a ait raporun, bu heyetin rapor düzenlenir iken yasaya uygun olmadığı iddia edilen işlemleri nedeni ile haklarında yürütülen cezai soruşturmalar da dikkate alınarak hükme esas alınmadığı, davacı ...’ın alacağının 28.08.1998 tarihli sözleşmeye dayandırdığından BK.125.maddesi uyarınca bu talepler için 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçmediği, ... ...tarafından açılan asıl dava yönünden, 15.015.100.858.

TL ( 15.015,10 TL ) ' nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...' dan tahsiline, 2001/1243 Esas sayılı olup davacı ... ...tarafından açılan dava ile ilgili birleşen dava yönünden 1.714.891.353 TL. ( 1.714,90 )'nin 31.07.2001 tarihinden itibaren hesaplanacak reeskont faizi ile birlikte davalı ...' dan tahsiline, 2000/1077 Esas sayılı olup, davacı ... tarafından açılıp birleştirilen dava yönünden ,davalı ... Lmt.

Şti. aleyhine açılan davanın reddine, 35.000 TL' nin 03.06.2000 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı ...' den tahsiline, 2000/1073 esas sayılı olup, davacı ... tarafından açılıp birleştirilen dava yönünden ,davalı ...Ltd.

Şti. aleyhine açılan davanın reddine, 69.934,50 TL' nin 03.06.2000 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı ...' tahsiline, 2000/1075 esas numaralı olup, davacı ... tarafından açılıp birleştirilen dava yönünden ,davanın her iki davalı yönünden reddine, 2002/1409 Esas sayılı olup, davacı ... tarafından açılıp birleştirilen dava yönünden ,davalı ...Ltd.

Şti. hakkındaki davanın reddine, 3.632.478.632.TL. ( 3.632,40 TL ) ' nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalı ...' den tahsiline, 2000/687 Esas sayılı olup, davacı ... tarafından açılıp birleştirilen dava yönünden ,bu dava ile talep edilen miktara ilişkin daha önce oluşturulan hüküm bölümü temyiz isteği dışında kalarak kesinleştiği için bu taleple ilgili karar verilmesine yer olmadığına, 2000/687 Esas sayılı davada karşı davacı ... tarafından açılan dava yönünden,

36.627.500.000 TL( 36.627,50 )' nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte karşı davalı ...' dan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı-karşı davalı ... vekili ve ... vekili temyiz etmiştir.

1- 2004/117Esas sayılı asıl dava dosyası yönünden, dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, temyiz eden taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-2001/1243 Esas sayılı dosya yönünden, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3-2002/ 1409 Esas sayılı dosya yönünden, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... ...vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

4- 2000/1077 Esas sayılı ve 2000/1075 Esas sayılı dosyalar yönünden, dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... ...vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

5-2000/1073 Esas sayılı dosya yönünden, dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, temyiz eden taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

6-2000/687 Esas sayılı dosyada, davacı-karşı davalı ...’ın açtığı asıl dava yönünden, dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı-karşı davacı ... vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

7- 2000/687 esas sayılı dosyada davalı ... Koçer tarafından ... aleyhine açılan karşı davaya yönelik olarak ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince; işbu karşı davadaki talep hakkında mahkemece verilen bozma öncesi kararda olumlu yada olumsuz karar verilmemiş, karar da davacı ... tarafından temyiz edilmemiştir. Kararın ...tarafından temyizi üzerine mahkeme kararı bozulmuş ve mahkemece bu kez karşı dava hakkında bir karar verilmiştir.

Bu durumda,karşı dava hakkında olumlu yada olumsuz bir karar verilmediğinden davacının talebi zımnen reddedilmiş sayılmaz. Bozma kararından sonra davayı yeniden karara bağlayacak olan mahkemenin daha önce unutmuş olduğu talep için de bir karar vermesi gerekir. Çünkü o talep hakkında daha önce verilmiş bir karar bulunmadığından bozma kararına uyulması ile davalı yararına kazanılmış bir haktan söz edilemez.

Başka bir deyimle; mahkemenin daha önce unutmuş olduğu talep için de karar vermesi aleyhe hüküm verme yasağına girmez. Unutulmuş olan talebin bozma üzerine o davada inceleme konusu yapılması usul ekonomisine de uygundur.

Bu itibarla mahkemece 2000/687 esas sayılı dosyada ... tarafından açılan karşı dava yönünden de hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı- karşı davalı ...’ın aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

8- Ancak, ... karşı davasında. Şeker Leasing’den alınan malların toplam bedelinin 144.805.000.000 TL olduğu, taraflar arasında düzenlenen 28.8.1998 tarihli protokole göre 36.627.000.000 TL.’nı ... ve bakiye 108.177500.000 TL’nı ... Koçar’ın ödediğini, ...' nın ödediği miktarın müvekkili ...’in ödediği miktardan mahsubu ile (108.177.500.000TL – 36.627.000.000 TL) = 71.550.000.000 TL’nın faizi ile davalı-karşı davacıdan tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, Laesing bedeli 144.805.000.000 TL olduğu, ana dava ile kabulüne karar verilen 36.627.500.000 TL’nin ...tarafından ödendiği ve karşılığında ...’den aynı miktarlı senet alındığı, bu hali ile Leasing bedelinden 36.627.500.000 TL’sinin ...tarafından ödenmiş olduğu, aynı miktarda ...’in ödeme yapması gerektiği, ikisinin toplamının 73.255.000.000 TL olup, protokol uyarınca bunun tamamını ödeyen ...’in yine protokol uyarınca %50’si olan 36.627.500.000 TL’nın davacı-karşı davalı ...’dan faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

Oysa karşı dava dilekçisinde 28.8.1998 tarihli protokolün ( c ) bendinde düzenlenen FİNANSAL KİRALAMA başlıklı bölümde, 73.255.000.000 TL olarak gösterilen önceden ...LTD. Şti. tarafından ödenen miktara yönelik bir dava yoktur. Kaldı ki, protokolün bu maddesi uyarınca ...’a verilen teminat senedi Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2000/687-2002/1059 sayılı dosyasında dava konusu olduğu da anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, karşı dava dilekçesindeki talep dikkate alınmak suretiyle işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde HUMK.74. madde hükmüne aykırı olarak talep aşılmak suretiyle karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı-karşı davalı ... yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.