Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/1359 K.2010/12386

Taraflar arasında görülen davada Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11.09.2008 tarih ve 2006/251-2008/269 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 30.11.2010 gününde davacı Avukatı ....ile davalı Avukatları .... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının 28.12.1989 tarihli sözleşme ile üstlendiği kiralamaya konu oteli tamamlanmış halde teslim edilmesini yerine getirmediği durumda sözleşmeyle günlük gecikme bedeli olarak 7.000-DM cezai şart öngörüldüğünü, inşaatın eksik kalan imalat bedelinin 2.250.000.000-lira olduğunu ileri sürerek 90 günlük gecikmeden dolayı 630.000-DM cezai şart ve eksik imalat bedeli 2.250.000.000-liranın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, birleştirilen davada ise, bir takım imalat eksikliklerinin 1.400.000.000-lira masraf yapılarak müvekkilince tamamlandığını, Maliye’ye kira bedelinden dolayı ödenen 106.034-DM KDV’nin kira bedeli dahil olduğu ve davalının bu kalemden sorumlu bulunduğundan bahisle anılan meblağların ve üç aylık kira bedeli 27.600-DM’nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, inşaatın taahhüt edilen tarihte bitirilmesine karşın davacının geç teslim aldığını, eksik imalat bulunmadığını, ödenen KDV’nin davacının yükümlülüğü kapsamında olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, asıl dava yönünden 630.000-DM’nin dava tarihindeki TL karşılığının ve 2.250.000-lira eksiklik tutarının reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, birleştirilen davanın kısmen kabulü ile eksikliğin tamlanması için yapılan harcama tutarı 364.250.853 TL, 106.034 DM ve 27.600 DM’nin ödeme tarihindeki TL karşılığının reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline dair kararın, taraf vekilleri tarafından temyizi üzerine,

Dairemizin 31.5.2001 günlü kararı ile mahkeme kararı bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyulmak suretiyle, bu kez asıl davanın kısmen kabulü ile 1.307.115.000.TL. eksik iş bedelinin dava tarihinden itibaren faizi ile davalıdan tahsiline, davacı tarafça açılan 14.10.1994 tarihli birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 10.10.2005 tarihli kararı ile mahkeme kararı davacı yararına bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak, davacı taraf 01.02.1990 tarihinde teslim edilmesi gereken otelin 3 ay (90 gün) gecikmeyle teslim edildiğini ileri sürmekte, davalı yan ise

teslimde gecikme olmadığını savunduğu, yanlar arasındaki bu uyuşmazlığın giderilmesi bakımından taraflara otelin teslim tarihi konusundaki tüm delillerini bildirmek üzere yeniden kesin süre verildiği ancak taraflar verilen kesin süreye rağmen uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlayacak nitelikte bir delil bildirilmediği, teslimdeki gecikme süresinin başka delillerle kanıtlanamaması sebebiyle 18.12.2007 tarihli ek raporda söz konusu eksik işlerin 3 aylık sürede tamamlanabileceğinin bildirildiği,

90 günlük süre için talep edilebilir cezai şartın 630.000 DM olduğu gerekçesiyle eksik iş bedeli ve cezai şart istemleri ile açılan 2006/251 esas sayılı asıl davanın kısmen kabulü ile dava tarihi itibariyle 1.307,12.YTL olarak belirlenen eksik iş bedelinin, dava tarihi itibariyle 630.000.DM. olarak belirlenen ve DM.’ın tedavülden kalktığı 28.02.2002 tarihi itibariyle 322.113,89.Euro’ya tekabül eden cezai şart alacağının ödeme günündeki YTL.karşılığının faizi ile davalıdan tahsiline,

alacak istemi ile açılan 1994/842 esas sayılı birleşen davanın kısmen kabulü ile dava tarihi itibariyle 49.500,00.DM olarak belirlenen stopaj alacağının DM.’ın tedavülden kalktığı 28.02.2002 tarihinde 25.308,95.Euro’ya tekabül eden alacağın ödeme günündeki YTL.karşılığının faizi ile davalıdan tahsiline, Antalya l.İcra Tetkik Mercii’nin 2001/428-773 esas ve karar sayılı dosyasında yapılan takas-mahsup işleminin infaz sırasında nazara alınmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, davacı kiracı tarafından açılan kira sözleşmesine konu tefrişe hazır dört yıldızlı otel binasının yüklenici ve aynı zamanda ½ hisse sahibi kiralayan davalı şirket tarafından sözleşmede kararlaştırılan tarihte teslim edilmediği iddiasına dayalı eksik imalat bedeli ile cezai şartının tahsili ile fazla ödendiği bildirilen üç aylık kira bedeli ve stopaj vergisinin istirdadı istemine ilişkindir.

Mahkemece değişik tarihlerde verilen kararlar, Dairemizin 2001/3389-4884 ve 2004/1928-2005/9465 sayılı kararları ile bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyularak verilen son kararında ise, taraflara otelin teslim tarihi konusundaki tüm delillerini bildirmek üzere kesin süre verildiği ancak taraflar verilen kesin süreye rağmen uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlayacak nitelikte bir delil bildirmediği, teslimdeki gecikme süresinin başka delillerle kanıtlanamaması sebebiyle 18.12.2007 tarihli ek raporda söz konusu eksik işlerin 3 aylık sürede tamamlanabileceğinin bildirildiği,

90 günlük süre için kira sözleşmesine göre talep edilebilir cezai şartın 630.000 DM olduğu gerekçesiyle, cezai şart yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, yapılan inceleme karar vermeye ve Yargıtay denetimine elverişli değildir.

Zira, 28.12.1989 tarihli kira sözleşmesi ekindeki özel şartların 5. maddesi ile kiralanan otel binasının davalı şirket tarafından 01.02.1990 tarihinde camları takılmış, sıvaları tamamlanmış, havuzbaşı mermerleri ile bahçe duvarları ve toprak düzenleme işleri yapılmış, odalarının son kat boya ve yağlı boyası kullanıma hazır hale getirilmiş, kapı tokmakları, pervazları ve muslukları takılmış, Türk Hamamı döşeme mermeri ve binanın dış boyası yapılmış halde kiracılara teslimi öngörülmüş, teslimin de dava dışı ...’nun hakemliğinde gerçekleştirilmesi kararlaştırılmıştır.

Mahkemece alınan

bilirkişi incelemelerinde davacının yaptırdığı delil tesbitlerinde davalı tarafından yapılan işlere ait fatura bedellerinin toplamının da 1.262.419.215 TL. olduğu belirlenmiştir. Ne var ki hiçbir aşamada kira sözleşmesinin özel şartlarında düzenlenen eksik işler, bilirkişiler tarafından işin niteliğine göre benimsenmesi gereken ölçümlerle değerlendirilmemiş bilirkişiler afaki yorumlarla sonuca gitmişlerdir.

Alınan raporlar ölçüm ve gözleme dayanmamakta olup, bu şekilde varılan sonuç doğru ve kanaat verici olarak kabul edilemez. Bu itibarla mahkemece, gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak, öncelikle eksik işlerin miktarını ortaya koyacak ve sonrada bu eksik işlemin ne kadar sürede tamamlanacağına dair konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.