Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/14147 K.2010/3935

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy Asliye 4.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09.04.2008 tarih ve 2008/128-2008/94 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 06.04.2010 gününde davacı avukatı ... ile davalılardan S.S.Çakmaklı Gölşehir Konut Yapı Kooperatifi vekili Av. ... gelip, diğer davalı vekili tebliğe rağmen duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra,

duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Büyükçekmece İlçesi, Çakmaklı Köyü' nde kain arazi üzerine yapılacak meskenlerden olan 16 bloğun 902 nolu bağımsız bölümün satışı konusunda davalı şirket ile sözleşme yapıldığını, davalı şirkete eksiksiz yapılmış ödemelerin diğer davalı kooperatif bünyesindeki inşaatın yapımında kullanıldığını, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı görevlilerince yapılan incelemede davalı şirkete yapılan ödemelerin kooperatif inşaatının yapımında kullanıldığı tespit edildiğini ve şirkete ödeme yapanların tamamının kooperatife üye yapılması gerektiğini bildirdiğini,

davalı kooperatifin tüm ödemelerini davalı şirkete yaparak mesken satın alanları kooperatif üyeliğine kabul ettiğini, bu süreçten geç haberdar olan müvekkilinin ise üyeliğe kabul edilmediğini ileri sürerek, davacının davalı kooperatife üye olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Jetpa Sınai Ürünleri Ür. ve Paz. Ltd. Şti.vekili, davacının müvekkili şirket tarafından düzenlenen kampanya neticesinde "Jentkent 2" olarak isimlendirilen ve diğer davalı kooperatife tahsis edilen arsa üzerinde inşa edilecek konutun satışı için sözleşme düzenlendiğini ve davacının tüm ödemelerini müvekkiline tam ve eksiksiz yaptığını, müvekkilinin de üzerine düşen edimini yerine getirmiş olup, diğer davalının sorumlu olduğunu belirtmiştir.

Davalı Çakmaklı Gölşehir Konut Yapı Kooperatifi vekili, müvekkilince diğer ortakların ödediği kadar para ödeyenlerin ortak yapılmasına karar verildiğini, yoksa başka bir şirkete yapılan bir miktar para ile (daire) ortaklık verileceğine dair bir karar alınmadığını, davacının müvekkiline bir ödemesi olmayıp ortaklık şartlarını yerine getirmediğini, davacının diğer davalı hakkında tazminat davası açması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı kooperatif ile şirket arasında 22.06.1995 tarihli sözleşme ile şirketin yapacağı çalışmalar sonucunda talep eden iştirakçilerle kooperatifin taraf olmadığı ve sorumluluk yüklenmediği, ikili sözleşmeler düzenlemeyeceği, davalı şirketin bu ikili sözleşmeler ile iştirakçilerden temin edeceği nakit ve senetlerden oluşan maddi birimleri muhafaza ve takibinden kendisinden sorumlu olacağı, kooperatifin iştirakçilere karşı herhangi bir yükümlülüğün olmayacağı hususunun net olarak düzenlendiği,

davacının davalı şirkete yaptığı ödemelerin kooperatife yapılmış sayılmayacağı, yapılan ödemelerle kooperatifin değil, davalı şirketin mal varlığında artış olduğu, davacının davalı şirkete konut almak için başvurduğu, davalı şirket tarafından davaya konu taşınmazın satışının yapıldığı, sözleşmeden davalı kooperatifin haberdar edilmediği, kooperatif ile davacı arasında bir akdi ilişki bulunmadığı, davalı şirket ile yapılan taşınmaz satışınını da resmi şekilde yapılmadığı,

davacının yaptığı ödemeleri ve oluşan zararını davalı şirketten talep edebileceği gerekçesiyle, davalı şirket hakkındaki davanın husumetten, davalı kooperatif hakkındaki davanın esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir. Dava, davacının davalı kooperatifin ortağı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Büyükçekmece Belediyesi tarafından 26.05.1995 tarihli arsa tahsis belgesi ile davalı SS Jetpa Konut Yapı Kooperatifi’ne tahsis edilen taşınmaz üzerinde yapılacak inşaatın müteahhitliğinin davalı kooperatif tarafından üstlenildiği, adı geçen Belediye tarafından Başbakanlık’a yazılan 19.02.2001 tarihli yazıdan anlaşılmaktadır. Davalı kooperatifin 26.06.1996 tarihli genel kurulunun 8.maddesinde “Kooperatifin Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti ile yapmış olduğu 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesinin yönetim kurulu başkanı ... tarafından okunup oybirliği ile kabul edildiği”, 28.06.1997 tarihli genel kurulun 8.maddesinde “31.12.1995 tarihine kadar Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti ile daha önce kooperatifin yaptığı hizmet sözleşmesine dayanarak kabul edilmiş olunan ortakların taahhüt ettikleri ortaklık pay bedellerinin artırılmasına, ortaklık paylarının aylık ödemeler şeklinde bağlanmış olanların aidat ödemelerinin belirlenmiş meblağ üzerinden devamına”, 9.maddede ise, “31.12.1995 tarihinden itibaren proje üzerinde görünen boş daireler sayısı kadar kooperatife yeni ortakların kabulüne, bu hususta Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti’nin kooperatif namına duyurularda bulunmasına, yeni üyeler için kooperatife alınan en son ortağın ödediği ortaklık payından daha az olmamak ve en az 15 katını da aşmamak kaydıyla yönetim kurulunun inşaat maliyetini de dikkate alarak belirleyeceği ortaklık payının defaten veya muhtelif tarihlerde alınmasına, bu işlemlerin takibi için yönetim kuruluna yetki verilmesine oybirliği ile” karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosyaya örneği sunulmamış olmamakla birlikte bahsi geçen genel kurul kararlarından ve hükme esas alınan 23.11.2007 tarihli bilirkişi raporundan, davalı kooperatif ile diğer davalı şirket arasında 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Davacı da, bu sözleşme sonrası davalı şirketten konut aldığını ve bu şekilde kooperatife ortak olduğunu iddia etmektedir. Davalı şirket, bu sözleşme sonrası davacı tarafından davalı şirkete yapılan ödemeleri diğer davalı kooperatife aktardığını iddia etmiş ise de, davacı ödemelerinin kooperatife aktarılmadığı 23.11.2007 tarihli bilirkişi raporunda belirtilmiştir.

Davalı Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti tarafından satışları gerçekleştirilen ve inşası Jetpa Toplu Konut Yapı Kooperatifince üstlenilen taşınmazlarla ilgili olarak davalılar arasındaki 22.06.1995 tarihli sözleşme dosyaya ibraz ettirilerek, davalılar arasındaki ilişkinin açığa kavuşturulup, davalı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi sıfatı ile hareket edip etmediğinin belirlenmesi gerekmektedir. Davacının davalı şirkete yapmış olduğu ödemelerin kooperatife intikal ettirilmemesi, şirket ile kooperatif arasında bağ bulunmadığına delalet etmediği gibi davacının konumunu ağırlaştırıcı bir etkisi olduğu da söylenemez.

Mahkemece davalılar arasındaki 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesini ibraz etmesi için davalılara süre verilerek, yüklenici kooperatifin yönetim yapısı, şirketin taahhütleri, kooperatife ortak tedarik etme vaat veya fiili uygulamasının mevcudiyeti, bu şekilde aralarında bir vekalet ilişkisinin kurulup kurulmadığı, davalı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi gibi hareket edip etmediği, davalı şirketin davacı dışında başka şahıslara da aynı şekilde konut satıp satmadığı, adi yazılı şekilde konut satın alan bu şahısların davalı kooperatif tarafından ortak olarak kaydedilip kaydedilmediği,

başlangıçta Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti ile muhatap olanlarla davalı kooperatifin bu şekilde bir diyalog kurmasının dayanağı olan kooperatif yetkili organlarınca alınan karar tespit edilerek, davacı ile aynı konumda olan şahıslar ile davacı arasında eşitliğe aykırı bir biçimde uygulama yaratılıp yaratılmadığının, kooperatif genel kurul kararları ve diğer tüm kayıtları üzerinde uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak,

davacı için de açık kapı ilkesi işletilmesinden doğan bir hakkının mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.