Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/15147 K.2011/17114

Taraflar arasında görülen davada Hendek Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 01/07/2009 tarih ve 2007/26-2009/265 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar ... vekili ve ... tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 13/12/2011 gününde davalılar ... avukatı .... geldi, davetiye tebliğine rağmen davacılar ve diğer davalılar duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin Tekel A.Ş.’ne ait İstanbul sigara fabrikası müdürlüğünden Tokat ve Adana sigara fabrikalarına muhtelif sigara taşıma işlerini ortak girişim olarak üstlendiğini, Tekel A.Ş. ile yaptığı sözleşme gereğince taşıma işini üçüncü şahıslara da yaptırabileceğini, davalılar malik, sürücü ve alt taşıyan şirket tarafından İstanbul fabrikasından alınıp Tokat fabrikasına götürülmekte olan sigara emtiasının aracın yanması sonucu tamamen zayi olduğunu ileri sürerek fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla 30.000 TL tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İşbu dava dosyası ile birleşen Hendek Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/21-191 sayılı dosyasında davacı vekili, 150.000 TL’nın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İşbu dosyada mahkemece verilen davanın açılmamış sayılmasına dair karar Dairemizin 03.11.2008 tarihli kararı ile bozulmuş, daha sonra kısmi dava ile birleştirilmiştir.

Davalı ... vekili, yüklemenin Tekel yetkililerince yapıldığını, yüklemenin istiap haddini aşar şekilde yapıldığının belirtilip itiraz edilmesine rağmen dikkate alınmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...-... vekili, müvekkilinin taşımaya aracılık yaptığını, müvekkiline husumet düşmeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... 25.4.2007 celse beyanında, tüm itirazlarına rağmen yükün Tekel yetkililerince yüklendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacıların olayın meydana gelmesinde kusurlarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalılar Doğa Nakliyat-... vekili ve ... temyiz etmiştir.

1-Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece olayın, aracın istiap haddinin üzerinde yüklenmesi nedeniyle yükün bir tarafa yatması sonucu yükün bir tarafa kayması ve lastiklerin kasaya sürterek yanmasından kaynaklandığı davalıların KYTK’nun 65/b. ve TTK’nun 781. maddesi gereğince sorumlu oldukları , zararın meydana gelmesinde davacıların kusurlarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

TTK’nun 787/2. maddesi hükmü gereğince “ bir taşıyıcı mesul olmadığı fiillerden dolayı tazminat verir veya bu yüzden aleyhine dava açılırsa, doğrudan doğruya kendisinden önce gelen taşıyıcıya yahut esasen mesul olmaları lazımgelen aradaki taşıyıcılara rücu hakkı vardır.” Bu durumda üst taşıyıcının alt taşıyıcıya dava açabilmesi, taşınan malın asıl sahibine tazminat vermesi veya bu yüzden aleyhine dava açılması halinde mümkündür. Bu husus dava açma koşuludur.

Dava açma koşulunun varlığı mahkemece, TTK’nun 787. maddesi kapsamı göz önüne alınarak res’en araştırılmalıdır. Bu itibarla, mahkemece bu hususlar göz önüne alınmadan işin esasına girilerek karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre davalılar Doğa Nakliyat-... vekili ve ...’nın sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.