Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/3216 K.2011/1453

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 10.07.2008 tarih ve 2007/689-2008/335 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 08.02.2011 gününde davacı avukatı .... geldi, davetiye tebliğine rağmen davalı avukatı duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin davalı ile ayrı ayrı Samsun I ve Samsun II Mobil Santrallerinin Hizmet Alımı Yoluyla Çalıştırılmasına İlişkin Sözleşme imzaladıklarını, santrallerin çalıştırılması ve karşılığında yapılacak kira ve yakıt ödemelerinin sözleşmenin 24.maddesinde belirlendiğini, buna göre uygulanacak eskalasyon formülünün kamu kurumu tarafından uygulanan fiyatın baz alındığını, ancak Tüpraş’ın özelleştirilmesi üzerine eskalasyon hesabına baz alınacak kamu kurumu kalmadığını, bunun üzerine davalı tarafın 24.maddenin yeniden düzenlenmesi gerektiği gerekçesiyle bazı firmaları toplantıya çağırdığını,

ancak hesaplama yöntemi konusunda netice alınamadığını, bilahare çalışmaya başlayan müvekkillerine ödenmesi gereken yakıt bedelinin davalı tarafın kendi kendine formüle ettiği bir şekilde ödemeye başladığını, bu formülün müvekkili şirketler aleyhine sonuç doğurduğunu, davalı tarafa gönderilen yazıya olumlu yanıt alınamadığını ileri sürerek, uygulama imkanı kalmayan eskalasyon formülünün düzeltilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, eda davası açılması gereken durumlarda tespit davası açılamayacağını, TEAŞ ile davacılar arasında bağıtlanan sözleşmeler kapsamında işletilmekte olan mobil santrallerin üretimi sırasında harcanan çalışma süresi ile ürün miktarına bağlı olarak değişen yakıt giderleri, yakıt bedeli olarak ödendiğini, Tüpraş’ın özelleştirilmesi üzerine fiyat belirlenecek kamu kurumu kalmadığını, bu nedenle EPDK’nun görüşleri alınarak komisyon oluşturulduğunu, yapılan uygulamada davacılar aleyhine bir durum yaratılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, mülga TEAŞ ile davacılar arasında Samsun I ve Samsun II Mobil Santrallerinin Hizmet Alımı Yoluyla Çalıştırılmasına İlişkin Sözleşme bağıtlandığı, bu sözleşme kapsamında işletilmekte olan mobil santrallerin üretimi sırasında harcanan, çalışma süresi ile ürün miktarına bağlı olarak değişen yakıt giderlerinin yakıt bedeli olarak ödeneceği ve sözleşmenin 24.maddesinde yakıt eskalasyon formülünün belirlendiği, belirlenen maddede baz alınacak depo çıkış fiyatının en yakın kamu kuruluşu tesisi fiyatı olarak düzenlendiği,

bilahare kamu kuruluşu olarak kastedilen Tüpraş’ın özelleştirilmesi ile formüldeki kamu kurumu ibaresinin karşılıksız kaldığı, bu nedenle yakıt eskalasyon hesabında kullanılacak fiyatın belirlenmesine ihtiyaç duyulduğu, EÜAŞ’ın EPDK’nın da görüşü alınarak oluşturulan komisyonda Türkiye çapında en çok satış yapan sekiz adet dağıtıcı şirketin 6 numaralı fueloil için belirledikleri fiyatın ortalama değeri olarak kabul edilerek eskalasyon yakıt bedeli hesaplama yönteminin belirlendiği, bilahare komisyon kararının mobil santralleri işletmekte olan firma yetkililerinin katıldığı toplantıda görüşüldüğü,

emprevizyon (beklenmeyen durum) ilkesi uyarınca, sözleşme taraflarınca üstlenilen edimlerin daha sonra öngörülemeyen derecede koşullarının değişerek taraflardan biri aleyhine edimler arası dengenin temelden bozulması üzerine hakimin sözleşmeye müdahalesi istenebilinir ise de, sözleşmenin esaslı unsurlarının değiştirilmesi sonucunu doğuracak nitelikte uyarlama istenemeyeceği, somut olayda davacıların herhangi bir öneri getirmeksizin mahkemeden sözleşmenin 24.maddesinin değiştirilmesini, yeni ölçüt belirlenmesini talep etmelerinin yerinde olmadığı sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar vekilince temyiz edilmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.