Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/4196 K.2010/10002

Taraflar arasında görülen davada Kayseri 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24.02.2009 tarih ve 2008/60 - 2009/57 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı-karşı davada davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-karşı davada davalı vekili asıl ve birleşen davada, müvekkili şirketin yataklarda kullanılan ve hava kapsülü (havalık kapsülü) olarak nitelendirilen ürünleri imal edip sattığını, yıllardır sektörde faaliyet gösteren muhtelif firmalarca üretilip satılan ürün hakkında davalı tarafın 05.04.2000 tarihinde endüstriyel tasarım tescil belgesi aldığını, belgeye konu tasarımın özgün olmadığını ileri sürerek, davalı ... adına olan endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı (karşı davada davacı) ... vekili, müvekkiline ait tasarımın özgün olduğunu belirterek asıl davanın reddini istemiş, karşı davada ise, davalının müvekkiline ait tasarımı izinsiz kullanarak haksız rekabette bulunduğunu ileri sürerek, 10.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, maddi durumun ortadan kaldırılmasına, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPE Başkanlığı vekili, davanın, yetki ve husumet yönünden reddini istemiştir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, 554 sayılı KHK’nin 58. maddesi gereğince TPE Başkanlığı aleyhine açılan davalarda Ankara mahkemelerinin yetkili olduğu, anılan yetki kuralının kamu düzenine ilişkin ve kesin olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, talep halinde dosyanın Ankara Nöbetçi Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı-karşı davada davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava ve birleşen dava, endüstriyel tasarımın iptali, karşı dava ise, tasarıma yapılan tecavüz nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

554 sayılı KHK’nin 49. maddesine göre, tasarım hakkı sahibine karşı açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının ikametgahı mahkemesidir. Tasarım hakkı sahibinin üçüncü kişilere karşı açacağı davalarda ise, yetkili mahkeme davacının ikametgahının olduğu veya fiilin işlendiği veya tecavüz fiilinin etkilerinin görüldüğü yerdeki mahkemedir.

Somut olayda, davacı-karşı davalı davalı tasarım hakkı sahibine karşı, terkin ve hükümsüzlük davası açmış olup, yetkili mahkeme davalı-karşı davada davacı olan tasarım hakkı sahibinin ikametgahı olan Kayseri mahkemeleridir. Karşı dava bakımından yetki, asıl davanın görüldüğü mahkemeye aittir.

Diğer yandan, davacı TPE Başkanlığı aleyhine de tasarımın hükümsüzlüğü ve iptali davası açmış, mahkemece her iki dava birleştirilmiştir. HUMK'nun 45. maddesi uyarınca davaların birleştirilmesine karar verilip, tahkikat birlikte yürütülse de, her dava bağımsız olup, açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirilip karar verilecektir. TPE Başkanlığı'na yönelik davalarda anılan KHK’nin 58/2. maddesine göre yetkili mahkeme Ankara ihtisas mahkemeleridir.

Bu durumda, mahkemece, davalı TPE Başkanlığı hakkında açılan davanın bu asıl davadan tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydından sonra dava dosyasının yetkisizlik kararıyla Ankara ihtisas mahkemelerine gönderilmesi, asıl ve karşı dava hakkında da taraf delillerinin toplanarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, asıl ve karşı dava hakkında da yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.