Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/4551 K.2011/3224

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24.09.2008 tarih ve 2006/180-2008/220 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı şirketler vekili ile davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 22.03.2011 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı Yasemin Kenaroğlu gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin ‘TEN’ ibareli isimle hastane işlettiğini, dava dışı Ömer Tontuş’un genel müdür olarak görev yaptığını, bu genel müdürün Amerika’daki hastanelerle işbirliği yapılması, onlardan birinin isim hakkının kullanılması yönünde tavsiye ve telkinlerde bulunduğunu, teklifin kabul gördüğünü, kendisine yetki verildiğini, genel müdürün davalı ... firması yetkilisi ... ile görüşmelere başladığını, 12.11.1999 tarihinde bir sözleşme imzalayarak ‘Ameriken John Fitzgerald Kennedy Hospital of İstanbul’ unvanı veya bunun kısaltılmış şeklinin müvekkili tarafından kullanılmasının, ayrıca ‘JFK’ ve ‘J.F.

KENNEDY HOSPİTAL’ markalarının da kullanılacağının ve karşılığında da davalıya belli bir ücret ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bu kapsamda avans ödendiğini, hastane isminin ‘JFK HOSPİTAL’ olarak değiştirildiğini, gerekli yatırımlar ve değişikliklerin yapıldığını, yaklaşık 5-6 ay sonra genel müdürün yolsuzluklarının ortaya çıktığını, yapılan araştırmada ‘JFK HOSPİTAL’ ve ‘J.F.KENNEDY HOSPİTAL’ markalarını 07.07.1999 tarihinde adına tescil ettirdiğinin anlaşıldığını, iş akdine son verildiğini, bir yandan isim hakkı konusunda davalı tarafla görüşmeler sürdürülürken diğer taraftan sözleşme konusu ibareleri kendi adına tescil ettirdiğini,

dava dışı müdürün marka hakkına dayalı olarak talepte bulunduğunu, müvekkilinin davalıya bu kişiye karşı hukuki yollara başvurmasını istediğini, davalının harekete geçmediğini, dava dışı hak sahibi görünen kişinin tescilden yararlanacağını, davalı yanın hak sahibi gibi icra takibine başvurduğunu, sözleşmenin yapıldığı tarihte hiçbir hak sahibi olmadığını, baştan kurulmadığını, marka hakkı sahibi görünen kişiden hakları devir aldığını, geçersiz sözleşmeye dayalı olarak ödenen meblağın iadesinin gerektiğini ileri sürerek, 110.495 USD’nin karşılığı TL’nin faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ../..

Davalılar vekili, müvekkilleri Turktel Ltd. Şti. ile ...’un dava ile ilişkisi olmadığını, bir şirket adına kişinin muhatap alınmasının doğru olmadığını, husumet itirazlarının olduğunu, davacı ile haksız fiil ortağı dava dışı eski genel müdürü aleyhine açılan markanın hükümsüzlüğü davasının sonucunun bekletici mesele yapılmasının gerektiğini, müvekkili şirketin isim ve marka kullanma hakkı sahibi olduğunu, davacıyla sözleşme imzalandığını, edimlerin ifa edilmeye başlandığını, davacı genel müdürün markaları adına tescil ettirdiğini, danışıklı olarak bu işlemleri yaptıklarını, ödenen paranın danışmanlık ve diğer hizmetlerin bedeli olduğunu, durumun müvekkile yazılan yazılarla sabit bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, dava dilekçesinde 1 numaralı davalının Turktel Com. Serv. Inc.(TurkTel) ..., 2 numaralı davalı olarak Turktel İl. San. Dış. Tic.

Ltd.Şti. şeklinde gösterildiği, sözleşme ve diğer belgelerden ...’un yabancı uyruklu 1 numaralı davalının danışmanı olduğu, bu davalıya gönderilen tebligatlara ... adının yazıldığı, adı geçen kişinin davalı sıfatı taşımadığı, 1 numaralı davalının tüzel kişiliğinin olduğu ve vekille temsil edildiği, maddi hata olarak davalı yanında gösterildiği, adı geçenin davalı sıfatının değerlendirilmediği, uyuşmazlığa konu markalarla ilgili olarak davalı ... Com Serv.

Inc. tarafından Intermedikal Tur. A.Ş. aleyhine açılan ‘JFK Hospıtal’ ve ‘JFK Kennedy Hospıtal’ ibareli markaların hükümsüzlüğü davasında bu markaların ABD tescilli olmadığı, işletme adı olarak kullanıldığı, ayrıca dava dışı The Communication Med. Group Ltd.’nin lisans sözleşmesi bulunmadığından aktif dava ehliyeti olmadığından davanın reddine karar verildiği, derecattan geçerek kararın kesinleştiği, 15.11.1999 tarihinde davacı ile davalılardan Turk Tel. Serv.

İnc. arasında düzenlendiği iddia edilen sözleşmenin 2. maddesinde davacının ‘Amerikan John Fitzgerald Kennedy Hospital of İstanbul’ ismini ve kısaltılmış şekillerini kullanmaya izin verildiği, 9. maddesinde anlaşma kapsamında tarif edilen hizmetler için davalı Turktelin alacağının belirlendiği, icra takibine itiraz edilmediği, bu sözleşme sırasında sözleşme konusu ibarelerin davacının temsilcisi dava dışı Ömer Tontuş adına tescilli olduğu halde, davalının adına bu ibarelerin tescilli olmamasına rağmen davacı şirketle isim hakkını kullanma sözleşmesi imzaladığı,

davacının sözleşme kapsamında ödeme yaptığı, davalı ...’in davacı ile dava dışı kişi hakkında açtığı markaların hükümsüzlüğü davasında aktif dava ehliyetinin bulunmadığının, ‘JFK Hospıtal’ ve ‘JFK Medikal’ markaları ve isimleri üzerinde yetkisinin ve lisans hakkının olmadığının tespit edildiği, davacının uyuşmazlık konusu miktarı sözleşmenin 9. maddesi kapsamında ödediği, BK.'nun 61. maddesi uyarınca talepte bulunabileceği gerekçesiyle 110.495 USD’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline, diğer istemlerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı şirketler vekili ile davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, baştan itibaren geçerli olmadığı iddia edilen isim hakkı kullandırma sözleşmesi uyarınca ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.

Somut olayda davalı ... Com. Serv. Inc. şirketi ile davacı arasında 12.11.1999 tarihinde ‘Sözleşmeli Anlaşma (İsim Hakkını Kullanma)’ başlıklı sözleşme imzalandığı, davalı bu şirketin Türkiye’de kullanım hakkı olduğu kabul edilen ‘American John Fitzgerald

Kennedy Hospital Of İstanbul’ ismini ve kısaltılmış şekillerini İstanbul Bölgesinde kullanma hakkını davacıya verdiği, ayrıca davalı ... Com. Serv. Inc. şirketinin isim üzerinde asıl hak sahibi olduğu kabul edilen ABD tabiyetli firma ile davacı arasında aracılık yapmayı ve bu çerçevede bir takım hizmetler vermeyi üstlendiği hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Taraflar arasındaki çekişme, bu sözleşmenin geçerli olup olmadığı, geçerli olmadığının kabulü halinde davacının ödemiş olduğu dava konusu meblağı talep etmesinin mümkün bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır. Mahkemece davalı ... Com. Serv.

Inc. şirketinin davacı ile onun eski yetkilisi aleyhine açtığı ‘J.F.K HOSPİTAL’ ve ‘J.F KENNEDY HOSPİTAL’ ibareli markaların hükümsüzlüğü davasında, bu markalar ile isim üzerinde bu davanın davacısı (eldeki davanın davalısı) TurkTel firmasının ve onun ABD’de mukim akidi firmanın hak sahibi olmadığının, lisans hakkı sahibi bulunmadığının kesinleştiği kabul edilerek yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, Dairemizin temyiz incelemesinden de geçerek kesinleşen İstanbul Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2001/266 esas sayılı dosyasının konusu, 556 sayılı KHK’de düzenlenen tescilli markaların hükümsüzlüğüne ilişkindir. Esasen, anılan dosyanın karar düzeltme isteminin incelenmesinde de, davalı ... Com. Serv.

Inc. şirketinin dava dışı ABD tabiyetindeki şirketle yaptığı işbirliği sözleşmesinin, davacıya marka hükümsüzlük davası açma hakkı bahşetmediği ve 556 Sayılı KHK’nin 8/5. maddesi anlamında öncelikli sınai hak sahibi olduğu sonucunu doğurmaya elverişli olmadığı kabul edilerek 556 sayılı KHK çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır. Ancak, eldeki davanın konusu taraflar arasında düzenlenen isim hakkı kullandırma sözleşmesidir. Davalılar vekili, müvekkili TurkTel Com.

Serv.Inc. şirketinin bu hakkı, dava dışı gerçek hak sahibi ABD tabiyetli firmadan devir aldığını ve 12.11.1999 tarihli sözleşme ile İstanbul’da kullanması için davacıya verdiğini savunmuştur. Sözleşme uyarınca isim üzerindeki gerçek hak sahibi olduğu kabul edilen bu firma, dava dışı The Community Hospital Group. Ltd. şirketidir.

Anılan firmanın kayıtlı olduğu New Jersey Eyaleti yetkililerince düzenlenen belgelerde de ticari faaliyetlerinde kullandığı alternatif ismin ‘JFK Medical Center (JFK Hastanesi) ibaresi olduğu açıklanmıştır. Amerika Patent Ofisi’nce marka hükümsüzlüğü dava dosyasına sunulan yazıda da ‘JOHN F.KENNEDY HOSPİTAL’ ‘J.F.K HOSPİTAL’ ve ‘J.F. KENNEDY HOSPİTAL’ ibarelerinin ne bu firma nede başkası adına marka olarak tesciline rastlanmadığı bildirilmiştir.

Uyuşmazlığa konu sözleşmenin içeriği, marka hakkının kullandırılması (marka lisans sözleşmesi) olmayıp, sözleşmede de vurgulandığı üzere, isim hakkının kullandırılmasıdır. O halde, ayrı bir davanın konusu olan, tamamen 556 sayılı KHK’ye göre çözümlenen marka hükümsüzlük davasındaki tespitler esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu durum karşısında, taraflar arasındaki uyuşmazlığın akit serbestisi kapsamında yapılan ve taraflar arasındaki bağıtlanan isim hakkı kullandırma sözleşmesinden kaynaklandığı dikkate alınıp, bu sözleşme, ekleri ve davalı ... Com. Inc.

Serv. şirketi ile ABD tabiyetindeki akidi şirket arasındaki sözleşme hükümleri çerçevesinde bir değerlendirme yapılarak ve gerektiğinde uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3- Ayrıca, taraflar arasındaki sözleşme davacı ile davalı ... Com. Inc. Serv. şirketi arasında imzalanmıştır. Davacı adına düzenlenen faturalar da davalı bu şirket tarafından düzenlenmiştir. Esasen, uyuşmazlığa konu ödemelere dair çekler de bu firmanın

temsilcisi ...’a teslim edilmiştir. Davalılar vekili, müvekkili Turktel İl. San. Dış. Tic. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti.’ne husumet düşmeyeceğini savunmuştur. Hüküm altına alınan tutardan davalı bu şirkette de sorumlu tutulmuştur. Ancak, davalı ... İl. San. Dış. Tic. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti’nin sorumluluğuna karar verilme nedenleri karar yerinde tartışılmadan ve denetime uygun şekilde gerekçelendirilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması da kabul şekli bakımından yanlış olmuştur.

4- Öte yandan, davalılar vekili, uyuşmazlığa konu meblağın isim hakkı kullanım bedeline ilişkin bulunmadığını, sözleşme öncesi masraflar yapıldığını ve sözleşmeden kaynaklanan hizmetler verildiğini, bunların bedeli olarak alındığını savunmuştur. Yabancı dilde düzenlenen faturaların da bu hizmetlere ilişkin olduğunu açıklamıştır. O halde, davalı tarafın ödemeye yönelik savunması üzerinde yeterince durulmadan, bu yönüyle taraf kanıtları değerlendirilmeden yazılı şekilde karar verilmesi de kabul şekli bakımından doğru görülmemiştir.