Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/5363 K.2011/4801

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16.12.2008 tarih ve 2007/280 - 2008/659 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 19.04.2011 gününde davacı avukatı .... ile davalı avukatı M.Akif ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ithal ettiği ve içinde 100 adet cep telefonunun bulunduğu kargonun, davalı tarafından taşınması sırasında THY Atatürk Hava Limanı Dış Hatlar kargosunda kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen kargonun bulunamadığını ileri sürerek kaybedilen malın fatura değeri 11.450 USD İle nakliye bedeli 3.761 Hong-Kong Doları’nın faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin olaya uygulanması gereken Varşova Konvansiyonu ve 4 nolu Montreal Protokolü hükümleri gereğince sınırlı sorumlu olduğunu, Airwaybill incelediğinde gümrük için değer beyanında bulunulmadığını, faizin karar tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini savunarak davanın reddine talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşınan emtianın yolcu beraberinde taşınan eşya olmayıp kargo olduğu, bu nedenle olaya Varşova konvansiyonu 22/2-b maddesinin uygulanması gerektiği, konşimentoda taşınan emtianın cinsinin belirtildiği ve konşimentoya faturanın eklendiği, madde metninde ek navlun alınmasının zorunlu unsur olarak düzenlenmeği, bu kabul doğrultusunda davalının sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile 11.450 USD ile 3.761 Hong-Kong Doları’nın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanının 4/a maddesi uyarınca işleyecek yasal faizi ile birlikte BK’nun 83.maddesi göz önüne alınarak davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, hava yolu ile yük taşımasından kaynaklanan taşıma ve yük bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Dava konusu zarar, hava yolu ile taşıma sırasında davacıya ait yükün kaybından meydana geldiği için Varşova Konvansiyonu hükümleri uygulanacaktır. Varşova Konvansiyonu 25.maddesindeki sınırsız sorumluluğun söz konusu olabilmesi için ilk koşul, sorumluluğun, yolcu veya bagaj taşımasından doğmuş olmasıdır. Yük taşımasında sınırsız sorumluluk söz konusu değildir.

Varşova Konvansiyonu, 4 sayılı Montreal Protokolü ile yük taşımalarında taşıyıcının sorumluluğunun daima sınırlı olduğu yönünde değiştirilmiştir. Dolayısıyla, bu değişikliğe taraf olan devletler arasındaki yük taşımaları bakımından taşıyıcının sorumluluğu daima sınırlı olacak, sınırsız sorumluluk müeyyidesinin uygulanması söz konusu olmayacaktır.

Ancak yolcu ve bagaj taşımaları bakımından böyle bir değişiklik yapılmadığı için, taşıyıcının sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanmaması söz konusu olabilir. Bu sonuç Konvansiyonun 24.maddesi hükmü ile de pekiştirilmekte ve yük taşımalarında tazminat davasının sorumluluk sınırlarına bağlı olarak açılabileceği ve bu sorumluluk sınırlarının azami sınırı oluşturduğu, sorumluluk kaynağı ne olursa olsun aşılamayacağı belirtilmektedir.

Mahkemece, konşimentoda taşınan emtianın cinsinin belirtildiği ve konşimentoya faturanın eklendiği, Varşova Konvansiyonu'nun bazı maddelerini değiştiren 4 nolu Montreal Protokolü'nün 22/2.b. maddesinde ek navlun alınmasının zorunlu unsur olarak düzenlenmediği, davalının sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, anılan protokolün 22/2-b maddesinde belirtildiği biçimde davalı gönderici taşıtana ek bir meblağ ödediğini savunmadığına ve bunu ispat edemediğine göre, Varşova Konvansiyonu 22 ve 24.maddelerine göre sınırlı sorumluluk esaslarına göre inceleme yapılıp bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde konşimentonun taşıma için beyan edilen kıymet hanesinde NVD kaydı (kıymet beyan edilmediği ve kıymet üzerinden navlun ödenmediği) bulunmasına rağmen, gümrük için beyan edilen kıymet hanesinde “faturaya göre” ifadesinin esas alınarak sınırsız sorumluluğa hükmedilmesi doğru görülmemiş hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.