Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/553 K.2010/6534

Taraflar arasında görülen davada Kartal Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27.10.2008 tarih ve 2007/7-2008/20 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin fotoğraf sanatçısı olduğunu, müvekkilince çekilmiş 3 adet fotoğrafın davalı tarafından yayımlanan Intermodal adlı derginin Mayıs 2007 sayısında müvekkilinin izini olmaksızın kullanıldığını ileri sürerek, derginin kapağında kullanılan fotoğraf için 1.500,00 TL, diğer ikisi için 500,00 TL olmak üzere 2.500,00 TL’nin üç katı tutarında telif tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu fotoğrafların telif ücretinin dava dışı ...Fuar ve Gös. Hiz. Ltd.Şti. tarafından ödendiğini ve müvekkiliyle birlikte diğer basın kuruluşlarına dava dışı bu firma tarafından fotoğrafların gönderildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu iki fotoğrafın sanat değeri bulunduğundan eser olarak nitelendirileceği, davacının bu fotoğraflar üzerinde mali hakkının bulunduğu, fotoğrafların davacının izni olmaksızın ve telif ücreti ödenmeksizin kullanıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 6.500,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davalı tarafça yayımlanan dergide izinsiz kullanıldığı iddia oluna üç adet fotoğraf için telif ücreti istemine ilişkindir.

Borçlar Kanunu’nun 145. maddesinin “Tediyesi ile veya yaptığı takas ile borcun tamamını veya bir kısmını iskat etmiş olan müteselsil borçlulardan biri, sakıt olan borç nispetinde, diğer borçluları halas etmiş olur.”şeklindeki hükmüne göre, sorumlulardan birinin zararı ödemesi halinde, diğerleri bu oranda borçtan kurtulurlar. Ancak, müteselsil borçluların borçtan tamamen veya kısmen kurtulabilmeleri, alacaklının bilfiil tatmin edilmiş olması halinde söz konusudur. Bunun aksinin kabul edilebilmesi için ya alacaklının teselsülden açıkça feragat etmiş olması, yahutta böyle bir feragatın durumdan kesin olarak anlaşılması lazımdır.

Somut olayda dava konusu edilen derginin Mayıs 2007 sayısındaki kullanımı sağladığı belirtilerek bu kullanım nedeniyle dava dışı ...Fuar ve Gös.Hiz.Ltd.Şti. ile davacı arasında protokol imzalanmıştır. 22.06.2007 tarihli bu anlaşma içeriğine göre, işbu eldeki davaya konu 3 adet fotoğraf da dahil olmak üzere izinsiz kullanılması nedeniyle 10 adet fotoğraf için 1.050 USD dava dışı firma tarafından davacıya ödenmiştir.

Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan Borçlar Kanunu’nun müteselsil sorumluluk esaslarına göre dava konusu 3 adet fotoğrafın dergide kullanımı da dâhil olmak üzere dava dışı firmanın davacıya yapmış olduğu ödemenin davalının borç miktarına etkisinin tartışılmaması doğru olamamıştır.

Ayrıca, davacı ile dava dışı ...Fuar ve Gös.Hiz.Ltd.Şti. arasındaki 22.06.2007 tarihli anlaşmayla işbu davanı konusu olan 3 adet fotoğraf da dahil olmak üzere 10 adet fotoğraf için 1.050 USD telif tazminatı ödenmiş iken mahkemece, sadece 3 fotoğraf için belirlenen 2.500,00 TL telif tazminatı üzerinden FSEK 68. maddesinin uygulanması doğru olmamıştır. Zira, emsal sözleşmede davacı yanın 10 adet fotoğraf için kabulünde bulunan değerin işbu dava açısından değer tespitinde nazara alınması gereklidir.

Öte yandan mahkemenin kabul şekline göre de; davacı vekili dava dilekçesinde derginin kapağında kullanılan fotoğraf için 1.500,00 TL, diğer ikisi için 500,00’er TL olmak üzere 2.500,00 TL’nin üç katı tazminat talebinde bulunduğu halde mahkemece davacı talebi aşılarak 500,00 TL telif tazminatı talep edilen fotoğraf için 1.000,00 TL değer tespiti yapılarak bu rakam üzerinden üç katı olmak üzere sonuçta 1.500,00 TL’lik bir miktar için HUMK.nun 74 ncü maddesinde yazılı taleple bağlılık ilkesinin göz ardı edilmesi de doğru olmamıştır.