Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/6206 K.2011/5348

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28/11/2008 tarih ve 2007/214-2008/427 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 03.05.2011 gününde davacı avukatı ... geldi, davalı avukatı davetiye tebliğine rağmen duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Jetpa Toplu Konut Yapı Kooperatifi (yeni ünvanı SS Çakmaklı Gölşehir Konut Yapı Kooperatifi) bünyesinde yapılan konutların diğer davalı Jetpa Sınai Ürünleri Üretim ve Pazarlama Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşme gereği bu şirket tarafından satışa sunulduğunu, müvekkili ile davalı Jetpa Ltd.

Şti. arasında 19.05.1998 tarihinde sabit fiyat garantili sözleşme imzalandığını, sözleşmede belli edilen gayrımenkul satış bedelinin eksiksiz ödendiğini,yapılan ödemelerin davalı kooperatif bünyesindeki inşaatların yapımında kullanılmasına rağmen kooperatifin müvekkilini üyeliğe kabul etmediğini, ödemesini tamamladığı halde toplu ödeme ile aidat talep ettiğini ileri sürerek, davalı kooperatif 23. Blok 1201 numaralı bağımsız bölüm yönünden, bunun mümkün olmaması halinde aynı nitelik ve özelliklerde daire yönünden üyeliğinin tespitini ve tapuda hükmen tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Jetpa Sınai Ürünleri Üretim Paz Ltd Şti vekili, diğer davalı kooperatife tahsisli arsa üzerine inşa edilecek meskenlerin yapımının ve kooperatifin verdiği yetkiye göre satışının başlangıçta müvekkili şirket tarafından üstlenildiğini, ancak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı teftişlerinden sonra hizmet sözleşmesi uygulanabilir bulunmadığından sona erdirilmek zorunda kalındığını, müvekkili şirket ile anlaşan müşterilerin taahhütlerinin kooperatife aktarıldığını, davacının ödemelerinin diğer davalıya intikal ettirildiğini, tescil talebinin muhatabının kooperatif olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, davacının müvekkili kooperatifin ortağı olmadığını, kooperatife herhangi bir ödemede bulunmadığını, davacı ile davalı Jetpa Ltd. Şti. arasındaki sözleşmenin tarafıda olmadığını, davacının kooperatife ortaklık için başvurusunun bulunmadığını savunarak, davanın usul ve esas yönünden reddini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı kooperatif ile şirket arasında 22.06.1995 tarihli sözleşme ile şirketin yapacağı çalışmalar sonucunda talep eden iştirakçilerle kooperatifin taraf olmadığı ve sorumluluk yüklenmediği, ikili sözleşmeler düzenlemeyeceği, davalı şirketin bu ikili sözleşmeler ile iştirakçilerden temin edeceği nakit ve senetlerden oluşan maddi birimleri muhafaza ve takibinden kendisinden sorumlu olacağı, kooperatifin iştirakçilere karşı herhangi bir yükümlülüğün olmayacağı hususunun net olarak düzenlendiği,

davacının davalı şirkete yaptığı ödemelerin kooperatife yapılmış sayılmayacağı, yapılan ödemelerle kooperatifin değil, davalı şirketin mal varlığında artış olduğu, davacı tarafından yapılan ödemelerin davalı kooperatife aktarılmadığı, davacının davalı şirkete konut almak için başvurduğu, davalı şirket tarafından davaya konu taşınmazın satışının yapıldığı, sözleşmeden davalı kooperatifin haberdar edilmediği, kooperatif ile davacı arasında bir akdi ilişki bulunmadığı, davalı şirket ile yapılan taşınmaz satışınını da resmi şekilde yapılmadığı,

davacının yaptığı ödemeleri ve oluşan zararını davalı şirketten talep edebileceği gerekçesiyle, davalı şirket hakkındaki davanın husumetten, davalı kooperatif hakkındaki davanın esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, davalı kooperatif ortaklığının tespiti ve tapuda tescil istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçelerle davanın her iki davalı yönünden de reddine karar verilmiştir.

Büyükçekmece Belediyesi tarafından 26.05.1995 tarihli arsa tahsis belgesi ile davalı SS Jetpa Konut Yapı Kooperatifi’ne tahsis edilen taşınmaz üzerinde yapılacak inşaatın müteahhitliğinin davalı kooperatif tarafından üstlenildiği, adı geçen Belediye tarafından Başkanlık makamına’a yazılan 19.02.2001 tarihli yazıdan anlaşılmaktadır. Davalı kooperatifin 26.06.1996 tarihli genel kurulunun 8.maddesinde “Kooperatifin Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti ile yapmış olduğu 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesinin yönetim kurulu başkanı Sacit Duran tarafından okunup oybirliği ile kabul edildiği”, 28.06.1997 tarihli genel kurulun 8.maddesinde “31.12.1995 tarihine kadar Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti ile daha önce kooperatifin yaptığı hizmet sözleşmesine dayanarak kabul edilmiş olunan ortakların taahhüt ettikleri ortaklık pay bedellerinin artırılmasına, ortaklık paylarının aylık ödemeler şeklinde bağlanmış olanların aidat ödemelerinin belirlenmiş meblağ üzerinden devamına”, 9.maddede ise, “31.12.1995 tarihinden itibaren proje üzerinde görünen boş daireler sayısı kadar kooperatife yeni ortakların kabulüne, bu hususta Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti’nin kooperatif namına duyurularda bulunmasına, yeni üyeler için kooperatife alınan en son ortağın ödediği ortaklık payından daha az olmamak ve en az 15 katını da aşmamak kaydıyla yönetim kurulunun inşaat maliyetini de dikkate alarak belirleyeceği ortaklık payının defaten veya muhtelif tarihlerde alınmasına, bu işlemlerin takibi için yönetim kuruluna yetki verilmesine oybirliği ile” karar verildiği Dairemize intikal eden diğer dosyalardan da bilinmektedir.

Davalı kooperatif ile diğer davalı şirket arasında 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesi imzalandığı anlaşılmakta olup, davacı da, bu sözleşme sonrası davalı şirketten konut aldığını ve bu şekilde kooperatife ortak olduğunu iddia etmektedir. Davalı şirket, bu sözleşme sonrası davacı tarafından davalı şirkete yapılan ödemeleri diğer davalı kooperatife aktardığını iddia etmiş ise de, davalıya ait sunulan defterlerin incelenmesinde davacı ödemelerinin kooperatife aktarılmadığı 9.10.2008 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda belirtilmiştir.

Davalı Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd. Şti tarafından satışları gerçekleştirilen ve inşası Jetpa Toplu Konut Yapı Kooperatifince üstlenilen taşınmazlarla ilgili olarak davalılar arasındaki 22.06.1995 tarihli sözleşmede, davalılar arasındaki ilişkinin açığa kavuşturulup, davalı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi sıfatı ile hareket edip etmediğinin belirlenmesi gerekmektedir. Davacının davalı şirkete yapmış olduğu ödemelerin kooperatife intikal ettirilmemesi, şirket ile kooperatif arasında bağ bulunmadığına delalet etmediği gibi davacının konumunu ağırlaştırıcı bir etkisi olduğu da söylenemez.

Mahkemece davalılar arasındaki 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesinde, yüklenici kooperatifin yönetim yapısı, şirketin taahhütleri, kooperatife ortak tedarik etme vaat veya fiili uygulamasının mevcudiyeti, bu şekilde aralarında bir vekalet ilişkisinin kurulup kurulmadığı, davalı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi gibi hareket edip etmediği, davalı şirketin davacı dışında başka şahıslara da aynı şekilde konut satıp satmadığı, adi yazılı şekilde konut satın alan bu şahısların davalı kooperatif tarafından ortak olarak kaydedilip kaydedilmediği,

başlangıçta Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti ile muhatap olanlarla davalı kooperatifin bu şekilde bir diyalog kurmasının dayanağı olan kooperatif yetkili organlarınca alınan kararlar tespit edilerek, davacı ile aynı konumda olan şahıslar ile davacı arasında eşitliğe aykırı bir biçimde uygulama yaratılıp yaratılmadığının, kooperatif genel kurul kararları ve diğer tüm kayıtları üzerinde uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak,

davacı için de açık kapı ilkesi işletilmesinden doğan bir hakkının mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak davanın yazılı şekilde reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.