Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/7572 K.2011/6985

Taraflar arasında görülen davada Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26.03.2008 tarih ve 2006/399-2008/1321 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 07.06.2011 gününde davacı vekili avukat ..... geldi, davalı vekili davetiye tebliğine rağmen duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin korkuluk ve küpeşte sistemlerinde istenilen açıda ayarlanabilir dirsek dönüş elemanı icat edip bu buluşu için 01.07.2005 tarihli faydalı model ve 04.05.2005 tarihli endüstriyel tasarım tescil belgesi aldığını, davalı tarafından bu ürünün taklit edilerek üretim ve satışının yapıldığını ileri sürerek, davalının haksız rekabet ve tecavüz teşkil eden eylemlerinin tespit ve önlenmesini, hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının ürününün yeni olmadığını, müvekkili ürünü ile davacının ürünü arasında benzerlik de bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının ürünü için 21.02.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere faydalı model belgesi aldığı, eldeki davanın anılan korumanın başladığı tarihten çok sonra 16.08.2006 tarihinde açıldığı, dava edilen ürünün davalının faydalı model belgesine konu ürün olduğu, davacı tarafından da dava konusu ürünün davalının faydalı model belgesine konu ürün olmadığı yönünde bir iddiada bulunulmadığı, bu durumda sözü edilen ürünün davacının faydalı model ve endüstriyel tasarım hakkına tecavüz teşkil etmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, faydalı model ve endüstriyel tasarım haklarına vaki tecavüzün ve haksız rekabetin tespit ve önlenmesi ile hüküm özetinin ilanı istemlerine ilişkin olup mahkemece, davalının ürünü için 21.02.2006 tarihinden geçerli olmak üzere faydalı model belgesi aldığı, 16.08.2006 dava tarihinden önce başlayan bu koruma nedeniyle davalının herhangi bir tecavüzünden söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Öncelikle davacı işbu davasında 04.05.2005 tarih ve 2005/1568 sayılı endüstriyel tasarım tescil belgesine ve 01.07.2005 tarih ve 2005/2559 sayılı faydalı model belgesine dayanmış, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde davalının sunulan ürününü üretip satmasının, davacının hem faydalı model hem de tasarım tescil belgesinden kaynaklanan haklarına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir. 551 Sayılı KHK'nin 154. maddesi uyarınca, faydalı model belgesi yeni ve sanayiye uygulanabilir bir buluşu, endüstriyel tasarım belgesi ise 554 Sayılı KHK'nin 5,6 ve 7. maddesine, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmak koşuluyla, bir ürünün tümü veya bir parçası

veya üzerindeki süslemenin, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur ve özelliklerinin oluşturduğu bütünü, başka bir deyişle ürünün dış görünüm özelliklerini ifade eden tasarımı korur. Bu itibarla mahkemece, faydalı model belgesi ile endüstriyel tasarım belgesinin fonksiyonlarının farklı olduğu ve yine birbirinden farklı nitelikli sınai haklar üzerinde koruma sağladıkları dikkate alınmaksızın davalının buluşu için aldığı 21.02.2006 tarih ve 2006/780 sayılı faydalı model belgesinden hareketle, davacının 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında KHK.’ye dayalı talebinin reddi doğru değildir.

2- Ayrıca anılan bilirkişi raporunda davalı tarafından üretilen ürünün davacının faydalı model belgesine konu ürünle birebir aynı olduğu tespit edilmiştir.

Mahkemece bu tespitten sonra, davalının sonradan aldığı faydalı model belgesinin sağladığı korumadan yararlanacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, böyle bir kararın verilebilmesi için bilirkişilerce incelenen davalı ürünleri ile davalının faydalı model belgesine konu buluşun aynı olup olmadığının da ayrıca incelenmesi gerektiği açıktır.

Dolayısıyla mahkemece davacının dava ettiği ürünün davalının faydalı model belgesine konu buluş ile aynı olmadığı yönünde bir iddiada bulunmadığı gerekçesiyle bu konuda bir inceleme yapılmaması doğru değildir.

Bu durum karşısında mahkemece, davalı tarafından üretilen ürünün, yine kendisi adına tescilli faydalı model belgesi ile korunan buluş kapsamında olup olmadığının bilirkişi incelemesi yaptırılarak tespit edilmesi, bu inceleme sonucunda aynı buluşun her iki taraf adına da faydalı model belgesi ile tescilli olduğunun anlaşılması halinde, bu belgelerin hükümsüz kılınmadığı sürece, tarafların birbirlerine karşı faydalı model belgesine tecavüzden dolayı talep ve dava haklarının bulunmayacağının kabul edilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi de doğru olmamıştır.

3- Yine 24.01.2008 tarihli oturumda davacı vekilince 01.07.2005 tarih ve 2005/2559 sayılı faydalı model belgesine dayanarak davalının 21.02.2006 tarih ve 2006/780 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemiyle Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/38 E. sayılı dosyasında dava açıldığı bildirilmiş, mahkemece anılan dosyanın incelenmek üzere getirtilmesine karar verilmiştir.

Buna karşılık davalı vekilince de ek bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, davacının işbu davada dayandığı endüstriyel tasarım ve faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğü istemiyle davalar açıldığı bildirilerek, Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne sunulan iki adet 25.03.2008 tarihli dava dilekçesi ibraz edilmiştir.

Bu durum karşısında mahkemece, tarafların birbirlerine karşı açtıkları davaların sonuçlarının beklenmesi gerekip gerekmediğinin incelenip değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması dahi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.