Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/7693 K.2011/6872

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26.12.2008 tarih ve 2006/75 - 2008/320 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacılardan Değirmen Gıda San. ve tic.Paz.Ltd.Şti. vekili ile davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 07.06.2011 gününde davacılar Değirmen Unlu Mamüller A.Ş. vekili Av...... ve Değirmen Gıda San. ve Tic.Paz.Ltd.Şti. vekili Av.....ile davalı avukatı .....gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra,

duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili,müvekkilinin "DEĞİRMEN Unlu Gıda Maddeleri" ibareli markası ile "DEĞİRMEN" ibareli markasını 1998-1999 yılarında tescil ettirdiğini, bu markayı pastacılık ve pastanecilik hizmetlerinde kalite sembolü haline getirdiklerini, müvekkili şirketin tanınmışlığından yararlanmak isteyen davalının bu markaları taklit ederek "BEYAZ DEĞİRMEN" ibaresiyle pastacılık ve unlu mamüller satışı yaptığını, bu marka altında pastacılık hizmetleri verdiğini, davalıya ait işyerinden alışveriş yapılarak kartvizit ve fiş alındığını, davalı hakkında hazırlık soruşturması başlatıldığını,

davalının "BEYAZ DEĞİRMEN" ve "SU DEĞİRMENİ" biçimindeki marka tescil başvurusunun TPE tarafından reddedildiğini, davalıya 08.07.2003 tarihli ihtarname gönderildiğini, bunun üzerine davalının bu kez "BEYAZ DEĞİRMEN" markasını kullanmaya başladığını, böylece müvekkilinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet gerçekleştirildiğini ileri sürerek,

10.000 YTL manevi, şimdilik 1,000 YTL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte 556 sayılı KHK'nin 62, 64, ve 66. maddeleri hükmünce tahsilini, davalının marka hakkına tecavüz fiillerinin durdurulmasını ve önlenmesini, davalı şirket unvanındaki değirmen ibaresinin terkinini, işletme üzerinde asılı olan tabelanın ve markanın kullanıldığı diğer eşya üzerindeki marka kullanımının önlenmesini, el konulan ürünlerin imhasını ve kararın ilanını talep ve dava etmiş,

20.3.2007 tarihli ıslah dilekçesiylede maddi tazminat istemini 223,680,00 YTL yükselterek bu miktarın ticari reeeskont faizi ile tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacı şirketin markasına tecavüz etmediğini, davacı tarafın tescilinin 29, 30, 31 ve 32. sınıflarda olduğunu, müvekkilinin tescilinin ise 35 ve 42. sınıflarda olduğunu, müvekkiline ait "BEYAZ DEĞİRMEN+ŞEKİL" ibareli marka tescilinin bulunduğunu, müvekkili hizmetlerinin sadece pastacılık ve pastanecilik olduğunu, müvekkilinin açık büfe kahvaltı hizmeti vb. faaliyetleri sonucunda Antalya' da tanındığını savunarak, davanın zamanaşımı ve esas yönünden reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, markanın hükümsüzlüğü istenmeden haksız rekabet iddiasının dinlenemeyeceği yönündeki savunmaya markasının davalıya sağladığı koruma kapsamı içerisinde lokantacılık ve pastanecilik hizmetlerinin bulunmadığı gözetilerek itibar edilmediği, gerek tespit tarihinde gerekse davanın açıldığı tarihte "Değirmen+şekil" ibareli marka üzerinde hak sahibinin davacı Değirmen Gıda San. ve Tic. Paz.

Şti.olduğu, bu davacının adı geçen marka tesciline dayanarak talepte bulunabileceği, davalı şirket 19.03.2002 tarihinden itibaren "BEYAZ DEĞİRMEN+ŞEKİL+ AĞIZ TADI ibareli markaya sahip ise de bu marka tescilinin 35 ve 42. hizmet sınıflarında bulunan reklam acentesi hizmetleri, büro hizmetleri iş idaresi hizmetleri, ithalat ihracat acente hizmetleri, menajerlik hizmetleri, eksperlik hizmetleri, açık artırma hizmetleri, süpermarket hizmetleri, bilimsel ve sınai inceleme araştırma hizmetleri, tasarım hizmetleri, bilgisayar hizmetleri, hukuki hizmetler ve sanat alanında hizmetler için söz konusu olduğu,

davalıya pastanecilik hizmetleri bakımından bir koruma sağlamadığı,davacının markası ise "DEĞİRMEN+ŞEKİL" ibareli marka olup ve sahibine pastanecilik hizmetleri, börek salonu hizmetleri ve benzeri yiyecek içecek hizmetleri restoran hizmetleri gibi alanlarda koruma sağladığı, 13.04.2004 tarihli tutanağa göre davalıya ait işyerinde yapılan aramada işyerinde 1,5 metre x 2 metre ebatlarında "BEYAZ DEĞİRMEN" yazısının ve logosunun bulunduğu, masalardaki servislerde aynı marka ve logonun yer aldığı,

paketleme kutusu ve renkli poşetler üzerinde de bu markaların bulunduğunun belirtildiği,davalının BEYAZ DEĞİRMEN+ŞEKİL – BÖREK MANTI ibaresini içeren plastik poşetler kullandığı, aynı ibare ile çatal kaşık kılıfı ve ambalaj kutusu kullandığı, bu ibarenin yer aldığı bir fotoğrafı kapsayan kartvizit bastırıp ticari tanıtımında kullandığı, dolayısıyla davalın BEYAZ DEĞİRMEN+ŞEKİL ibaresini börek ve mantı hizmetlerini de kapsayacak şekilde yiyecek içecek hizmetleri lokantacılık hizmetleri börek salonu hizmetleri alanında kullandığının sabit olduğu, böylelikle davalının eyleminin davacının markasına tecavüz oluşturduğu,

sözleşmede yer alan 40,000 USD.nin ödenmesi gereken lisans bedeli olduğu sonucuna varıldığı, davalının bu markayı 2 ayrı işyerinde kullandığından lisans bedelinin 2 ile çarpılması sonucunda ödenmesi gereken lisans bedelinin 80,000 USD olduğu kabul edildiği,

davalının ticaret unvanında yer alan Değirmen ibaresi nedeniyle resmi işlemlerde ticari alandaki özel işlemlerde her iki tarafın ticaret unvanlarının birbiriyle karıştırılabileceği, davalının ticaret ünvanında yer alan bu ibarenin, davacının ticaret ünvanındaki değirmen ibaresi ile aynı olmasının TTK'nun 54. maddesi gereğince davacın tescilli unvanına tecavüz oluşturduğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle, davacılardan Değirmen Unlu Mamulleri Gıda ve İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından açılan davanın reddine,diğer davacı Değirmen Gıda Sanayi Ticaret Pazarlama Ltd.

Şti. tarafından açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davacılardan Değirmen Gıda San.ve Tic.Ltd.Şti. vekili ile davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, davalının marka hakkına tecavüz fiillerinin durdurulması, önlenmesi, davalı şirket unvanındaki "Değirmen" ibaresinin terkini, maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkin olup, HUMK’nun 286. maddesinde belirtilen bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi bağlamayacağı hükmü, hakimin bilirkişi raporunu serbestçe takdir edeceği, bilirkişi raporunu yeter derecede kanaat verici bulmazsa bilirkişiden ek rapor (HUMK 283.md.) alabileceği veya yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırabileceği (HUMK 284.md.) şeklinde anlaşılmalıdır. Yoksa, hakimin bir kez bilirkişiye gittikten sonra bundan dönerek uyuşmazlığın çözümünün hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki ve mesleki bilgi ile çözümlenebileceği kabul edilemez.

Somut olaya gelince; davacı taraf tazminat istemini 556 sayılı KHK'nin 66/c maddesine dayandırmış olup, mahkemece bu hususta ek rapor alınmış olmasına rağmen alınan bilirkişi raporuna itibar edilmeme nedenleri karar yerinde tartışılıp gösterilmediği gibi taraf vekilerinin anılan tazminat hesabına yönelik sonuca etkili, ciddi ve esaslı itirazları da karşılanmadan 12.09.2000 tarihli sözleşme esas alınmak suretiyle lisans bedelinin 2 ayrı işyeri için 80.000 USD kabul edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün bu yönü ile taraflar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3-Öte yandan, davacı taraf olay tarihinden itibaren temerrüt faizi talep ettiği halde mahkemece davalı aleyhine olacak şekilde HUMK'nun 74. maddesi hükmüne aykırı olarak ihtarname tarihinden itibaren temerüt faizine hükmedilmesi de doğru bulunmamıştır.

4-Diğer yandan, davacılardan Değirmen Unlu Mamülleri Gıda ve İnşaat San. Tic.A.Ş.nin açmış olduğu dava reddedilmiş olmasına rağmen mahkemece davalı lehine anılan davacı aleyhine olmak üzere hüküm tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi hükümleri uyarınca ayrıca vekalet ücretine hükmedilmemiş olması da keza doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

5-Ayrıca, davalı tarafça yargılama aşamasında aynı nedene dayalı olarak müvekkili aleyhine ceza davası açıldığı savunulmuş olup, BK'nun 53. maddesi uyarınca ceza mahkemesince verilen mahkumiyet ve maddi vakıa tespiti yapan beraat kararı hukuk hakimini bağlayacağından mahkemece anılan ceza davası sonucu araştırılıp işbu davaya etkisi tartışılmadan hüküm tesisi de eksik incelemeye dayalı olup hükmün bu nedenle dahi bozulması gerekmiştir.