Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/82 K.2010/11255

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18.09.2007 tarih ve 2006/298-2007/462 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 02.11.2010 gününde davacı Avukatı ... geldi, davetiye tebliğine rağmen davalılar vekili duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirket ile 23/07/1999 tarihinde hisse senedi devir ve kabul sözleşmesi imzaladığını, müvekkilinin 178.000.00.DM (89.000.00 Euro) yani 142.400.00.YTL para verdiğini, davalı şirketin müvekkiline istediği zaman parasını faiziyle birlikte ödeyeceğini taahhüt ettiğini, müvekkilinin davalı şirkete noter aracılığı ile ihtarname çekmek suretiyle parasını istediğini, davalı şirketin ise TTK 329 ve 405 maddelerini sebep göstererek parayı ödemediğini ileri sürerek, 178.000.00.DM (89.000.00.Euro) yani 142.400.00.YTL'nin en yüksek ticari faizi ile birlikte müvekkiline iade edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacının ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... Holding A.Ş. ortağı olduğunu, davacı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, TTK.nun 405. maddesi gereğince anonim şirket ortaklarının sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyeceklerini ve müvekkili şirketlerin tasfiye halinde olmadıklarını savunarak, davanın reddine talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacnını davalı şirketlerin ortağı olup, davalı ...Ş. de 10 adet, Yozgat İhtiyaç Maddeleri Pazarlama ve Ticaret A.Ş. de ise 1780 adet hissesi bulunduğu, TTK 405/2. maddesi uyarınca sermaye şirketlerinde sermaye olarak şirkete verilenin geri istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın tahsili istemlerine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmişse de hüküm yeterli araştırma ve incelemeye dayanmamaktadır. Gerçekten de TTK.'nun 329 ve 405. maddeleri uyarınca anonim şirket ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemezler. Ayrıca yetkili kurulların bir kararı olmadıkça da anonim şirketler, pay senetlerini nominal bedellerinin üzerinde halka arz edemezler.

Somut olayda da davacı vekili, müvekkilinin hisse talep formu imzalayarak (89.000) Euro ödeme yaptığını, ancak geçerli bir şekilde davalı şirketlere ortak olmadığını iddia etmektedir. Bu talep formu davalı ... Yozgat İhtiyaç Maddeleri AŞ. unvanını taşımakta olup, devredenin ... Gıda San. Ve Tic. AŞ., devredilen hisse adedinin 1700, birim fiyatının (100) DM. ve ödenen miktarın (178.000) DM. olduğu açıklamalarını içermekte ve davacı ile bir başkasının imzasını taşımaktadır.

Ancak, davacının imzası dışındaki imzanın davalılarla nasıl bir bağlantısının olduğuna yönelik bilgiye yer verilmemiştir. Davalılar vekili, davalının ortak olduğunu kabul ederek ortaklık pay defterlerinin davacıya ait kısmının fotokopisini sunmuştur. Davalı ... Yozgat İhtiyaç Maddeleri AŞ.’nin 19.09.2006 tarihli yazısında da davacının ... Yozgat İhtiyaç Maddeleri A.Ş.’nde 1780 adet, ... Holding A.Ş.’de 10 adet hissesinin bulunduğu bildirilmiştir.

Takasbank’ın 06.03.2007 tarihli yazısı da aynı yöndedir.

Öte yandan davacı vekilince dosyaya sunulan ve Dairemize intikal eden diğer dosyalardan da bilinen SPK. duyuru ve kararlarında, davalı şirketlerin de aralarında bulunduğu ... Grubu Şirketlerinin, pay defterlerinin gerçek ortaklık durumunu yansıtmadığı, ortaklık durumlarının ikincil kayıtlar tutulmak suretiyle izlendiği belirtilmiş, söz konusu şirketlerce gönderilen ve Takasbank’ta bulunan resmi pay defterleri bilgilerinin temin edilerek ilgililerin ellerinde bulunan belgelerle karşılaştırılmak suretiyle gerektiğinde dava açılması önerilmiştir.

Bu durum karşısında mahkemece, konusunda uzman bir bilirkişi kurulu oluşturulup, davalı şirketlerin yasal defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle, davalı şirketlerin ortaklık durumunun gerçekten de ikincil kayıtlar tutulmak suretiyle takip edilip edilmediği, şirket ortaklığının gerçekten kazanılıp kazanılmadığı, davacının davalı şirketlere pay senedi satın almak suretiyle mi yoksa devir suretiyle mi ortak olduğu, yeni pay almak suretiyle ortaklık söz konusu ise davacıya verilen pay senetlerinin o tarih itibariyle nominal değerinin ne olduğu,

şayet davacıdan nominal değer üzerinden bir bedel alınmış ise primli hisse senedi çıkarılması yolunda bir kararın bulunup bulunmadığı hususlarının tek tek tespit edilmesi, aksi sonuca varıldığında ‘çoğun içinde az da vardır kuralı’ gereği varsa davacıdan fazla alınan bedelin iadesine (tahsiline) karar verilmesi ve açıklanan tüm bu hususların tereddütsüz şekilde ortaya konulmasından sonra davalıların hukuki durumlarının buna göre belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.