Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/8641 K.2010/1324

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14.05.2009 tarih ve 2008/243-2009/127 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 26.01.2010 gününde davacı avukatı F.Işıl Sırakaya ile davalılardan CNR EKSPO Fuarcılık A.Ş. vekili Av. ... gelip, yapılan tebligata rağmen davalılardan TPE vekili gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra,

duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin 14.07.2006 tarihinde “Euroasia BotShow” ibaresini 35/1-8 ve 41/1-16. sınıf hizmetleri içeren marka tescil başvurusuna karşı müvekkili şirket adına 35, 41, 42, 43, 44 ve 45. sınıf hizmetleri içeren 02.12.1997 tarih ve 208529. 35, 41 ve 42. sınıf hizmetleri içeren 26.07.2004 tarih ve 23208 ve 35, 41 ve 42. sınıf hizmetleri içeren 26.07.2004 tarih ve 23209 sayılı sırasıyla “Uluslararası BOAT SHOW + İstanbul + Şekil”.

“Uluslararası BOATSHOW Antalya + Şekil” ve “Uluslararası BOATSHOW İzmir + Şekil” tescilli markalarına benzer olduğu itirazının TPE Markalar Dairesi tarafından kısmen kabul edilerek davalı marka başvurusunun 35/5, 8 ve 41/1,3-12, 15. sınıf hizmetler yönünden devamına, diğer sınıflar yönünden reddine karar verildiğini, karara karşı davalı şirketin yaptığı itirazın YİDK tarafından 2008/M-3029 sayılı karar ile kabul edildiğini, oysa davalı şirketin marka olarak tescilini istediği işaretin davacı adına tescilli tanınmış markalara benzer olduğunu ileri sürerek,

02.06.2008 gün ve 2008-M-3029 sayılı YİDK kararının iptaline, davalı şirket adına tescil edilen 2006/34187 nolu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPE vekili, kullanılacağı mal ve hizmetler de dikkate alındığında davacıya ait itiraza mesnet “BoatShow” ibaresini içeren markalar ile davalı şirketin tescilini istediği ibarenin 556 sayılı KHK’nin 8. maddesi anlamında iltibasa yol açacak derecede benzer olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, “show” ibaresinin “sergi”, “boat” ibaresinin de “tekne” anlamını taşıdığını, tekne ve benzeri ürünlerle ilgili yapılacak bir fuar organizasyonu için bu ibarelerin kullanımının zorunlu olduğunu, bu ibarenin fuarcılık hizmeti için ayırt edicilik kazanmış olmasından da söz edilemeyeceğini, müvekkilince marka olarak tescilini istediği “euroasia boatshow” ibaresinin davacı markalarına benzer olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı şirket başvurusunun konusu olan “Euroasia BoatShow” işaretinin davacıya ait öncelik hakkına sahip olduğu “Uluslararası” “BOT SHOW İstanbul + Şekil”, “Uluslararası BOT SHOW Antalya + Şekil” ve “Uluslararası BOT SHOW İzmir + Şekil” ibare ve biçimli yahut esas unsurlu markalar ile benzer mahiyette bulunduğu, davalı başvurusunun kapsamında bulunan 35. sınıfın 1, 2, 3, 4, 6, 7 ve 41. sınıfın 2, 13, 14, 16. alt gruplarında bulunan hizmetlerin tamamının, davacının 35, 41, 42, 43, 44 ve 45. sınıf hizmetleri içeren 02.12.1997/208529.

35, 41 ve 42.sınıf hizmetleri içeren 26.07.2004/23208 sayılı ve 35, 41 ve 42. sınıf hizmetleri içeren 26.07.2004/23209 sayılı markalarının kapsamında aynen yer aldığı, 2006/34187 sayılı marka başvurusu bakımından 35. sınıfın 1, 2, 3, 4, 6, 7 ve 41. sınıfın 2, 13, 14, 16. alt gruplarında yer alan hizmetler için 556 sayılı KHK’nın 7/b ve 8/b maddelerindeki hususun davacı yararına gerçekleştiği, davacının, anılan hizmet sınıfları için davalının yaptığı başvurunun tesciline itiraz etme ve hükümsüzlüğünü isteme hakkının olduğu,

öte yandan davacı ile aynı sektörde faaliyette bulunan, ayrıca kendisi ile aynı grup içerisinde bulunan dava dışı şirket tarafından kiralanan alanda davacının fuar hizmeti sunduğunu öğrenmiş olduğu açık bulunan davalının, davacıya ait tescilli marka olduğunu da bildiği müşahade olunan markayı aynı hizmet sınıfında tescil ettirmesinin iyi niyetli bir girişim olmadığı sonucuna varılarak,

35. sınıfın 1, 2, 3, 4, 6, 7 ve 41. sınıfın 2, 13, 14, 16. alt grubunda yer alan hizmetler bakımından 2008/M-34187 sayılı YİDK kararının iptaline, aynı sınıflar yönünden davalı şirket adına tescil edilen markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı adına tescilli ve önceki tarihleri taşıyan markalarda özel biçimde ve birleşik olarak yazılmış “BOT SHOW” ibaresinin ilk kez 1984 yılında İzmir’de ve 1993 yılından sonra İstanbul’da düzenlenen fuarlarda kullanılmak suretiyle markanın asli ve ayırt edici unsuru niteliğinde olduğu, bu ibarenin tekne ekipmanları ile ilgili fuar düzenleme hizmetleri yönünden vasıf bildirici ve ticaret alanında herkesin kullanımına açık bir işaret olarak kabul edilemeyeceği, bu bakımdan ”EuroAsia BoatShow” kelimelerinden oluşan dava konusu başvuruda yer alan “BoatShow” ibaresinin 556 Sayılı KHK’nin 7/1-(b) ve 8/1-(b) bendi uyarınca davacı markalarıyla iltibasa yol açacağı görüşü benimsenmiştir.

Dava konusu başvuruda yer alan 35/1. alt gruptaki “ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri” için “BoatShow” (tekne fuarı/sergisi) kelimeleri 556 sayılı KHK’nin 7/1-(c) bendine göre vasıf bildirici ve aynı KHK’nin 7/1-(d) bendine göre de ticaret alanında fuar düzenleme hizmetleriyle ilgili herkesin kullanımına açık olan tasviri nitelikli ibarelerdendir.

Davacı markalarında ise, bu markalarda yer alan “yelken şekli” “BOT” kelimesindeki “O” ile “T” harfleri arasına yerleştirilerek özgün bir görünüme sahip “BOATSHOW” kelime ve şekil kompozisyonu haline getirilmiştir.

Bu durumda, her nekadar 35/1. alt gruptaki "tekne fuarı düzenleme hizmeti" bakımından “BoatShow” kelimesi ayırt ediciliği bulunmayan tasviri nitelikte bir kelime olmakla birlikte hükümsüz kılınmadığı müddetçe davacı markasında oluşturulan özgün kompozisyon itibariyle davacı markasının asli unsuru niteliğindedir.

Buna karşın, davacının tescilli markalarında asli unsur olarak yer alan bu işaretten doğan marka hakkı koruması ise, ancak işaretin bir bütün olarak oluştuğu kompozisyon ile sınırlıdır.

Bir başka deyişle, davacı 35/1. alt gruptaki "sergi ve fuar organizasyonu hizmeti" için tasviri nitelikteki “BoatShow” kelimesi üzerinde münhasır bir hak sahibi olmamakla birlikte, bu ibarenin yer aldığı markalarındaki şekil ve yazım kompozisyonunun bütünü itibariyle iltibas oluşturabilecek aynı veya benzer nitelikteki işaretlere karşı marka korumasından yararlanabilir.

Oysa, davalı şirketçe yapılan uyuşmazlık konusu marka tescil başvurusundaki “BoatShow” ibaresi herhangi bir şekli içermeyen koyu renkli ve düzyazı karakterinde yazılarak tasviri nitelikte bir ibare olarak yer almıştır. Davacının az önce açıklanan biçimiyle sınırlı olan marka korumasının bu hizmetler bakımından tasviri niteliğe sahip "BoatShow" ibaresi üzerinde her halükarda tekel hakkı oluşturacak biçimde genişletilmesi mümkün değildir. Bu bakımdan, davalı başvurusundaki “BoatShow” ibaresinin 35/1. Alt gruptaki hizmetler yönünden 556 Sayılı KHK’nin 7/1-(b) ve 8/1-(b) bentleri anlamında davacı markalarıyla iltibas oluşturacağına dair mahkeme görüşünde isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, davacının kiracı sıfatıyla uzun süre tescilli markalarında yer alan tanıtıcı işaretini kullanarak tekne fuarları düzenlediği dava dışı Holding’e ait bir taşınmazda davalının başvuru konusu işaretle aynı tür fuar düzenleme girişiminin de, davalının aynı Holding iştiraklerinden olması ve aynı fuar alanını kullanılacak olmasından dolayı kötü niyetle yapılan bir marka tescil başvurusu olarak nitelendirilmesi de, Markalar Hukukuna uygun bir değerlendirme olarak kabul edilemez.

Ancak, dava konusu başvuru “EuroAsia BoatShow” kelimelerinden oluşmaktadır. Az önce de açıklandığı üzere, başvurudaki “BoatShow” kelimesi 35/1. alt gruptaki hizmetler için tasviri nitelik taşıdığından tescili istenen markanın tali unsuru vasfındadır.

Başvuruda yer alan “EuroAsia” ibaresine gelince, mahkemece de benimsendiği üzere “EuroAsia” kelimesinin fuarcılık sektöründe markasal bir işlevden ziyade coğrafi kapsam ve kaynak belirttiği ve ayırt edici vasfı bulunmadığı bilirkişi raporunda da açıklandığına göre, 35/1. alt gruptaki hizmetler yönünden “EuroAsia BoatShow” kelimelerinin her ikisinin de tasviri nitelikli ve ayırt edici vasfı bulunmayan işaretler olduğu belirlendiğinden, 35/1. alt grup bakımından mahkeme kararı sonucu itibariyle yerinde olup, davalılar vekillerinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava konusu başvuruyu oluşturan “EuroAsia BoatShow” ibaresinin uyuşmazlık konusu 35/2, 3, 4, 6, 7. ve 41. sınıf 2, 13, 14 ve 16. altgruplar bakımından davacı markalarıyla iltibas oluşturup oluşturmayacağı ya da bu hizmetler için de karakteristik özellik belirten tasviri işaretlerden olup olmadıkları yukarıda (1) nolu bentte yapılan açıklama da göz önüne alınmak suretiyle tartışılıp değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle bu sınıflar bakımından da davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.