Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/8657 K.2011/3766

Taraflar arasında görülen davada Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 23.02.2009 tarih ve 2002/856-2009/57 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 01.01.1999 tarihli sözleşme ile müvekkilinin davalı tarafa ait bulunan Bursa'daki 321 ada 6 parsel nolu taşınmaz üzerinde inşası tamamlanan Sönmez Plaza adlı alışveriş merkezinin pazarlama stratejisinin oluşturulması,

pazarlama yönetimi ve aktif pazarlama faaliyetlerini üstlendiğini, müvekkilinin sözleşme ile yüklendiği edimleri yerine getirmesine rağmen davalı şirket tarafından yüklenilen edimlerin tam olarak yerine getirilmediğini, alış-veriş merkezinde yer alan kullanılabilir alanların %83,11 oranındaki kısmının müvekkili şirketin başarısı sonucunda 3.kişilere kiralanmasının sağlandığını, aylık sabit bedel olarak kararlaştırılan hizmet bedelinin müvekkiline ödenmesine rağmen sözleşmenin VII/2.maddesinde öngörülen başarı priminin bugüne kadar müvekkili şirkete ödenmediğini,

açılışı takip eden 4. ayın sonu itibari ile kiralanan alanın %83,11 oranına ulaşmış olması nedeniyle sözleşmenin VI/2.maddesi ve sözleşmenin 2 nolu eki olan başarı prim tablosu uyarınca 145.000 USD +10.000 USDı olmak üzere toplam 155.000 USD+KDV tutarı başarı priminin müvekkili şirket tarafından hak edilmiş olmasına rağmen ödenmediğini ileri sürerek,

sözleşme hükmü gereği aylık %2 gecikme tazminatı ve KDV dahil toplam 182.900 USD alacağının 04.08.2001 temerrüt tarihinden başlayarak akti aylık %2 gecikme tazminatı ve yine 04.08.2001 temerrüt tarihinden başlayarak yıllık reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının iddia ettiği %83,11 oranındaki doluluk oranına 2000 ve 2001 yılında ulaşılamadığını, 16.12.2000 tarihindeki açılışta doluluk oranının %42,35 olduğunu, davacının sözleşme süresinin bittiği 16.04.2001 tarihinde doluluk oranının %63,41 oranına ulaştığını, davacının aracı olduğu çoğu esnafın ya hiç taşınmadıkları ya da faaliyete geçmediklerini, başarı pirim hakkının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, alışveriş merkezinin16.12.2000 tarihinde açıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin VI/2.maddesi uyarınca açılış tarihinden sonra geçen 4.ayın sonu olan 16.04.2001 tarihindeki doluluk oranının %74,71olduğu, davalı firma ile dava dışı Mudo Satış Mağazaları A.Ş firması arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 20.07.2000 tarihinde imzalandığı ve geçerliliğini halen koruduğu,

taraflar arasında imzalanan 01.01.1999 tarihli tellallık sözleşmesi uyarınca davacı firmanın sözleşme ile yüklenmiş olduğu yükümlülüklerini yerine getirdiği ve davalı şirket ile Mudo Satış Mağazaları A.Ş arasında 20.07.2000 tarihinde imzalanan kira sözleşmesinin geçerli ve halen yürürlükte olduğu anlaşılmakta olup doluluk oranının hesabında dikkate alınması gerektiği, sözleşmenin VI.maddesinin 2.bendi uyarınca ek 2'de belirtilen başarı primi ödeme tablosuna göre davacının 100.000 USD+KDV miktarında başarı primine hak kazandığı,

ancak açılıştaki doluluk oranının bu miktara tekabül etmediğinden davacının 10.000 USD+KDV miktarındaki ek başarı primine hak kazanmadığı, sözleşmenin XII.maddesi hükmü uyarınca da gecikme olması halinde USD bazında aylık %2 gecikme cezası ödenmesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 118.000 USD’nin temerrüt tarihinden itibaren değişen oranlar uygulanmak suretiyle Devlet Bankalarının ABD Doları cinsinde açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile fiili ödeme günündeki ABD Doları’nın T.C.

Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden ve yine 118.000.-ABD Doları alacağın 08.08.2001 temerrüt tarihinden itibaren aylık %2 oranındaki gecikme tazminatı ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1)Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve taraflar arasındaki sözleşmenin 6/son maddesi uyarınca başarı primine esas tutulacak işlemin kiralama işlemi olarak nitelendirilmesine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2) Dava, ticari telalık sözleşmesinden kaynaklanan başarı pirim alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve alacağın temerrüt tarihinden itibaren hem sözleşmeyle belirlenen % 2 gecikme tazminatı ve hem de Devlet Bankalarının ABD Doları cinsinde açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.

Oysa; taraflar arasında aktedilen 01.01.1999 tarihli sözleşmenin XII.maddesi hükmünde; sözleşmeden doğan parasal yükümlüklerin uygulanmasında ve yerine getirilmesinde gecikme olması ve bu gecikmenin 1 ayı geçmesi halinde ödeme anına kadar ABD Doları bazında aylık %2 gecikme cezası ödeneceği belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece, taraflar arasında düzenlenen 01.01.1999 tarihli sözleşmenin 12. maddesinde düzenlenen gecikme cezasının niteliği itibariyle bir akti faiz olması nedeniyle temerrüt tarihinden itibaren sözleşmede kararlaştırılan % 2 oranındaki akti faizin hüküm altına alınması ile yetinilmesi gerekirken yazılı şekilde iki ayrı faize hükmedilmesi yerinde görülmediğinden kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.