Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/8743 K.2011/7837

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 23.12.2008 tarih ve 2007/161 - 2008/182 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili ile davalılardan Siirt Valiliği İl Özel İdaresi vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 28.06.2011 gününde davacı avukatı ...

Yaşar ile davalılardan ... avukatı ..... gelip, davetiye tebliğine rağmen davalılardan TPE vekili duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı Türk Patent Enstitüsü tarafından 27.07.2003 tarihinde diğer davalının "SİİRT FISTIĞI" na ilişkin coğrafi işaret başvurusunun kabul edildiğini, müvekkili tarafından yayını takiben 10.12.2003 tarihinde itirazda bulunulduğunu, itiraz üzerine başvuru sahibi ve uzman kurum olarak Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesinden görüş alındığını, uzman kurumun görüşü sonucunda itirazlarının reddedildiğini, bunun üzerine TPE Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kuruluna başvurarak 06.04.2007 tarihinde ikinci kez itirazda bulunulduğunu,

ancak coğrafi işaret başvuruları ile ilgili tescil prosedüründe yayına karşı itiraz edildikten sonra ikinci kez itiraz hakkında yapılacak bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle itiraz başvurularının reddedildiğini, bu kararla Türk Patent Enstitüsü Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki 5000 sayılı Kanunun 10. maddesine aykırı davranıldığını, dava konusu YİDK kararında belirtilen coğrafi işaretlerin tescili prosedüründe yapılan itirazların YİDK tarafından incelenmesine dair hüküm bulunmadığı için itiraz hakkında yapılacak bir işlem bulunmadığı yönündeki gerekçenin yerinde olmadığını,

Antep fıstığı coğrafi işaret tescil belgesi kapsamında söz konusu siirt fıstığının tescilli Antep fıstığı içinde yer alan beş çeşit fıstıktan (Uzun, Kırmızı, Halebi, Siirt ve Ohadi) biri olarak yer aldığını, davaya konu tescil işleminde daha önce Antep fıstığı adına tescilli Uzun, Kırmızı, Halebi, Siirt ve Ohadi çeşitlerinin de siirt fıstığının bir çeşidi gibi sunulduğunu, ayrıca bir tescile konu olamayacağını ileri sürerek, TPE Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararının iptaline, Siirt Fıstığına ilişkin coğrafi işaretin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... İl Özel İdaresi vekili, her iki ilin coğrafi özelliklerinin farklı olduğunu, siirt fıstığının coğrafi olarak daha karasal bir iklim kuşağında yer aldığını, antep fıstığının ise daha çok akdeniz iklim özellikleri gösteren bölgede yetiştiğini, fıstığın Antep ismiyle anılmasının fıstık borsasının Gaziantep İlinde olmasından kaynaklandığını, Antep fıstığının beş çeşidinden sadece Halebi ve Ohadi çeşitlerinin Gaziantep bölgesinde yetiştiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, 555 Sayılı KHK’da iki aşamalı bir itiraz müessesesinin düzenlenmediğini, dolayısıyla ilana yapılan itirazın reddi üzerine bu ret kararına karşı yapılacak ikinci bir itirazın ne YİDK ne de ilgili dairesince inceleme imkanı bulunmadığını, ilk itiraz sonucunda müvekkil kurum tarafından verilen ret kararının itiraz sahibi vekiline tebliğinden itibaren 60 gün içinde dava konusu edilmeyerek kesinleştiğini, bu nedenle açılan davanın süresinde olmadığını, YİDK kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, coğrafi işaretlere ilişkin itirazları inceleyecek olan makamın Markalar Dairesi Başkanlığı olduğu, Markalar Dairesinin “Coğrafi İşaretlere İlişkin Kararlarına” karşı yapılacak itirazların, marka başvurularında olduğu gibi, YİDK’da görüşülmesi olanağının 555 sayılı KHK öngörülmediği, TPE’nin dava konusu coğrafi işaretin tesciline itirazın reddine ilişkin kararının dava tarihinden önce kesinleşmiş bulunduğu, bu nedenle davacının TPE kararının iptaline ilişkin talebinin hukuka uygun olmadığı, dava konusu coğrafi işaretin konusunu oluşturan siirt fıstığının, Antep fıstığının çeşidi olduğu,

Antep fıstığının ise halihazırda zaten tescilli bulunduğu için siirt fıstığının ayrı bir coğrafi işaret olarak tescilinin mükerrer tescil teşkil ettiği ve Antep fıstığının tesciline ilişkin kayıtlarla uyumsuzluk içinde bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı aleyhine açılan davanın 60 günlük dava açma süresi içinde açılmaması nedeniyle reddine, coğrafi işaretin hükümsüzlüğü isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile davalılardan Siirt Valiliği İl Özel İdaresi vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan Siirt Valiliği İl Özel İdaresi vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Dava, 555 sayılı KHK'ye dayalı YİDK iptali, coğrafi işaretin hükümsüzlüğü ve terkini istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, Markalar Dairesi'nin coğrafi işaretlere ilişkin kararlarına karşı yapılacak itirazların, YİDK’da görüşülmesi olanağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda Markalar Dairesi'nin coğrafi işaretlere ilişkin kararlarına karşı yapılacak itirazların, YİDK’da görüşülmesi Olanağının 555 sayılı KHK öngörülmediği sonucuna varılarak davalı TPE YİDK kararının iptaline ilişkin davanın 60 günlük dava açma süresi içerisinde açılmaması nedeniyle yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, 5000 sayılı Türk Patent Enstitüsü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu başlıklı 10/1 ve 3. fıkralarında, "Sınai mülkiyet haklarının tescil işlemleri ile ilgili Enstitü'nün almış olduğu kararlara karşı başvuru sahipleri veya üçüncü kişiler tarafından yapılacak itirazların incelenmesi ve değerlendirilmesi Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunca yürütülür.

Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun kararları Enstitünün nihai kararıdır.

Bu kararlara karşı ilgili mahkemede dava açılabilir.” hükmünü haiz olup, 555 sayılı KHK da, açık bir hüküm bulunmasa bile anılan yasa hükmü uyarınca Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun kararlarının Enstitünün nihaî kararı olması ve bu kararlara karşı ilgilinin mahkemede dava açabilmesi karşısında, Markalar Dairesi'nin coğrafi işaret tescil başvurusunun reddi amacıyla davacı tarafından yapılan itirazın reddine yönelik kararı Enstitü'nün nihai kararı niteliğinde olmadığından;

yasal süre içerisinde gerçekleşmişse davacı tarafın ikinci itirazı hakkında YİDK tarafından dava konusu başvurunun esasına ilişkin nihai olarak bir karar verilmesi gerektiği kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken mahkemece yerinde görülmeyen yazılı gerekçeyle davacının YİDK kararının iptali isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu yönden davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.