Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/9049 K.2011/7782

Taraflar arasında görülen davada Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06.05.2009 tarih ve 2008/81 - 2009/120 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 28.06.2011 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı ...... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait taşınmazda dikili ayva ağaçlarının davalı tarafından sigorta örtüsüne alındığını, 2007 Nisan ayında meydana gelen don olayında zarar gördüğünü, sigorta tazminatının ödenmediğini ileri sürerek ve ıslah isteminde bulunarak, 41.929.47 YTL’nın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, don teminatının çiçeklenme sonrası aşamasında verildiğini, davacıya ait ağaçların çiçeklenme döneminde don zararına uğradığını, rizikonun teminat dışında olduğunu açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacıya ait ayva bahçesinin davalı tarafından don rizikolarını da kapsar şekilde sigorta teminatı altına alındığı, Nisan 2007 döneminde don olayının meydana geldiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın rizikonun teminat içinde olup olmadığı noktasında toplandığı, Devlet destekli sigortanın amacının tarımı destekleme olduğu, hükümlerinin dar yorumlanmaması gerektiği, poliçedeki ‘Çiçeklenme döneminin sona ererek meyve bağlama döneminde gerçekleşecek hasarın karşılanması’ şeklindeki düzenlemenin neyi amaçladığı, hangi objektif kritere dayandığının anlaşılamadığı,

davacının talebinin karşılanmasının hakkaniyet gereği olduğu, zararın belirlendiği, poliçe limitinin dikkate alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 6.331.00 TL’nın hasar tarihinden, 14.633.74 TL’nın ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz edilmiştir. Dava, bitkisel ürün sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, hüküm doğru değerlendirmeler içermediği gibi temel alınan bilirkişi raporu da uyuşmazlığa çözmeye elverişli değildir.

Davacıya ait ayva bahçelerinin davalı tarafından don rizikolarına da kapsar şekilde sigorta örtüsüne alındığı hususu uyuşmazlık konusu değildir. Ayrıca, ayva bitkilerinin don rizikosuna maruz kaldığı da tarafların kabulündedir. Çekişme, meydana gelen bu don rizikosunun sigorta teminatı içinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davalı vekili, don teminatının meyve ağaçlarında çiçeklenmenin son bulmasından sonra, başka bir anlatımla meyve oluşumu ile başladığını, davacıya ait ayva bahçelerinin de çiçeklenme evresinde ve bu aşama tamamlanmadan don rizikosuna maruz kaldığını, hasarın teminat dışında olduğunu savunmuştur.

Taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin bir parçası olan ve ayva meyvesini de kapsayan poliçe özel şartında don teminatının, çiçeklenmenin son bulması (meyve bağlaması) ile sıfır derecenin altına düşen hava sıcaklığının doğrudan meyvelere zarar vermesi yoluyla meyve miktarında meydana gelen azalmalarda geçerli olduğu hükme bağlanmıştır. Açıklanan bu düzenleme, tarafları bağlayacaktır.

O halde, davacıya ait ayva bahçelerinin hangi aşamada don rizikosuna maruz kaldığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Ayva ağacının çiçeklenme döneminin başlangıcı ve bitimi, bu dönemin ne kadar sürdüğü, meyve bağlamasının nasıl oluştuğu gibi bilgiler, özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlardan olup, yargıcın hukuk bilgisiyle çözümlenecek konulardan değildir.

Bu durum karşısında, aralarında üniversitelerin ziraat fakültelerinden meyve bitkileri bölümlerinde görevli uzman akademisyen ile sigorta hukukçusunun bulunduğu bilirkişi kurulu oluşturulup, rizikonun teminat içinde olup olmadığı, teminat içindeyse talep edilebilecek tazminatın tutarı konusunda tarafların kanıtları, ilçe tarım müdürlüğü yazıları, ekspertiz raporları ile sigorta poliçesi hükümlerini de değerlendiren denetime uygun rapor alınıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ve eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.