Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/9734 K.2011/8877

Taraflar arasında görülen davada Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15/04/2009 tarih ve 2006/666-2009/184 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 12.07.2011 gününde davacı avukatı .... gelip, davetiye tebliğine rağmen davalı taraf duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının işlettiği termik santralin atıklarının taşınması; depolanması, depolama yapılan alanların toprakla kaplanması hususunda yanlar arasında hizmet alım sözleşmesi düzenlendiğini, işin 5 yıl 3 ay süreli ve 11.000.000, 00 YTL + KDV, götürü bedelli olduğunu, davalı şirketin taahhüt ettiği atık miktarını iş programına göre vermeyerek davacının kar kaybına neden olduğunu, bundan dolayı davalının müvekkilince temerrüde düşürüldüğünü, davalının temerrüdü nedeniyle müvekkilinin BK.

325 maddesi uyarınca taahhüt ettiği işi yapmaya mecbur olmaksızın mukaveledeki ücreti isteyebileceğini, BK'nun 370‘nci maddesine göre de müvekkilinin zararının karşılanması gerektiğini, ayrıca davalının edimleri arasında yer alan atık sulama suyunun temin işini de müvekkilinin vekaletsiz iş görme hükümlerine göre yerine getirdiğini belirterek muarazanın men’ini müvekkilinin uğramış olduğu gelir kaybı için 10.000.000,00 YTL + KDV nin 22.9.2005 tarihinden itibaren,

sözleşme dışı iş ve hizmetler nedeniyle şimdilik 2.000,00 YTL + KDV nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sözleşmenin götürü bedelli bir sözleşme olduğunu, sözleşme süresi bitmeden davacı alacağının bilinemeyeceğini, davanın zamansız olduğunu, iş programında ön görülen iş miktarına her zaman ulaşılamayacağını, sözleşme eki olan idari şartnamenin 13.2 maddesine göre davacının teklifini etkileyecek riskleri bilmiş sayılacağını, sözleşmenin 18.2 maddesine göre de sözleşme süresinin uzatılabileceğini, bu durumda da fiyat farkı uygulanacağından davacının zararı olmayacağını, teknik şartnamenin 6. maddesine göre de, davalının aylık ve yıllık iş miktarını değiştirmeye yetkili olduğunu,

sözleşme ve şartname hükümlerine göre güzergah üzerindeki yolların tozumayı engelleyecek şekilde sulanmasının davalı yükümlülüğünde olduğunu, atıkların belirli nem oranına ulaştırılması için sulanması işi nedeniyle bir bedel talep edilemeyeceğini, sözleşme dışı iş ve hizmet dışı taleplerinin bu nedenle yerinde olmadığını belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporlarına göre, taraflar arasında imzalanan 23.8.2004 tarihli sözleşme ve eklerine göre Afşin-Elbistan B Termik Santralinden Kasım 2004 den itibaren 2009 yılı sonuna kadarki işletme dönemi içerisinde çıkacak olan teknik şartnamede miktarı ve taşıma programı belirlenen santral atıklarının stoktan yüklenmesi,

belirlenen güzergahtan taşınması ve depolamanın bittiği alanların toprakla kaplanması işi götürü bedelle belirli iş programı çerçevesinde davacı tarafından üstlenildiği,hizmet alımı işine ait teknik şartnamenin atık miktarı, taşıma şekli ve taşıma güzergahı başlıklı 6. maddesindeki “Depolanacak atık miktarı 29.986.563 m3 tür.

Ancak aylık ve yıllık miktarlarının işletme koşullarına bağlı olarak eksik yada fazla gerçekleşmesi durumunda toplam iş miktarı değişmemek üzere aylık ve yıllık miktarlarını değiştirmeye EÜAŞ yetkilidir.Yüklenicinin aylık ve yıllık iş programı yapabilmesi için yıllık programlar bir önceki yılın Ekim ayında, aylık programlar ise bir önceki ayın 25 ne kadar - + 20 toleranslı olarak EÜAŞ tarafından yükleniciye bildirilecektir" hükmü,

Sözleşmenin süre uzatımı verilebilecek haller ve şartlar bölümündeki 18.2 maddesindeki “işin süresi içerisinde bitirilmesinin mümkün olmaması halinde bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli kaldırmaya gücünün yetmemesi kaydıyla, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin süresi gecikmeyi karşılayacak şekilde işin ilgili kısmı veya tamamı uzatılır” hükmü,

Sözleşmenin hizmet alımı işine ilişkin 15.2.4 maddesindeki "sözleşmenin ifasının gecikmesine idarenin kusurunun sebep olduğu durumlarda süre uzatımı verilmesi halinde uzatılan süreye göre yüklenici tarafından hazırlanan ve idarece onaylanan revize iş programına uygun olarak yapılan işler için fiyat farkı hesaplanır" hükmü ile sözleşme ve eklerindeki diğer hükümler değerlendirildiğinde iş programında belirtilen miktar kadar iş verilmemesi nedeniyle gelir kaybına uğradığı iddiasıyla davacı işverenden herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı,sözleşmenin 37/5 maddesine göre yükleniciye kül stikir sahasına yakın bir noktadan atık sulama suyunun

bedelsiz verileceği, 37/7 maddesine göre de atıkların kül stikır çıkış nem oranının % 25 olması EÜAŞ tarafından sağlanacağı, şartnamenin 13.maddesine göre de yolların tozumayı engelleyecek şekilde davacı tarafından sulanacağının öngörüldüğü,davalı yakın bir mesafeden suyu bedelsiz olarak verdiğini ispat etmemiş, davacının ise, suyun 12 km den temin ettiğini iddia etmesine rağmen bu iddiasını ispat edemediği, davalı, suyun 6 km mesafeden taşıdığını kabul ettiği, ilk raporda belirlenen 3 km yakın mesafe kabul olunarak,

davacı ancak 3 km haricindeki ek nakliye maliyetini talep edebileceği gerekçesiyle,davanın kısmen kabulüne, 2.360 TL nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.

Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.