Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/9939 K.2011/8879

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/01/2009 tarih ve 2006/440-2009/7 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 12/07/2011 gününde davacı avukatı ..... geldi, davetiye tebliğine rağmen duruşmaya gelmediğinden temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili müvekkili şirketin Türk Patent Enstitüsü nezdinde 41. hizmet sınıflarında 97/181845 numarası altında tescilli “MISS University of Turkey, Euroasia, Europe, World” markasının sahibi bulunduğunu, MISS University of Turkey and World isimli yarışma düzenlemek için bir çok üniversite ve ajanslarla görüşmelere başladığı sırada davalıların da böyle bir organizasyon yapmak üzere yazılı ve görsel medya imkanları ile açıklamalar yapması üzerine müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlara uğradığını ve bu sebeple 2006 yılı organizasyonunu iptal ettiğini,

davalıların müvekkili adına tescilli markayı sanki kendilerine ait imiş gibi göstererek izinsiz olarak kullandıklarını bunun da 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine aykırı olduğunu iddia ederek, davalıların eyleminin marka haklarına tecavüz ve aynı zamanda TTK.m.56 vd anlamında haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile tecavüzün önlenmesine ve kaldırılmasına,

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak koşulu ile 20.000 YTL maddi, 15.000 YTL manevi 15.000 YTL itibar tazminatı olmak üzere toplam 50.000 YTL tazminata, olay tarihinden itibaren bankalar arası kısa vadeli mevduata uygulanan en yüksek faize, tazminattan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına, mahkeme kararının tirajı en yüksek 3 gazetede ilanına ve TV 8’de yaptıkları duyuru kadar aynı sayıda, aynı yayın kuşağında ve aynı sürede tekzip duyurusu yayınlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar M.Sait Yardımcı ve Medisa Turizm Reklam Halkla İlişkiler ve Yapımcılık Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davacının markasını kullanmadıklarını, müvekkilleri tarafından kullanılan “World Miss University Turkey” markasının da davacı markası ile aynı olmadığını, bu markayı World Miss University Organizing Committee’si ile beş yıllık süre için yapılan lisans anlaşması ile kullandıklarını, bu markanın davacı tarafından hiçbir şekilde kullanılmadığını, 1986 yılından beri bu markayı müvekkilinin lisans aldığı yabancı firmanın uluslararası yarışmalarda kullandığını,

davacının Dünyada ve Türkiye’de tanınmış markaları hiçbir emek ve bedel harcamadan Türkiye’de kendi adına tescil ettirmek suretiyle maddi çıkar peşinde olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Davalılardan MNG TV Yayıncılık A.Ş davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia,savunma,dosyadaki kanıtlara göre, “MISS University of Turkey, Euroasia, Europe, World” markasının 97/181845 marka numarası altında 41. hizmet sınıfında eğitim hizmetleri, eğlence hizmetleri, eğlence ve eğitim amaçlı yarışma organizasyonları hizmetleri alanında davacı taraf adına 8.4.1997 tarihinde tescil edilmiş olduğu,

556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (Marka tescilinden doğan hakların kapsamı) kenar başlıklı 9 ncu maddesinde marka hakkının kapsamı, (Marka tescilinden doğan hakların kapsamında istisna) kenar başlıklı 12 nci maddesinde ise bu hakkın kapsamının istisnaları gösterilmiş olup, bu istisnalardan birisi de dürüst ve ticari ve sınai konularla ilgili olarak markanın 3 ncü kişilerce kullanılabilmesi olduğu,

davalının kullandığı ibarenin “World Miss University Turkey” şeklinde olup, davacının tescilli markasının aynısı olmadığı gibi kullanım 556 sayılı KHK’nın 12. maddesinde belirtildiği şekilde verilen hizmetin cinsini gösteren bir kullanım olduğu,zira davalının tertiplemeyi düşündüğü güzellik yarışmasının sadece üniversite öğrencilerin aday olabileceği bir yarışma olup, yarışma adı İngilizce lisanındaki ifade ediliş tarzı ile belirlendiği,

güzellik yarışmalarının İngilizce lisanındaki anlamı ile düzenlenmesi ülkemizde yaygın bir kullanım olup, davalının kullanımının iyi niyetli olmadığı da ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

556 Sayılı KHK'nin 12 maddesine göre, "dürüstçe ve ticari veya sanayi konularıyla ilgili olarak kullanılmaları koşuluyla üçüncü kişilerin ad ve adresini, mal veya hizmetlerle ilgili cins, kalite, miktar, kullanım amacı, değer, coğrafi kaynak, üretim veya sunuluş zamanı veya diğer niteliklere ilişkin açıklamaları kullanmaları, marka sahibi tarafından engellenemez." Anılan madde, aynı KHK'nin 9. maddesinde sayılan "marka tescilinden doğan hakların kapsamında istisna" hükmü olarak düzenlenmiştir. Söz konusu istisna hükmünden yararlanabilmek için üçüncü kişilerin kullanımının dürüstlük kuralları içerisinde ve ticari veya sınai konularıyla ilgili olarak gerçekleştirilmesi gereklidir.

Somut uyuşmazlıkta ise, davalı tarafça "World Miss University Turkey" ibaresi güzellik yarışması organizasyonu hizmeti için kullanılmıştır. Dava konusu ibarenin davacı adına 41. sınıf için tescilli "Miss University of Turkey, Eurosia, Europe, World" markasıyla karıştırılmaya yol açacak derecede benzer olduğu, davalı eyleminin 556 sayılı KHK'nin 9/1-(b) bendi ve 61. maddesi uyarınca davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğu mahkemenin de kabulündedir.

Ancak, mahkemece davalı kullanımının aynı KHK'nin 12. maddesinde düzenlenen istisna kapsamında olduğu gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Ne varki, davalı taraf uyuşmazlık konusu ibareyi düzenlediği güzellik yarışması organizasyonu hizmetinin cinsinin belirtilmesi veya diğer niteliklerinin açıklanması amacıyla değil, kendisi tarafından sunulan hizmetin diğer teşebbüslerce sunulan aynı yada benzer nitelikteki hizmetlerden ayırt edilmesini sağlamak amacıyla gerçekleştirdiği, bir başka deyişle söz konusu ibareyi 556 sayılı KHK'nin 12. maddesi kapsamında kalan bir açıklama olarak kullanmaktan ziyade tescilsiz marka olarak doğrudan hizmeti tanıtıcı işaret olarak kullandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı eyleminin davacı markasına tecavüzü ve haksız rekabet oluşturduğunun kabulü gerekirken, mahkemenin hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.