Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/10031 K.2012/1970

Taraflar arasında görülen davada Kadıköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09/03/2010 tarih ve 2008/673-2010/111 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin Kazakistan'daki bir firmaya sattığı emtianın İstanbul -Kazakiskan karayolu nakliyesinin (1) nolu davalı tarafından üstlenildiğini, 2 nolu davalının ise alt taşıyıcı olduğunu, ancak emtianın Kazakistan'daki nihai alıcıya teslim edilmediğini, alıcının malların gelmediğini bildirmesi üzerine davacının aynı miktar emtiayı teslimde gecikme olması nedeniyle mecburen uçakla gönderdiğini, ikinci kez gönderilen mal bedeli olan 8.156 EURO ile havayolu navlunu olan 9.089.52 EURO nun (1) nolu davalıdan talep edilmesine rağmen ödenmediğini ileri sürerek, toplam 17.605.52 EURO zararın 19.06.2008 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı İrem Uluslararası Nak. Gümrükleme ve Dış Tic LTD ŞTİ vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin aldığı nakliye işini dava dışı Tuna Uluslararası Lojistik Nak. ve Dış Tic. LTD ŞTİ'ne, onun da davalı Akar Uluslararası Nak. Güm. Hiz. ve Dış Tic LTD ŞTİ'ne devrettiğini, emtianın 01.02.2008 tarihinde varış yerine ulaşmasına rağmen alıcı tarafından teslim alınmadığını, bunun üzerine yükün güvenli bir depoya boşaltıldığını ve davacıya bilgi verildiğini, malların geri getirilmesi hususunda davacının talimatının bulunmadığını, teslim yükümlülüğünün yerine getirildiğini, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını savunmuştur.

Davalı Akar Uluslararası Nak. Güm. Hiz. ve Dış Tic LTD ŞTİ vekili, müvekkilinin taşıma işini dava dışı Tuna Uluslararası Lojistik Nak. ve Dış Tic. LTD ŞTİ nden aldığını, yükün zamanında varış yerine ulaştırılıp boşaltıldığını, durumun işi veren Tuna Nakliyata bildirildiğini, müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia,savunma toplanan kanıtlar, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, zamanaşımı ve husumet itirazlarının yerinde olmadığı, yükü taşıyan aracın 01.02.2008 tarihinde varma yerine ulaştığı ancak emtianın alıcısına teslim edilmediği,

(2) nolu davalının davacıya ve/veya CMR alıcısına varış ihbarı göndermeden ve onların talimatını beklemeden "kendi belirlediği" bir depoya yükü boşaltığı, bunun alıcıya teslim sayılamayacağı, CMR sözleşmesi uyarınca davalıların taşıyıcı ve fiili taşıyan sıfatıyla zarardan müştereken sorumlu oldukları, davacının talebinin, bilirkişiler tarafından 19.927,92 EURO olarak hesaplanan sorumluluk limitinin altında kaldığı gerekçesi ile,

davanın kabulüne, davacının talep ettiği 2. kez gönderilen emtianın değeri olan 8.156 EURO ile bu göndermeden kaynaklanan 9.089.52 EURO navlun ücreti olmak üzere, toplam 17.605,52 EURO davacı zararının, davalı İrem Uluslarası Nakliyat Gümrükleme ve Dış Ticaret Ltd Şti yönünden 01.07.2008 tarihinden, diğer davalı yönünden dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve taşıyıcının talimat almadan malları bir depoya idirmesi halinde dahi tam kayıp gerçekleşmiş olacağından, malların nerede olduğunun bilinmesinin tam kaybın gerçekleşmesi için gerekli bir unsur sayılamamasına göre, davalılar vekillerinin aşağıda (2) nolu bendin dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, eşyanın kaybı nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak; CMR 23/4 maddesinde, "yükün taşınması dolayısıyla ödenen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemelerde malın kaybedilmesi halinde tamamen ödenir" düzenlemesi yapılmıştır. Burada anlatılmak istenen,malı tamamen kaybeden taşıyıcının,taşıma ücretini gönderene iade etmesi gerektiği ve aynı şekilde başarısız olan bu taşıma dolayısıyla yapılan gümrük ve diğer masrafların tamamının taşıyıcı tarafından ödenmesi gerektiğidir. (Doç. Dr. Ziya Akıncı, Karayolu İle Milletlerarası Eşya Taşımacılığı Ve CMR, sy 139, Ankara 1999). Anılan düzenlemede ifade edilen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemeler taşıyıcı tarafından fiilen gerçekleştirilen taşımaya ilişkindir.

Bu durumda, somut uyuşmazlıkta davalı taşıyıcılar ağır kusurlu sayılamayacaklarına göre, mahkemece, navlun ücreti yönünden CMR'nin 23/4 maddesindeki düzenleme değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.