Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/10071 K.2010/10014

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06.10.2004 tarih ve 2003/508-2004/605 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalının müvekkilleri hakkında başlattığı ilamsız takibe süresinde itiraz ettiklerin, alacaklının talebi üzerine İcra Tetkik Merci Hakimliğince müvekkillerinin itirazının kaldırıldığını, takip konusu borcun zamanaşımına uğradığını, müvekkillerinin davalıya borcu bulunmadığını, müvekkili ...'un ciranta olduğunu, süresinde ödememe protestosu çekilmediğinden müracaat hakkının yitirildiğini ileri sürerek, müvekkillerinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile % 40 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıların takibe itirazında zamanaşımı itirazını ileri sürmediğini, müvekkilince kambiyo senetlerine mahsus takip yapılmadığını, ilamsız takip yapıldığını, cirantaya ödememe protestosu çekilmediğinden bahisle menfi tespit davası açılamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı vekilinin oturumlara katılmayarak delil bildirmediği, ödememe protestosu çekilmeden cirantaya yönelik takip yapılamayacağı iddiasının takip hukukuna ilişkin olduğu, davalının borçlular hakkında ilamsız takip yaptığı, bonolardaki imzaya itiraz edilmediği, davacıların bono bedelini ödediklerini veya temel ilişkiye göre ödemek zorunda olmadıklarını maddi hukuk açısında kanıtlayamadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, göre, davacı ... vekilinin tüm, davacı... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Ancak, dava, ilamsız takibe konu bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Davalı, yetkili hamili bulunduğu bonolara dayanarak davacı, keşideci ... ve ciranta ...’a yönelik takip başlatmıştır. Davacı ..., süresinde ödememe protestosu çekilmediğini, hamil ile aralarında temel ilişki bulunmadığını savunarak bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Takip konusu bonolar incelendiğinde, lehdar... Kaynak Suları Ltd.

Şti. cirosuyla davalı...’e, onun cirosuyla ...’e, bu kişinin cirosu ile de yetkili hamil olan davalı ...’a ciro edildiği anlaşılmıştır. Davalı, aralarında temel ilişki bulunmayan ve kendi cirantası olmayan davacı... hakkında TTK.nun 626 ve devamı maddelerinde öngörülen protesto koşulunu yerine getirmediğinden TTK.nun 642. maddesinin 2.bendi gereğince kambiyo senedine dayalı takip hakkı düşmüştür.

Bu durumda, davacı ciranta hakkında kambiyo senetlerinden kaynaklanan takip hakkı düşmüş olmakla ve aralarında temel ilişki bulunmadığından davacı...’in davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.