Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/10435 K.2011/452

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 10.02.2010 tarih ve 2006/51 - 2010/18 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili, davalılardan... vekili ile ihbar olunanlar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "Maksat Muhabbet Olsun" isimli eserin söz yazarı olduğunu, davalılardan ...'un yapımcılığını yaptığı ve diğer davalı ...'ın yönetmeni olduğu "Karışık Pizza" isimli filmde bu eserin bestelenmiş halinin davacıdan muvafakat alınmaksızın kullanıldığını, ayrıca, davalılardan ... tarafından davacıdan izin alınmaksızın bu eserin video klibinin çekildiğini, klibin sonuna müvekkilinin isminin dahi yazılmadığını, eserin kullanımı ile ilgili elde edilen gelirinden müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını ve bu durumun müvekkilinin haklarını maddi ve manevi zararlara uğrattığını ileri sürerek,

şimdilik 100,00 TL maddi 500,00 TL manevi tazminatın filmin vizyona giriş tarihi olan 15.03.1998 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat istemini 21.082,32 TL'na çıkartmış, yargılama sırasında davalılardan ... hakkındaki davayı atiye terk etmiştir.

Davalılardan ... vekili, davanın reddini ve davanın Uluslararası Film Ltd. Şti. ile Uzelli Kaset A.Ş.'ne ihbar edilmesini istemiştir. Davalı ... vekili, davanın reddini istemiştir. İhbar olunanlar vekilleri, davanın reddini istemişlerdir. Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının "Maksat Muhabbet Olsun" isimli eserin söz yazarı (güftecisi) olduğu, davacıya herhangi bir telif ücreti ödemeksizin ve izin de almaksızın toplam 178 saniye süre ile 'Karışık Pizza' isimli filmde kullanıldığı, davacıya ödenmesi gereken telif ücretinin bilirkişi raporunda

belirlendiği üzere saniyesi 39,48 TL'dan 7.027,44 TL olduğu, FSEK'nun 68/1. maddesi gereğince belirlenen bu miktarın takdiren 2 katı uygulanmak suretiyle maddi tazminata karar verilmesi gerektiği ve haksız fiilin oluş şekli ile dosya kapsamı nazara alınarak manevi tazminat isteminin kabulü gerektiği belirtilerek davalı ... hakkındaki dava atiye terk edildiğinden bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile takdiren 14.054,88 TL maddi ve 500,00 TL manevi tazminatın, maddi tazminatın 100,00 TL'na 15.03.1998 tarihinden itibaren,

bakiyesine ise ıslah tarihi olan 03.12.2009 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmek suretiyle davalılar ..., ihbar olunan davalı ... A.Ş. ve Uluslararası Film Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili, davalılardan ... vekili ile ihbar olunanlar vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve bilgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan ... vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, FSEK'nundan kaynaklanan mali haklara tecavüz oluşturan eylemler nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile tazminat istemini FSEK'nun 68/1.fıkrasına dayandırmıştır. FSEK'nun 68/1.fıkrasına göre "...izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir". Mahkemece, "FSEK'nun 68/1.fıkrası uyarınca, hak ihlali halinde eser sahibine rayiç bedelin 3 katına kadar tazminatı isteyebilme hakkı tanındığı, ancak, takdiren 2 katının davacı yana verilmesi gerektiği gerekçesiyle bilirkişi raporu ile belirlenen tazminatın tutarının iki katı olan 14.054,88 TL'nın tahsiline karar verilmiştir.

Ancak, FSEK'nun 68/1.fıkrasındaki eser sahibinin "uğradığı zararın, en çok üç kat fazlasını isteyebilir" şeklindeki düzenleme, eser sahibinin mali haklarına tecavüz halinde gerektiğinde rayiç bedelin üç katının mütecavizden istenilebilmesi hususunda eser sahibine tanınmış bir seçeneğin kullanılması yetkisidir.

Bu bakımdan, Kanun'da eser sahibine tanınan rayiç bedelin üç katı fazlasına kadar isteyebilme seçeneklerinden herhangi birisini kullanma yetkisi eser sahibi olan davacıya aittir. Mahkemece seçilen talep değiştirilemez (Ünal Tekinalp, Fikri Mülkiyet Hukuku, Üçüncü Bası, S.300).

O halde, davacının FSEK'nun 68/1.fıkrası uyarınca rayiç bedelin üç katına hükmedilmesine ilişkin talebi gözetilerek hüküm kurulması gerekirken, kararda yazılı gerekçelerle iki katına hükmedilmesi doğru görülmemiş kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Diğer yandan, dava, davacının söz yazarı olduğu “Maksat Muhabbet Olsun” adlı eserin davalılar tarafından izinsiz kullanıldığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkin olduğuna, haksız kullanım ise bir tür haksız eylem olup, eserin izinsiz kullanıldığı tarihten itibaren hükmedilen tazminata temerrüt faiz yürütülmesi gerektiğine göre, zarar görenin, gerek kısmi davaya gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak hükmedilen tazminatın haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizine karar verilmesi gereklidir. YHGK'nun 05.03.2003 tarih ve 9-76/126 sayılı ilamı da bu yöndedir.

O halde, mahkemece, ıslah dilekçesine konu miktar bakımından, istem gibi haksız eylem (15.03.1998) tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde ıslah tarihinden itibaren temerrüt faizine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

4-İhbar olunanlar vekillerinin temyiz istemlerine gelince; HUMK'nun 49. vd. madde hükümleri uyarınca, ihbar üzerine davaya katılan üçüncü kişi, ihbar eden tarafın yardımcısı ve temsilcisi olup, fer`i müdahil konumundadır. Aynı kanunun 57. maddesi uyarınca da yargılama sonunda, hüküm, fer`i müdahil hakkında değil, iltihak olunan (ihbar eden) taraf hakkında verilir. Bu nedenle, kural olarak, ihbar olunan üçüncü kişi, ihbar edenin adına, onun temsilcisi olarak, hükmü temyiz edebilir ise de kendisi adına temyiz edemez. Ancak, anılan madde hükmüne aykırı olarak, ihbar olunan hakkında da hüküm verilmişse, ihbar olunan, hükmün kendisine ilişkin bölümünü kendi adına temyiz edebilir.

Bu açıklamalar doğrultusunda, HUMK'nunda davanın nasıl açılacağı belirlenmiş olup, sorumlu olanlardan birisi hakkında dava açıldıktan sonra, diğer bir sorumluya dava ihbar edilerek davaya dahil edilmek suretiyle hakkında hüküm tesis edilemez.

Somut olayda, mahkemece, aleyhine usulen harcı yatırılarak açılmış bir dava bulunmadığı halde, dava ihbar olunan Uluslararası Film Ltd. Şti. ve Uzelli Kaset A.Ş. aleyhine hüküm kurulmuş olup, anılan yasa hükümlerine göre bu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

O halde, kararın kendisine yönelik kısmı bakımından temyiz hakkı doğan ihbar olunanlar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün ihbar olunanlar yararına bozulması gerekmiştir.

5-Bozma neden ve şekline göre ihbar olunanlar vekillerinin riğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmemesine karar vermek gerekmiştir.