Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/11165 K.2010/11325

Taraflar arasında görülen davada Çarşamba 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25.02.2009 gün ve 2005/138-2009/83 sayılı kararı onayan Daire’nin 30.03.2010 gün ve 2009/8587-2010/3510 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davalının yaptığı ihale sonucu 2000-2001 eğitim ve öğretim döneminde (860)öğrencinin taşınması işini müvekkilinin aldığını, sözleşme bedelinin (142.829,30) TL olmasına rağmen müvekkiline (100.000) TL civarında para ödendiğini, müfettişin devletin zarara sokulduğu yönündeki raporundan etkilenerek davalının bakiye bedeli ödemediğini, müvekkili ceza davasında beraat ettiğini, bildirerek (43.00) TL alacağın faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Davacı vekili, bu kez karar düzeltme talep etmiştir.

Dava, taraflar arasında düzenlenen taşıma sözleşmesinde kararlaştırılan taşıma ücretinin eksik ödendiği iddiasına dayalı bakiye ücretin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davalının eksik değil fazla ödeme yaptığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Taraflar arasında 2000/2001 eğitim ve öğretim dönemine ilişkin olarak 07.09.2000 tarihinde yapılan ihale sonucu evvelâ 15.09.2000 tarihli sözleşme, bilahare ise öğrencilerin, araçların ruhsatlarında kayıtlı taşıma kapasitesinin üstüne çıkılarak taşındığının tesbiti nedeniyle ihale komisyonu ve taşıyıcıların bir araya gelerek tutanak tanzim etmelerinden sonra 20.03.2001 tarihli yeni bir sözleşme daha yapılmıştır.

Her iki sözleşmenin “Taşıma Ücreti” başlıklı 3 ncü maddesinde ilçeye bağlı toplam 30 yerleşim biriminden 860 öğrencinin merkez ilköğretim okuluna günübirlik getirip götürme ücreti günlük ve yıllık olarak ayrı ayrı belirtilmiş, ilk sözleşmede yıllık ücret (151.704.941.000)TL olarak kararlaştırılmış iken ikinci sözleşmede bu ücret (142.829.258.430)TL’na indirilmiştir. Her iki sözleşmenin diğer bütün hükümleri tamamen aynıdır.

Sözleşmelerde bu hizmetin kaç araçla verileceği yazılı olmamakla birlikte 07.09.2000 tarihinde yapılan ihale şartnamesinin 2 nci maddesinde, araçların ruhsatta kayıtlı koltuk sayısına göre taşıma yapacakları belirtilmiştir. İhale komisyonu ve davacı ile dava dışı taşıyıcı ...

Ltd.Şti.’nin tanzimle imza altın aldıkları tutanağa göre taşıyıcılar, ihale şartnamesinin bu hükmüne rağmen öğrencileri daha az araçla taşıdıklarından ve Türkiye genelinde taşıma ücretleri ucuz kaldığından Bakanlıkça gönderilen 06.09.2000 tarih ve 10539 sayılı genelge doğrultusunda araçların fiili taşıma kapasitelerini ruhsatlarına kaydettirmek şartıyla araç resmi kapasitelerinin üzerinde öğrenci taşıyabilecekleri kabul edilmiş, fakat Eylül, Ekim, Kasım aylarında taşıyıcılar genelge doğrultusunda ruhsatlarında değişiklik yapmakta geciktiklerinden devlet zararı doğmaması için her ay 10 araç ödeme dışı bırakılarak ödeme yapıldığı belirtilmiş,

daha sonra ise tescil işlemlerinin tamamlandığı görülmekle taşıma işinin başladığı tarihten itibaren mevcut fiili araç sayısı ve kapasitesi dikkate alınarak yeni sözleşme yapılması kararlaştırılmıştır.

Dairemizce, ilk bozma kararında her ne kadar, davalı idarenin taşımanın öngörülenden daha az sayıda araçla yapılacağını benimsediğine ilişkin bilirkişi raporundaki soyut yorumdan başka bir delil rastlanmadığı belirtilmiş ise de yukarıda da belirtildiği gibi sözleşmelerde taşıma ücretinin araç sayısı değil toplam 30 yerleşimyerindentaşınacaköğrencisayısıesasalınarak kararlaştırılmış olması, taraflar arasında tanzim edilen tutanak içeriği ile tutanakta bahsi geçen Bakanlık genelgesi gözetildiğinde bu belirleme maddi hataya dayalıdır.

Dairemizce, bu belirlemeden sonra sözleşmelere dayanarak şartnameler de getirtilerek taşıma hukuku uzmanının da bulunduğu bilirkişi kurulundan rapor alınması önerilmekle bozma ilamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde bozma ilamına uyulmakla davalı yararına müktesep hak oluşmadığının kabulü gerekir.

Bu durumda tarafların ilk sözleşme ve bilahare ücreti düşürdükleri ikinci sözleşmede taşıma yapacak araç sayısını esas almayıp, 30 yerleşim yerinden 860 öğrencinin taşınması mukabilinde ücret belirledikleri, bu edimin davacı tarafından ifa edilmediğinin davalı tarafından savunulmadığı,

her ne kadar ilk aylarda davalı araç ruhsatlarını fiili taşımaya uygun hale getirmemiş ise de bilahare bu eksikliği gidermiş olması ve tutanak içeriği ile tutanak tanziminden sonra yapılan sözleşmede taşıma ücretinin de düşürüldüğü göz önüne alındığında, davalının eğitim öğretim döneminin başından itibaren fiilen yapılan taşımaya rıza gösterdiği ve davacının sözleşmede kararlaştırılan ücrete hak kazandığının kabulü gerekir.

Buna göre, davacının da dava dilekçesinde düşük ücretli olan ikinci sözleşmeye itibar ederek (142.829.258.430)TL alması gerektiğini belirttiği ve alınan her iki bilirkişi raporuna göre de davalıya (125.128.496.900)TL ödendiği göz önünde bulundurularak bakiye ücretin hüküm altına alınması gerekirken davanın reddedilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin karar düzeltme itirazının kabulüyle, Dairemizin 2009/8587 E, 2010/3510 K sayılı ve 30.03.2010 tarihli onama ilamının kaldırılarak mahkeme kararının yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.