Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/13302 K.2012/11781

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 47. Asliye Ticaret (Beyoğlu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi) Mahkemesi’nce verilen 27/01/2010 tarih ve 2009/3-2010/20 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi Axa Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 03/07/2012 günü tebligata rağmen gelen olmadığı yoklama ile anlaşıldı, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkillerinin murisi ...’nin yolcu olarak bulunduğu aracın davalılardan Axa Sigorta A.Ş. tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesiyle sigortalı olduğunu, bu davalıya yapılan başvurunun ‘zararın öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası’ndan karşılanması gerektiği belirtilerek reddedildiğini, bunun üzerine ...’na başvurulduğunu,

başvurunun "kazaya karışan aracın yabancı plakalı olması nedeniyle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ve Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığı" gerekçesiyle reddedildiğini ileri sürerek murislerinin ölümünden dolayı desteğinden yoksun kalan davacılar için 8.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 11.12.2009 tarihli ıslah dilekçesiyle Kobra için toplam 54.102,56 TL’nın, Melike için toplam 9.487,18 TL’nın,

Arman için toplam 16.410,26 TL’nın davalılardan faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, yabancı plakalı araçlar yönünden Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ve Koltuk Sigortası yaptırma gereği bulunmadığından müvekkili aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ...Ş. vekili, müvekkilinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası yaptığını, Zorunlu Karayolu Taşıma Sigortası yapılmadığından öncelikle Güvence Hesabının sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma,toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacıların murisinin bulunduğu İran Devleti’nin sicilinde kayıtlı yolcu otobüsünün Sivas İli’nde tek taraflı olarak kaza yapması sonucu öldüğü, bu aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesinin bulunmadığı, davalı ...

Oyak Sigorta A.Ş. tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin düzenlendiği, Ülkemiz ile İran Cumhuriyeti arasında mevcut Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması'nın 20. maddesine göre, kaza yapan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmasının istenemeyeceği, davalı ...’nın sorumluluğunun başlamadığı, Zorunlu mali Sorumluluk Sigortacısının sorumluluğunun bulunduğu, zararın belirlendiği,

başvurudan 8 gün sonra temerrüdün gerçekleşeceği gerekçesiyle, davanın davalı ...Ş. hakkında kabulü ile davacı ... için 54.102,56 TL, Melika için 16.410,26 TL ve Arman için 9.487,18 TL olmak üzere toplam 80.000 TL tazminatın faizi ile davalı ...Ş.'den alınıp davacılara verilmesine, davalı ... hakkında açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararı Axa Sigorta A.Ş. vekili temyiz etmiştir. 1-Dava trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatının tahsiline ilişkindir.

Kaza yapan araç THR 92783 plakalı olup, İran Trafik Sicili'ne kayıtlıdır.

Türkiye-İran arasındaki 12.12.1995 tarihli Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Antlaşmasının 20. maddesi “Bu anlaşma gereğince yapılacak her türlü taşımalar aşağıdaki sigorta ile karşılanacaktır. a) yolcular, bagaj ve (veya eşyanın, akit tarafların toprakları arasında ve/veya üzerinden transit olarak Uluslararası taşınmasında kullanılan bir taşıta, her bir akit tarafta yürürlükteki kanun ve nizamlara uygun olan bir üçüncü şahıslara verilecek zarara karşı sigorta uygulanacaktır. b) yolcular,

bagaj ve/veya eşyaya taşıtın tescil edildiği akit taraf topraklarında yürürlükte karar ve nizamlara uygun olan her hangi bir sigorta uygulanacaktır.” hükmünü haizdir. Anayasamız'ın 90. maddesine göre usulüne uygun yürürlüğe konulmuş miletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bu nedenle İran ile Türkiye arasında yapılan yolcu taşımacılığı sırasında kullanılan taşıtlara akit tarafların kanun ve nizamlara uygun sigorta yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Bununla beraber 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/6 maddesi gereği “turistlere ait taşıtlarla, milletlerarası çok taraflı veya karşılıklı anlaşmalar kapsamına giren yabancı plakalı taşıtların Türkiye'de geçerli milletlerarası anlaşmalarla kabul edilmiş sigortaları yoksa, bunlar için zorunlu mali sorumluluk sigortası Türkiye sınırlarına girişleri sırasında yapılacağından, ülkemizde izin alarak yolcu taşıyan yabancı plakalı araçlara Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yapma zorunluluğu bulunmaktadır.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 12. maddesi uluslararası yolcu taşımacılarının, kalkış noktasından varış noktasına kadar meydana gelecek kazalar sonucu yolcunun ölümü ve yaralanmasından dolayı sorumlu olacağını, 18. maddesi ise bu zararların teminat altına alınması için Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması gerektiğini hüküm altına almıştır.

Ayrıca bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 64.maddesi gereği yolcu taşımacılığı yapan taşıyıcıların Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ve Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunduğu belirtilmiştir.

Bu darumda davaya konu aracın hem Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, hem Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, hem de Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmasının zorunlu olduğunun kabulü gerekir. Davaya konu aracın davalı ...Ş. nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırdığı ancak Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ile Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasını yaptırmadığı anlaşılmıştır.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 19/3 maddesi “meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Bu sorumluluk sigortası ile karşılanmayan zararlar için 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına müracat edilir.” hükmünü haizdir.

Buna göre, kaza sonucu meydana gelecek zararlar öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından karşılanmalı, sigorta limiti üstünde olup da karşılanmayan zararlar var ise Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası tarafından ödenmelidir. Ancak, kaza yapan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası bulunmadığından ... Sorumluluğu ortaya çıkmaktadır. ...

Yönetmeliğinin 9/1-b maddesine göre güvence hesabına rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için başvurulabilir. Bu durumda meydana gelen zarar öncelikle Güvence Hesabından karşılanmalı, Güvence Hesabının teminat limiti dışında kalan zararlar için ise Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına müracat edilmelidir.

Nitekim Dairemizin aynı olayla ilgili 2009/871 Esas, 2010/11621 karar sayılı onama ilamında da aynı ilkeler kabul edilmiştir. Bu itibarla, mahkemece verilen kararın mümeyyiz davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre mümeyyiz davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.