Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/14427 K.2012/4893

Taraflar arasında görülen davada Bodrum Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/02/2010 tarih ve 2009/151-2010/138 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, asıl taşıyan sıfatı ile müvekkili tarafından İzmir-Bodrum arasında taşıma işinin üstlenildiğini, 3.şahsa ait ..........emtiasının, alt taşıyan sıfatıyla fiilen taşımayı gerçekleştiren davalıya ait..........., plaka sayılı araç sürücüsünün sebep olduğu 08.01.2009 tarihli kazada tamamen hasar gördüğünü, davacının yük sahiplerinin maruz kaldığı 3.378,10 TL zararı tazmin ettiğini, 469,92 TL nakliye bedeli ile hasarlı ürünlerin indirilmesi için 295,00 TL vinç gideri ödediğini, TTK ve Karayolu yük taşıma mevzuatı hükümlerine göre yük sahibinin zararını karşılayan müvekkilinin kendisinden sonra gelen taşıyanlara kusurları oranında rücu imkanına sahip olduğunu ileri sürerek, 4.143,00 TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı, yargılama sırasında kazada tam kusurlu olduğunu kabul ettiğini, istenen tazminatın yarısını davacı tarafa ödemeyi teklif ettiğini, fakat tamamının ödemesini istediklerini, istenen tazminata itiraz ettiğini beyan etmiş, ibraz ettiği dilekçesi ile kusurlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; sürücü...ın sevk ve idaresindeki ticari kamyonu ile ...sokak üzerinden geri manevra yaptığı sırada araçta yüklü bulunan ve davacı şirketin taşıyıcılığını üstlendiği gazbeton bloklarının kayması sonucu aracını sağ tarafa devirerek hasara sebebiyet verdiği, kazada sürücünün asli kusurlu olduğu, bilirkişi değerlendirmesi ile sunulan faturaların kaza sonucu uğranılan zararları yansıtır nitelikte olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 4.143,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı temyiz etmiştir.

Dava, asıl taşıyıcı olan davacının, gönderene ödediğini iddia ettiği emtia zararı, vinç ve nakliye bedelinin, kusuru sebebiyle alt taşıyıcıdan tahsili istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunun 787. maddesi hükmü uyarınca, taşıyıcılar birden fazla ise, bir taşıyıcı sorumlu olmadığı fiillerden dolayı tazminat verir veya bu yüzden aleyhine dava açılırsa, doğrudan doğruya kendisinden önce gelen taşıyıcıya yahut esasen sorumlu olmaları gereken taşıyıcıya rücu hakkı vardır. Buna göre, taşıyıcı tazminat öder veya aleyhine dava açılırsa rücu hakkını kullanma yetkisini kazanır. Bu husus bir dava şartıdır.

Dava şartının mahkemece kendiliğinden (resen) göz önüne alınması gerekir. Ödeme için belge aranır veya ticari deftere yazmak suretiyle de ödeme ispat edilebilir. Dava şartı oluşmamışsa, dava reddedilir. Bu şart sonradan oluştuğu takdirde dava zamanaşımı içinde yeniden açılabilir. Böyle bir durumda, taraflar arasında kesin hüküm olmaz.

Eğer koşulun oluşmaması nedeniyle dava usulden reddedilmiş ve bu sırada dava zamanaşımı dolmuşsa, bu durumda BK. nın 137. maddesinin davada uygulama olanağı gündeme gelir. (..., Açıklamalı - İçtihatlı Türk Ticaret Kanunu, 4. Cilt, 4992. Sayfa, Ankara 2010)

Somut olaya gelince; üst taşıyıcı olan davacı dosyaya zarar gören gönderenin kestiği faturaları ibraz ederek, ödemeyi iddia ettiğine göre, davacının dava tarihi itibariyle hasar tutarını gönderene ödediğini belgelendirmesi için mehil verilmesi, gerektiğinde defter kayıtlarının incelenmesi ve sonucuna göre davanın esası hakkında bir hüküm kurulması gerekirken, bu husus araştırılmadan doğrudan esasa girilip yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle temyiz eden davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.