Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/14892 K.2012/5129

Taraflar arasında görülen davada Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28/05/2010 tarih ve 2008/411-2010/252 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin yurt içi ve yurt dışına taşıma işi yaptığını, davalının müvekkiline Türkiye'den Almanya'ya yaş sebze taşıttığını, taşıma işlerini birçok defa muhtelif tarihlerde yaptırdığını, cari hesap ilişkisinden kaynaklı fatura alacakları ile ilgili borcun 4.400 Euroluk kısmını tüm uyarılara rağmen müvekkiline ödemediğini, yapılan icra takibine davalının itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini, % 40'tan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, davacının Türkiye'den Almanya'ya soğan taşıdığını, ancak +14 derecede taşınması gerektiği halde +15-17,5 derecelerde taşınması nedeniyle hasar oluştuğunu, alıcının ayıplı malı kabul etmemesi nedeniyle eksik değerle 4.352,40 Euro bedelle başka firmaya satıldığını, bu zarar nedeniyle davacının taleplerinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini, %40 tazminatın tahsilini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin Almanya'daki yabancı firmaya ihraç ettiği 21.000 kg, 6.300 Euro değerindeki erken mahsul kuru soğan ürününün alıcısına taşınması işini dava dışı - Petronak A.Ş firmasına tevdi ettiğini, bu firmanın da taşımayı alt taşıyıcı davalı şirkete devrettiğini, davalının emtiaları tırla taşıdığını, ancak gerekli ısıyı oluşturmadığından emtianın 2.672 kg'sinin tamamen çürüdüğünü, kalan ürünün ise 2.749 Euro bedelle satıldığını, müvekkilinin 4.352 Euro zararının olduğunu ileri sürerek 4.352 Euronun yıllık % 5 oranındaki faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, usulüne uygun hasar ihbarı yapılmadığını, uluslararası hamule senedinin üzerinde malların hasarlı teslim alındığına dair herhangi bir ihtirazı kaydın bulunmadığını, dava konusu alacağın CMR 17/4 maddesi gereğince davalı şirketin sorumluluğuna girmediğini, dava konusu taşıma işini Petronak A.Ş.'nin müvekkiline verdiğini ve bu şirket ile sürekli çalıştıklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, 20/04/2010 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak, asıl davanın davalısı ......., A.Ş. ile asıl davanın davacısı Mestaş Ltd. Şti. arasında yük taşınması hususunda sözleşme yapıldığı, taşıma güzergahı itibari ile nakliyeye CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, CMR konvansiyonunun 34. maddesine göre taşımanın gerçekleşmesinden taşıyıcıların müştereken sorumlu oldukları, davacı Mestaş Ltd. Şti.'nin birleşen davanın davacısı olan...

Ürünleri A.Ş.'ye ait kuru soğanların Almanyaya taşınması işini üstlenen Petronak A.Ş.'nin taşıma işini alt taşıyıcı olarak yerine getirdiği, bu taşıma ilişkisi nedeni ile taraflar arasında cari hesap işletildiği ve davacı ......., Ltd. Şti'nin kendi defter ve kayıtlarına göre 4.400 Euro alacaklı olduğu, davalı ...Ş.'nin ödeme emrine yaptığı itirazın haksız olduğu, zira takip konusu edilen taşıma ücretini ödemediği, birleşen dava dosyasında ise davalı Mestaş Ltd.

Şti. alt taşıyıcı ve son taşıyıcı olarak davacı......., A.Ş.'ye ait 21.000 kg kuru soğan yükünün Türkiye'den Almanya'ya taşıma işini yüklenmiş olup CMR belgesine göre temiz olarak teslim aldığı malı +14 derecede taşıması talimatına rağmen daha yüksek ısıda taşıması nedeni ile çürümesine ve kısmen hasarlanmasına neden olduğu, dolayısıyla CMR.

17. maddesine göre hasardan sorumlu olduğu, hasar miktarının 4.352 Euro olduğu, davacının hasar bedeli talebinin yerinde bulunduğu gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın kabulüne, itirazın iptaline, 4.400 Euro alacağın takip tarihindeki TL karşılığı üzerinden hesaplanacak % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, birleşen davanın kabulüne, 4.352 Euronun dava tarihinden itibaren yıllık %5 faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davalarda davalılar vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl davada davalı vekilinin tüm, birleşen davada davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Birleşen dava, taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Yargılama sırasında alınan 30.10.2009 tarihli bilirkişi heyeti raporunda hasarın ambalajlama hatasından meydana geldiği, zira taze soğan taşındığı için bu emteanın havalandırma yapılabilen ambalaj içinde taşınması gerektiği ve taşıyıcı olan davalının kusurunun bulunmadığı belirtilmiş, bu rapora itiraz edilmesi üzerine alınan 15.03.2010 tarihli bilirkişi raporunda davalının taşımada kusurlu olduğu, zira hamule senedine göre soğan emteasının +14 derecede taşınması gerektiği halde +15 ile +17,5 dereceler arasında taşındığı bildirilmiştir.

Raporlar arasında çelişki bulunmasına ve davalı vekili ikinci rapora itiraz etmesine rağmen, bu çelişki giderilmeksizin mahkemece ikinci rapora dayalı hüküm kurulmuştur.

Bu durumda, davalının taşımayı gerçekleştirdiği soğan emteasındaki hasarın, amabalajlama kusurundan mı kaynaklandığı yoksa hamule senedinde belirtilen dereceden yüksek derecede taşınmasından mı kaynaklandığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

3-Kabule göre de, emteanın hasarsız taşınması halinde davacı 6.300 Euro kazanç elde edeceğine göre, 21.000 kg. emteanın 2.672 kg'nın tamamen çürümesi, kalan ürünün ise 2.749 Euro bedelle satılması nedeniyle, davacı ancak 3.550,80 Euro tazminat isteyebileceği halde, 4.352 Euro tazminatın tahsiline karar verilerek, emtea hiç hasara uğramasaydı alabileceği 6.300 Euro'nun üzerinde bir miktar olan 7.101,60 Euro elde edilmesi sonucunu doğuracak şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.