Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/1535 K.2012/1206

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01.07.2009 tarih ve 2008/303-2009/267 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 30.01.2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket nezdinde taşıma rizikolarına karşı sigortalanmış olan Art Carpet San.ve Tic.A.Ş.’ye ait bir adet halı dokuma makinesinin davalı tarafından yurt dışından Türkiye’ye taşınması sırasında meydana gelen trafik kazasında sözkonusu makinenin ağır derecede hasarlandığını, makinenin onarımının mümkün olmadığının tespit edilmesi üzerine müvekkili şirket tarafından sigortalıya tazminat ödenmek suretiyle müvekkilinin sigortalının haklarına halef olduğunu ileri sürerek, 412.387,00 YTL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu olayda geçerli bir sigorta poliçesinin olmadığını, abonman şeklinde yapılmış olan poliçenin İş Finansal Kiralama A.Ş.adına olması nedeniyle davaya konu taşıma için Art Carpet A.Ş. ile yapılan poliçenin geçerli olmadığını, ayrıca poliçenin kaza meydana gelip hasar oluştuktan sonra düzenlendiğini, bu nedenlerle geçerli bir sigorta poliçesinin bulunmadığını, geçerli bir poliçenin varlığı kabul edilse bile talep edilebilecek azami tazminat miktarının 84.500,00 Euro’nun YTL karşılığı olabileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu taşımaya ilişkin olarak düzenlenen poliçenin geçerli olduğu, davalı taşıyıcının sorumluluğunu kaldıran bir durumun mevcut bulunmadığı, sigortalı makinenin 422.500 Euro olup, 200.000 Euro sovtaj bedeli düşüldüğünde bakiye zararın 222.500 Euro olduğu, bu miktarın dava tarihindeki TL karşılığının 392.490,00 TL bulunduğu, davacının davalıya rücu hakkının olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 392.490,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

./...

2010/1535 2012/1206 S-2

2-Dava, davacı nezdinde taşıma rizikolarına karşı sigortalanan makinenin CMR kapsamında gerçekleştirilen taşınması sırasında oluşan hasar nedeniyle sigortalıya ödenen tazminatın davalı taşıyıcıdan rücuan tazmini istemine ilişkindir.Taşıma rizikolarına karşı sigortalanmış bir adet halı dokuma makinesinin davalı tarafından Belçika’dan Türkiye’ye taşınması sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu tamir olamayacak şekilde hasarlandığı,

oluşan hasarın niteliğine göre tam ziya halinin meydana geldiği sonucuna varılarak davalının sorumluluğuna karar verilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda yük senedinde, ekli dokümanlar arasında fatura, test raporları gibi malın cinsini ve kıymetini belirlemeye elverişli belgelerin mevcut olduğu,

bu durumda davacının sınırlı sorumluluk esasına tabi olmaksızın gerçek zararı tazmin ilkesi çerçevesinde ödediğini talep hakkının bulunduğu belirtilerek tazminat miktarı olarak fatura bedelinden sovtaj bedeli düşülmesi sonucu bulunan 222.500,00 Euro’nun dava tarihindeki TL karşılığı olan 392.490,00 TL hesaplanmış olup, mahkemece bu miktara hükmedilmiştir.

Davaya konu taşıma CMR kapsamında bulunduğundan olayda CMR hükümlerinin uygulanması zorunludur.CMR kapsamında yapılan taşımalarda meydana gelen kayıp ve hasarlarda taşıyıcı kural olarak anlaşmanın 23 ve 25. maddeleri uyarınca belirlenen esaslar çerçevesinde sorumludur.Anılan maddeler uyarınca taşıyıcının sorumluluğu sınırsız olmayıp, ödemekle yükümlü olacağı tazminat kayıp veya tam ziya halinde eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşamayacak olup,

eksik brüt ağırlığa göre yapılacak bu hesaplama sonucu bulunan miktar ile taşıma nedeniyle yapılan diğer masraflar toplamı taşıyıcının azami olarak sorumlu tutulabileceği tazminat miktarını oluşturacaktır.Buna göre, CMR’de temel ilke taşıyıcının gerçek zararı aşmamak üzere sınırlı sorumlu olması, meydana gelen gerçek zararın anılan maddelerde belirlenen sınırlı sorumluluk miktarını aşması halinde taşıyıcı, anlaşma uyarınca sınırlı sorumluluk miktarı kadar sorumlu olacaktır.Taşıyıcının sorumluluğunun bu şekilde sınırlandırılmış olmasına rağmen anlaşmada düzenlenen istisnai durumlarda bu ilke uygulanmayacaktır.

Bu durumlar, 24. maddede düzenlenen belli bir ücret karşılığında sevk mektubuna sınırı geçen bir değerin beyan edilmesi ile 29. maddede düzenlenen hasarın taşıyıcının kötü hareketinden veya isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan kaynaklanması halinde taşıyıcı sorumluluğu kaldıran, sınırlayan hükümlerden yararlanamayacaktır.Anılan maddeler uyarınca somut olay değerlendirildiğinde taşıyıcının sınırlı sorumluluk halini kaldıran istisnai durumların somut olayda bulunmadığı anlaşılmıştır.Bu durumda, taşıyıcının sorumluluğunun anlaşmada öngörülen sınırlı sorumluluk esaslarına göre tespiti gerektiğinden mahkemece,

davalı taşıyıcının sorumlu olacağı azami miktarın anlaşmanın 23 ve 25. maddeleri uyarınca hesaplattırılarak meydana gelen gerçek zararın bu maddeler uyarınca hesaplanan azami sorumluluk miktarını geçmesi halinde taşıyıcının gerçek zarar miktarı ile değil, anlaşma uyarınca ödemekle yükümlü olduğu azami miktarla sınırlı olarak sorumluluğuna hükmedilmesi,

gerçek zarar miktarının anılan maddeler uyarınca hesaplanacak azami sınırın altında kalması halinde ise gerçek zarar miktarı ile sorumlu tutulmasının gerekmesine göre mahkemece davalının sorumluluğunun bu esaslara göre tayini gerekirken, bu yönler üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

30.04.2012-RK