Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/2882 K.2010/3430

Taraflar arasında görülen davada Edirne Asliye 1.Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07.04.2008 tarih ve 2007/177-2008/84 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı gerçek kişinin yüklenici sıfatıyla verdiği ilan sonucu yaptığı binanın 9 numaralı dairesini müvekkilinin peşin para ile satın aldığını, sonra diğer davalıdaki ortaklığını devir ettiğini, yöneticilerinin devir ile birlikte başka para alınmayacağını kabul ettiklerini, daha sonra da ortaklıktan ihraç edildiğini, bu kararın kesinleştiğini, 18.01.2004 tarihli genel kurulda müvekkilin ödediği toplu paranın 2 yıl içinde iadesinin kararlaştırıldığını, bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek,

binanın tespit edilecek rayiç değerinin dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, daha sonra da ıslah dilekçesi vererek ödenen 15.000.00 YTL’nin ihraç kararının kesinleşmesinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle tahsilini istemiştir.

Davalılar vekili, davacının ortaklığı devir suretiyle aldığını, müvekkili ...’a husumet düşmeyeceğini, tazminat talep edilmesinin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının ortağı bulunan davacının ihracına karar verildiği, bu kararın kesinleştiği, toplam 15.000.00 YTL ödeme yaptığı, ihraç kararının kesinleştiği 2003 yılı genel kurulunun 18.01.2004 tarihinde yapıldığı, bu genel kurulda ödemelerin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği gerekçesiyle 2 yıl ertelendiği, yeni ortaklar alındığı, yapılan inceleme sonucunda mevcudiyetinin tehlikeye düşmeyeceği, genel giderlerin mahsup edildiği, davalı ...’a husumet düşmeyeceği, davacının yerine 20.01.2004 tarihinde yerine yeni ortak alındığı,

bu tarihte ödeme yapılmasının zorunlu olduğu gerekçesiyle davalı ... hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, 14.775.60 YTL’nın diğer davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, kooperatif ortaklığından ayrılan ortağın ödemiş olduğu aidatın tahsili istemine ilişkindir. Davacının, davalının ortağı olduğu, ortaklıktan ihracına karar verildiği, bu kararın 2003 yılında kesinleştiği, 2003 yılı genel kurulunun 18.01.2004 tarihinde yapıldığı hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Gerek 1163 sayılı Kanunu’nun 17 nci gerekse yapı kooperatifleri tip anasözleşmesinin 15 nci maddeleri hükümleri uyarınca kooperatiften ayrılan ortağın hakları, ortaklıktan çıktığı veya çıkarıldığı yılın bilançosu çerçevesinde iade edilir. Hakların ödenmesi ise, bu bilançonun kesinleşmesinden, başka bir anlatımla bilançonun genel kurulca kabulünden itibaren bir ay içinde mümkündür.

Ancak, ayrılan ortağın yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın yapmış olduğu ödemelerin derhal kendisine iade edilmesi zorunludur. Bu durumda yeni ortağın mutlaka ayrılan o ortağın yerine alınması gereklidir. Somut olayda mahkemece davacının ortaklığı yerine yeni ortak alındığı gerekçesiyle yeni ortağın alındığı tarih itibariyle davalının temerrüde düştüğü kabul edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının ortaklığı yerine doğrudan doğruya yeni ortak alındığı tam olarak açıklanmış değildir. Zira, bu raporda davacının ayrıldığı yılda onun dışında 5 ortağın daha çıktığı belirtilmiş, 2004 yılında ise davalı kooperatife 4 yeni ortak alındığı bildirilmiştir. Ancak, yeni ortaklardan hangisinin davacıya tahsis edilen ortaklık yerine alındığı belirtilmemiştir.

O halde, yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde bilirkişi kurulundan ek rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.