Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/4065 K.2011/15056

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04.06.2009 tarih ve 2009/211-2009/601 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketlerin içinde bulunduğu Yimpaş Grubu tarafından Almanya başta olmak üzere birçok ülkede garanti verilerek binlerce insandan mevduat toplandığını, müvekkilinin davalı şirketlere 34.051 DM karşılığı 37.775 TL'yi yüksek oranda kar verileceği ve parasını her istediği anda alabileceği garantisi altında verdiğini, hisse senedi verilmediğini, müvekkilinin ortak olmadığını, her hangi bir faiz ve para ödemesi yapılmadığını ileri sürerek davalı şirketlerle kurulmuş geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığının tespitine, 34.051 DM karşılığı 37.775 TL'nin şimdilik 7.500.TL'lik kısmının ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacının Yimpaş Yozgat İhtiyaç Maddeleri A.Ş.'de hisselerinin bulunduğunu ve ortak olduğunu, Yimpaş Holding A.Ş.'de ortaklığının bulunmadığını savunarak, davalı ... Yozgat İhtiyaç Maddeleri A.Ş. aleyhine açılan davanın reddini, diğer davalılar hakkındaki davanın husumetten reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı şirketlerin Anonim Şirket olduğu, davacının davalı şirketlerde hissesi bulunduğu, TTK'nın 405/2 maddesindeki "pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına müteallik hakları mahfuzdur" hükmü gereği sermaye olarak şirkete verilenin istenemeyeceği, şirketlerin tasfiye halinde olmadığı, davalılar ... ve ...'in sermaye şirketi olan Anonim Şirket yönetim kurulu başkan ve üyesi olup şahsi sorumluluğunu gerektirir bir durum mevcut olmadığı gibi ortaklık sözleşmesinin kurulması sırasında sözleşmeye etki eden, taraf iradelerini fesada uğratan herhangi bir eyleminden de söz edilmediği gerekçeleriyle davalı şirketler hakkında açılan davanın reddine, davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın tahsili istemlerine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.Ancak, hükmün yeterli araştırma ve incelemeye dayandığını kabul etmek mümkün değildir.Karar gerekçesinde de açıklandığı üzere TTK.'nın 329 ve 405. maddeleri uyarınca anonim şirket ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemezler. Ayrıca, yetkili kurulların bir kararı olmadıkça da anonim şirketler, pay senetlerini nominal bedellerinin üzerinde halka arz edemezler.

Somut olayda davacı vekili, müvekkiline hisse senedi devir ve kabul sözleşmesi adı altında belge verilerek karşılığında 34.051 DM ödeme yaptığını, ancak geçerli bir şekilde davalı şirketlere ortak olmadığını iddia etmektedir. Fakat dosya içerisinde, dava dilekçesinde açıklanan ortaklığa ilişkin sözleşmeye rastlanılmamıştır.Davalılar vekili cevabında davacının müvekkili Yozgat Yimpaş İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş.'de 11.200.000. TL nominal bedelli 224 payı mevcuttur. Davalı olan bu şirketin yönetim kurulu tarafından verilen cevapta da davacının hisse senedi talep formu ile müracaat ederek ortak olduğu bildirilmiştir.Takasbank kayıtlarına göre de, davacının davalı Yozgat Yimpaş İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş.'de savunmada açıklanan miktarda payı mevcuttur.

Öte yandan Dairemizce intikal eden diğer dosyalardan da bilinen SPK. duyuru ve kararlarında, davalı şirketlerin de aralarında bulunduğu Yimpaş Grubu Şirketlerinin, pay defterlerinin gerçek ortaklık durumunu yansıtmadığı, ortaklık durumlarının ikincil kayıtlar tutulmak suretiyle izlendiği belirtilmiş, söz konusu şirketlerce gönderilen ve Takasbank'ta bulunan resmi pay defterleri bilgilerinin temin edilerek ilgililerin ellerinde bulunan belgelerle karşılaştırılmak suretiyle gerektiğinde dava açılması önerilmiştir.

Bu durum karşısında mahkemece, konusunda uzman bir bilirkişi kurulu oluşturulup, davalı şirketlerin yasal defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle, ortaklık durumunun gerçekten de ikincil kayıtlar tutulmak suretiyle takip edilip edilmediği, şirket ortaklığının gerçekten kazanılıp kazanılmadığı, davacının davalı şirkete pay senedi satın almak sıretiyle mi yoksa devir suretiyle mi ortak olduğu, yeni pay almak suretiyle ortaklık söz konusu ise davacıya verilen pay senetlerinin o tarih itibariyle nominal değerinin ne olduğu,

şayet davacıdan nominal değer üzerinden bir bedel alınmış ise primli hisse senedi çıkarılması yolunda bir kararın bulunup bulunmadığı hususlarının tek tek tespit edilmesi, aksi sonuca varıldığında 'çoğun içinde az da vardır kuralı' gereği varsa davacıdan fazla alınan bedelin iadesine ( tahsiline ) karar verilmesi ve açıklanan tüm bu hususların tereddütsüz şekilde ortaya konulmasından sonra davalıların hukuki durumlarının buna göre belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.