Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/4160 K.2012/3735

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14.01.2010 tarih ve 2007/113-2010/6 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 06.03.2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Karamel Dolgulu Sütlü Çikolata ürünlerinde kullanılmak üzere "CARAMİO" ve "ÜLKER "CARAMİO+şekil" ibareli tescilli markaların sahibi olduğunu, Karamel Dolgulu Sütlü Çikolata ürünlerini anılan marka ve özgün ambalaj kompozisyonu ile piyasaya sunduğunu, davalının imal ve satışa arz ettiği Karamel Dolgulu Sütlü Çikolata ürünlerinin ambalaj kompozisyonunun biçim, renk ve düzenleme tarzı itibariyle müvekkilinin tescilli markalarına ve Karamel Dolgulu Sütlü Çikolata ürünlerinin piyasaya sunuş kompozisyonu ile iltibas yaratabilecek nitelikte olduğunu,

davalının bu şekilde müvekkilinin tescilli markalarından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet yarattığını ileri sürerek, davalının piyasaya sunmuş olduğu Nestle Caramel ibareli karamel dolgulu sütlü çikolata ürününün sunuş kompozisyonunun müvekkilinin markadan doğan haklarına tecavüz ve anılan marka ile ticaret mevkiine sunduğu karamel dolgulu sütlü çikolata ürünlerinin piyasaya sunuş kompozisyonu ile haksız rekabet yarattığının tespitine, davalının yarattığı haksız rekabet ve marka hakkına tecavüzün ref ve men'ine, davalının anılan ürünlerin tecavüz konusu ürün ambalaj kompozisyonu kullanılanılarak satışlarının önlenmesine,

anılan davalı ürünlerinin ticari gaye ile bulundukları yerlerden toplanmasına, tecavüz konusu kompozisyonu içeren ambalajı alındıktan sonra mamullerin davalıya iadesine, tecavüz konusu ambalaj kompozisyonunu içeren her cins etiket, mahfaza ve ticari evrak ile sair basılı maddeler ve tanıtım malzemelerine bulundukları yerlerde el konulmasına ve imhasına, masrafı davalıya ait olmak üzere kararın kesinleşmesini müteakip bir özetinin ilânına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu yapılan “NESTLE CARAMEL” ibaresinin 1998 yılından bu yana korunmakta olan tescilli bir marka olduğunu, markaların esas unsurunun tanınmış "Nestle" ve "Ülker" ibareleri olduğunu; diğer unsurların ise tali nitelikte bulunduğunu,benzerlik incelemesinde tali unsurların dikkate alınamayacağını, davacının CARAMEL ibaresi ve KARAMEL DOLGULU ÇİKOLATA tanımı üzerinde hiçbir münhasır hakkı bulunmadığını, 556 sayılı KHK m. 7/I-c hükmü uyarınca bu ibare üzerinde kimseye tekel hakkı verilemeyeceğini, davacının markalarında kullandığı kompozisyonun yüzlerce çikolata ambalajında kullanıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davacıya ait tescilli markanın ve ürün sunuş kompozisyonunun biçim itibariyle eşine yakın olarak nitelenebilecek ebat, renk ve tertip tarzı itibariyle dikkatli bakılmadıkça farkına varılamayacak kadar cüz’i surette değiştirilmiş şeklini kullanan davalının, davacı markasının ayırt edilemeyecek derecede benzerini kullandığı,Karamel Dolgulu Sütlü Çikolata ürünleri için 556 sayılı KHK’ nin 9/b maddesindeki hususun, davacı şirket yararına gerçekleştiği, davacının, bu ürünler için davalının kullandığı ürün sunuş kompozisyonun kullanılamına itiraz edebileceği, davalının,

davacının marka hakkına tecavüzde bulunduğu, davalının Karamel Dolgulu Sütlü Çikolata ürünlerinin ambalaj kompozisyonun, adına tescilli markası kapsamında kabul edilmesinin olanaksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davalının piyasaya sunmuş olduğu "Nestle Caramel" ibareli karamel dolgulu sütlü çikolata ürününün sunuş kompozisyonunun davacının markadan doğan haklarına tecavüz, anılan marka ile sunduğu ürünlerinin piyasaya sunuş kompozisyonu ile haksız rekabet yarattığının tespiti, davalının yarattığı haksız rekabet ve marka hakkına tecavüzün ref ve men'i, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve hüküm özetinin ilânı istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, davalının "NESTLE CARAMEL" markası ve ambalajlı kompozisyonu ile piyasaya sunduğu ürünün,

davacının 2001/7160 ve 2003/14525 sayılı marka haklarına tecavüz oluşturup oluşturmadığı ve ayrıca haksız rekabet yaratıp yaratmadığı, davalının aynı ürünü sunuş kompozisyonunun davacının "ÜLKER CARAMÎO+şekil" ibareli markası ile sunduğu ürün ambalaj kompozisyonuna haksız rekabet yaratıp yaratmadığı ,davalının kullanımının kendisi adına tescilli 193493 sayılı markanın kullanılması olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.Mahkemece, ilk iki raporun tam aksine görüşler içeren son bilirkişi kurulu rapor benimsenip hükme esas alınmak suretiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Hiç şüphesiz dava konusu ambalajlar arasında iltibas yaratacak nitelikte bir benzerlik bulunup bulunmadığı değerlendirilirken, bu ambalajlar bir bütün olarak değerlendirilmeli, uyuşmazlık konusu ambalaj kompozisyonlarının bir bütün olarak bıraktıkları izlenim dikkate alınması gereklidir.

Somut olayda, "CARAMIO" ibareli marka, 29, 30, 32 nci sınıflarda 19/4/2001 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2001 07160 no ile yine siyah zemin içinde bulunan sarı bir dörtgenin içine koyu kahve rengi el yazısı harflerle yazılmış "caramio" sözcüğü ile bu dörtgenin üst tarafında, daha küçük punto kırmızı harflerle yazılmış "ÜLKER'" sözcüğü ve sağ tarafında ise sarı zemin üzerinde, ortasından karamel dolgusu akan bir çikolata barı figüründen oluşan marka, "çikolatalar ve çikolata ürünleri"nde kullanılmak amacıyla, 10/6/2003 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2003 14525 no ile davacı şirket adına,

"NESTLE CARAMEL" sözcükleri marka olarak, "çikolata, çikolata mamulleri...çikolata ile kaplanmış mamuller, içi dolgulu yumuşak şekerler...karamelalarda kullanılmak amacıyla, 10/2/1998 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, 193493 no ile.davalı şirket adına tescil edilmiş olup, "Caramel' ve "Karamel Dolgulu Sütlü Çikolata'" sözcükleri cins ve çeşit belirttikleri için, bu sözcüklerin herhangi bir kişinin tekeline bırakılması mümkün değildir.

Öte yandan, marka ve ambalajın kullanıldığı ürünlerin tüketici tarafından algılanış biçimi ve bu algılama sonucunda karışıklığa sebebiyet verilerek tüketicinin davacının ürününü aldığı konusunda yanılgıya düşürülerek davalı ürünlerini satın almasına yol açılmış olmalıdır.Davacı markalarını oluşturan işaretler ile davalı ürünlerine ait ambalaj kompozisyonları karşılaştırılır iken, bu amaç gözetilerek işaretlerin bir bütün olarak bıraktıkları izlenim değerlendirilmelidir.Esasen, davacı şirketin ambalajında kullanılan ve içinden karamela akan çikolata barı figürü jenerik figür dışına çıkan bir özellik de içermemekte olup,

davalıya ait ürün ambalajlarında dökülmüş süt görüntüsü, renk ve yazıdan oluşan kompozisyon ile tüketiciye verilen mesaj, ambalaj içinde satılan ürünün içeriğinin kolayca algılanıp satın almalarını sağlamaya yöneliktir.Esasen davacıya ait şekil markasında benzer şekil ve renkler mevcut ise de;davalı şirketin ambalaj içinde satılan ürünün niteliklerinin ön plana çıkartılmasını amaçladığı açıktır.Üstelik, karamela akan çikolata bar figürünün ambalajda kullanılması için, davalının "'NESTLE CARAMEL" sözcükleriyle birlikte marka olarak tesciline ihtiyaç da yoktur..

Kaldı ki, tarafların ambalajlarında kullanılmış olan çikolata barları arasında, belli bir farklılık bulunmakta olup, bu bağlamda davalı ambalajında, davacının ürününe ait aynı figürü değil, kendi ürününe ait başka bir figürü kullanmıştır. Davalı, tescilli markasını, markanın ayırt edici karakterini değiştirmeden, tescil edildiği şekilden farklı şekillerde kullanabileceği kuşkusuz olup, bu bağlamda davalının kullanımı, kabulün tam aksine onun adına tescilli "NESTLE CARAMEL" markasına uygun bir kullanım olduğunun kabulü gerekir.Diğer yandan, davalının tescilli markasının esas unsuru tanınmış "NESTLE" , davacının markasının esas unsuru ise tanınmış "ÜLKER" ibaresidir.

Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilke olarak marka tecavüzü veya ambalajlar arasında haksız rekabet bulunmadığının kabulü ile davanın tümüyle reddi yerine isabetli bulunmayan yazılı gerekçelerle kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.