Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/5579 K.2012/5060

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06/10/2009 tarih ve 2008/967-2009/570 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 30/03/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Av........., dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin istenildiği an geri alınabileceği ve yüksek oranda faiz verileceği vaadi ile davalı şirkete bağlı...’da kurulu Jetpa International ...and ... AG’ye 40.000 DM ödeme yaptığını, anılan şirketin iflas ettiğini, bu şirket aracılığı ile yurtdışında toplanan paraların davalıların hesabına aktarıldığını, müvekkillerinin ortak olma amacının bulunmadığını, davalıların SPK, Bankalar Kanunu ve TTK’ya aykırı olarak para topladıklarını ileri sürerek, müvekkilleri ile davalılar arasında var olduğu iddia edilen ilişkinin hükümsüzlüğünü ve 42.005,68 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacıların dava dışı Jetpa International Marketing and ... AG‘ye sessiz ortak olduğunu ve bu şirkete para verdiğini, davacılar ile davalılar arısında ticari yada hukuki ilişki bulunmadığından davalılara husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacıların dava dışı...’da kurulu Jetpa International ...and ... AG’ye sessiz ortak olmak amacıyla ödeme yaptığı, davacıların ortaklık katılım payını yurtdışında ödemiş olduğu dava dışı Jetpa International ...and ... AG’den istemesi gerektiği, ancak davacıların alacağının tahsili için bu şirkete karşı hukuki yollara başvurmadığı, bu durumda davacıların yurtdışında ödeme yaptığı dava dışı şirkete husumet yöneltip dava açmadan davalılara husumet yöneltmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, davalıların tazmin yükümlüğü bulunduğu iddia olunan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, sanıklar arasında davalı ...’ün de bulunduğu Bakırköy 8.Ağır Ceza Mahkemesi'nde 2002/614 Esas numarası ile açılan davada adı geçen sanığın mahkûmiyetine karar verildiğini iddia ederek, ceza mahkemesi kararını dosyaya sunmuştur. Ayrıca

Dairemize intikal eden emsal nitelikteki dosyalara da ceza davasında alınan bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.

Bakırköy 8.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2002/614 Esas, 2006/359 Karar sayılı dosyasında, “.....,Holding A.Ş.’ne ait hisselerin büyük kısmına .......,’nin sahip olduğu, .......,AG’nin de ......., GmbH’nin hisselerinin büyük kısmına sahip olduğu” tespitinden sonra “sanık ...’ün yurt dışındaki....... şirketinin sessiz ortaklarından topladığı paraları, ortak olduğu ......, Holding A.Ş.’ne sermaye taahhüdünü yerine getirmek için Türkiye’ye aktardığı, ........., A.Ş.’nce de bu paraların hisse alımından dolayı borçlu göründüğü ...ve ...’a borçlarını ödemek üzere kullandırıldığı,

...ün yurt dışından topladığı ve çeşitli hesaplar yardımı ile yurt içinde Holding hesabına geçirdiği paraların bir kısmını değişik şirketlerine kullandırdığı ve bir kısım paraları da şahsi hesaplarına geçirdiği, tüm bu şirketlerin tek imza yetkilisinin sanık ... olduğu, .......

AG’nin tasfiye işleminin başladığı ve mahkemece iflasının kabul edildiği, ....... şirketinden Türkiye’ye büyük oranda döviz getirdiğinin belirlendiği, sanık ...’ün broşürler ve ortaklara yazdığı mektuplarla hileli, milli ve dini duyguları kullanarak aldatıcı hareketlerde bulunduğu, ilk başlarda müştekilere kâr payı şeklinde yapılan ödemelerin de bir aldatmaca olduğu, gerçekte müştekilere kâr payı ödemediği, sanık eyleminin nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğu” gerekçesiyle sanık ...’ün mahkûmiyetine karar verildiği,

Yargıtay 11. Ceza Dairesi tarafından mahkumiyet kararının bozulması sonrasında, mahkemece zamanaşımı nedeniyle davanın ortadan kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmakta ise de kararın kesinleşip kesinleşmediği anlaşılamamaktadır.

01.09.1999 tarihli “Ortaklık Sözleşmesi”, 03.07.1999 tarihli “Kâr payı ortaklık sertifikası talep formu” başlıklı belge ve tahsilat makbuzuyla 40.000 DM ödemek sureti ile davacılar ile dava dışı Jetpa International Marketing and Trading AG arasında “sessiz ortak” tabir edilen bir ortaklık ilişkisi kurulmuştur. Dairemize intikal eden dosyalarda da adı geçen yabancı şirketin iflasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece akdi ilişkinin davacılar ile dava dışı şirket arasında olduğu kabul edilerek dava dışı şirketin borcundan dolayı doğrudan davalı şirkete ve bu şirketin yönetim kurulu başkanı olan diğer davalı gerçek kişiye karşı davacıların dava açma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle dava ret edilmişse de, mahkemenin gerekçesinde emsal olduğunu belirttiği dava tarihinden sonra ortaya çıkan vakıalar, anılan ceza mahkemesi dosyasındaki iddialar ile davacıların akdi ilişki kurduğu şirkete müracaat etmesinin sonuçsuz kalacağının bilinebilecek olması durumunda, davacının doğrudan davalılar aleyhinde dava açmasını kabul etmek gerekir.

Bu durumda mahkemece, BK’nun 53. maddesi gereğince ceza mahkemesi tarafından belirlenen maddi vakıaların hukuk hakimini bağlayacağı gözetilerek, ceza mahkemesi tarafından verilen kararın kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak, kesinleşmesi halinde tespit edilen maddi vakıaların neler olduğunun belirlenmesi, ceza mahkemesi kararının kesinleşmemesi halinde ise taraf vekillerine kanıtlarını sunması için süre verilerek, sunulacak kanıtlar ile ceza mahkemesi dosyasındaki tüm belgeler birlikte incelenmek ve gerektiğinde uzman kişilerden oluşan heyetten bilirkişi raporu alınarak, davacının uğradığını iddia ettiği zarardan davalıların sorumlu olup olmayacağının saptanması gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.