Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/7150 K.2012/7508

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08/03/2010 tarih ve 2007/136-2010/99 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 08.05.2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av..... ile davalı vekili Av..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile TCDD arasındaki anlaşmalarla 9 adet lokomotif ve 190 adet vagon kiralanarak işletilmeye başlandığını, kiralananların TCDD vagon ve lokomotif sigorta poliçesi ve makine kırılması sigorta poliçesi ile davalı şirkete sigorta ettirildiğini, ayrıca 3. şahıs mali mesuliyet teminatının verildiğini, 19.09.2005 tarihinde 2 lokomotif ile 30 vagondan oluşan demir cevheri yüklü trenin, Sivas - İskenderun seferini yaparken hasara uğradığını, bu olay sonucunda TCDD vagonlarında,

lokomotiflerinde ve tesislerinde meydana gelen hasar nedeniyle TCDD ile yapılan anlaşmanın 14/c maddesi uyarınca (4.673.051,05) TL ödenerek müvekkilince temlikname alındığını, lokomotiflerin kaza yerinden çıkarılması için (34.220) TL masraf yapıldığını, dökülen demir cevheri için İsdemir A.Ş.'ne (145.298,59) TL ödendiğini ileri sürerek, şimdilik (4.852.569,64) TL'nin olay tarihinde itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, TCDD sözleşmede taraf olduğundan 3. şahıs sayılamayacağını, 3. şahıs Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın 3/A maddesinin 8/a fıkrası uyarınca hasarın teminat dışı olduğunu, olayın sigortalının veya onun yerine kaim kişilerin ağır kusuru nedeniyle meydana geldiğinden Makine Kırılması Poliçesi Genel Şartları'nın 3/k maddesi uyarınca da hasarın teminat dışında kaldığını, talebin fahiş olduğunu, hasarın hakem bilirkişi tarafından tespit edilmesinin gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının her üç poliçeden dolayı talep edebileceği toplam meblağın (3.988.677) TL olduğu, davalının 23.01.2007 tarihinde temerrüde düştüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, anılan meblağın 23.01.2007 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, dava konusu kazanın 19.09.2005 tarihinde meydana gelmesine ve hasarın 20.09.2005 tarihinde davalıya ihbar edilmesine rağmen, davalı ... tarafından keşide edilen 19.10.2006 tarihli ihtarname ile dava konusu poliçeler için bakiye prim borcunun ödenmesi talebinde bulunulmasına, 21.09.2005 ve 01.11.2006 tarihleri arasında da tüm prim alacağının tahsil edilmiş olmasına,

bu durum karşısında hasardan önce prim borcunun ödenmediğinden teminatın işlemeye başlamadığına dair davalı savunmasına itibar edilmesinin mümkün bulunmamasına, kaldı ki davalının yargılamanın hiçbir aşamasında bu savunmasını ileri sürmemiş olmasına, yargılama boyunca ileri sürülmeyen savunmaların temyiz aşamasında da dikkate alınmasının mümkün bulunmamasına, yine dava konusu sigorta sözleşmelerinin tamamında kasten ika olunan zarar talepleri dışında ağır kusur da dahil tüm hallerin sigorta teminatı kapsamına dahil edilmiş bulunmasına,

ayrıca davacının TCDD. vagonlarında, lokomotiflerinde ve tesislerinde meydana gelen ve işbu davada talep edilen (4.673.051,05) TL. hasar bedelini, dava dışı TCDD.’na ödemiş ve 26.09.2006 tarihli temlikname ile TCDD.’nın bu hasar nedeniyle davalı ... nezdinde doğmuş hak ve alacağının tüm ferileri ile birlikte davacıya temlik edilmiş bulunmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2- Ancak dava, TCDD. vagon ve lokomotif sigortası, makine kırılması sigortası ve üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası sözleşmelerinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Davacının İsdemir A.Ş.’ne ait demir cevherinin uğradığı (145.298,59) TL. hasar bedeli talebi konusunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken poliçenin, üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası poliçesi olduğu açıktır.

Anılan sigorta sözleşmesi genel şartlarının 3.A.8.a. maddesine göre, üçüncü şahıslara ait olup iare, icar veya tevdi sebepleri ile veyahut muhafaza, nakil, tamir edilmek veya işlenmek üzere veya diğer herhangi bir maksatla sigortalının, aile efradının veya müstahdemlerinin ellerinden veya nezaretleri altında bulunan malların uğrayacağı zarar ve ziyandan doğan talepler temin edilmez.

İsdemir A.Ş.’ne ait demir cevheri yükünün de taşınmak, diğer bir deyişle “nakil edilmek” üzere davacıya teslim edildiği konusu tartışmasızdır.

Bu durum karşısında mahkemece, davacının taşıyan sıfatıyla zilyetliğinde bulunan İsdemir A.Ş.’ne ait demir cevheri yükünün uğradığı hasar bedelinin, taraflar arasındaki sigorta sözleşmesi genel şartlarının anılan hükmü uyarınca teminat dışında bulunduğu kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.