Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/7381 K.2012/8069

Taraflar arasında görülen davada Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11/03/2010 tarih ve 2007/440-2010/64 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar .vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 15/05/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı vekili Av. ..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının iç içe geçmiş vakum tüpler, sıcak su deposu, yedek su deposu ve şamandıradan oluşan yeni bir güneş enerjisi sistemi icat ettiği iddiasıyla 12.06.2006 tarihinde TPE’ye yaptığı başvuru sonucu davalı şirkete TR 2006 02961 Y sayılı faydalı model belgesi ile 2006 02623 sayılı tasarım tescil belgesinin verildiğini, ancak davalıya verilen belgelerin tescile ilişkin yasal hükümlere aykırı olup, yenilik koşulunu taşımadığını, müvekkili şirketin de bu sistemleri davalının tescilinden çok önce kullandığını,

davalının gerek faydalı model belgesine konu güneş enerjisi sisteminin gerekse tasarım tescil belgesine konu tasarımının yenilik koşuluna sahip olmadığını ileri sürerek, davalı adına tescil edilen faydalı model ve tasarım tescil belgelerinin iptali ile hükümsüzlüğüne, hükmün ilanına, maddi ve manevi tazminat haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkiline ait faydalı model belgesine konu buluşun yenilik unsurunu taşıdığını, daha önce dünyanın hiçbir yerinde kullanılmadığını, bu buluşun görünümüne ilişkin tasarım tescilinin de yasal koşulları taşıdığını, davacının iddialarının yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirket adına düzenlenmiş olan TR 2006-02961 Y nolu faydalı model belgesinin ve 2006-02623 nolu tasarım tescil belgesinin yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı, kamuya daha önceden sunulmuş olduğu,

KHK’nin 5 ve 6.maddelerinde açıklandığı üzere yeni ve ayırt edici niteliklere sahip tasarım olarak değerlendirilemeyeceği, tasarım tescil başvurusundan önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulduğu ve kullanıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı şirket adına TPE’de tescil edilmiş olan TR 2006-02961 Y sayılı faydalı model belgesi tescilinin ve 2006-02623 nolu tasarım tescil belgesi tescilinin iptali ile sicilden terkinine, karar kesinleştiğinde özetinin masrafı davalıdan alınmak koşulu ile tirajı en yüksek ve ulusal yayın yapan 3 gazeteden birisinde ilanına,

davacının maddi ve manevi tazminat haklarının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, davalı adına tescilli faydalı model belgesi ile endüstriyel tasarım tescil belgelerinin iptali, hükmün ilanı ve tazminat haklarının saklı tutulması istemlerine ilişkindir.Yargılama sırasında alınan ve mahkemece de benimsenerek hükme esas alınan 16.09.2009 tarihli bilirkişi raporunda davalının faydalı modelinden önce tescil edilmiş faydalı model ve patentlerin görüntülerine yer verilmiş ise de faydalı model belgesi ile koruma altına alınan hususun görünüm olmayıp,

işlevsel özellikler olduğundan davaya konu faydalı model belgesine konu “Vakum Tüplü Güneş Enerjisi Sistemi” adlı buluşun 551 sayılı KHK’nin 154. maddesindeki koşulları taşıyıp taşımadığının dosyaya sunulan deliller ile başvuru tarihi itibariyle kullanılan, bilinen güneş enerji sistemleri karşılaştırılmak suretiyle incelenmesi, değerlendirilmesi gerekirken bu hususlarda bir değerlendirme yapılmamıştır.

Bu itibarla mahkemece, faydalı model belgesinin iptaline ilişkin istemle ilgili olarak bilirkişi kurulundan anılan KHK’nin 154. maddesindeki yasal unsurları irdeleyen, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre faydalı model belgesinin iptaline ilişkin istem yönünden bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Öte yandan mahkemece, kararın ilanına hükmedilmiş ise de dava faydalı model ve tasarım tescil belgelerinin hükümsüzlüğü istemine ilişkin olup, hükmün ilanına karar verilmesinin 554 sayılı KHK’nin 59. ve 551 sayılı KHK’nin 147. maddeleri uyarınca salt faydalı model ve endüstriyel tasarım haklarına tecavüz durumlarında mümkün bulunması karşısında yazılı şekilde hükümsüzlüğe ilişkin kararın ilanına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de davalı yararına bozulması gerekmiştir.

4-Ayrıca, davalının tescil edilmiş olan faydalı model ve tasarımının tescil devam ettiği sürece yasal koruma altında olması nedeniyle tescilin sağladığı haklar kapsamındaki kullanımın haksız bir kullanım olarak kabulü mümkün olmadığından yasal koruma altında bulunan kullanım nedeniyle davalının maddi ve manevi tazminatla sorumlu tutulması mümkün olmadığından tazminat isteme hakkı bulunmayan davacının buna ilişkin haklarının saklı tutulmasına ilişkin isteminin reddi gerekirken yazılı şekilde tazminat haklarının saklı tutulmasına karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.