Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/7617 K.2010/7144

Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 5.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08.12.2009 tarih ve 2009/35-2009/35 D.İş. Sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, müvekkil firmanın merkezinin Beşiktaş olması nedeniyle yetkili yerin İstanbul Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

Alacaklı vekili, itirazın süresi geçtikten sonra yapıldığını,borçlunun Tuzla'da üretim yerinin olduğunu, Tuzla'nın Kadıköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetki alanında bulunduğunu savunarak itirazın reddini istemiştir.

Mahkemece ihtiyati haciz kararına karşı itiraz üzerine duruşma açılarak yapılan inceleme ve dosya kapsamına göre, 11.12.2009 tarihli haciz sırasında borçlu şirket sekreterinin hazır bulunduğu, itirazın süresinde yapılmadığı, firmanın Tuzla'da üretim yeri olduğuna dair cevaba borçlunun itiraz etmediği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

Kararı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili temyiz etmiştir.

1- Talep, ihtiyati hacze itiraza ilişkin olup, İİK 265 madde de borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir denilmektedir. Mahkemece, 11.12.2009 tarihli haciz tutanağında borçlu şirket sekreterinin hazır bulunduğu, itiraz süresinin bu tarihten itibaren başladığı ve 7 günlük itiraz süresinin geçtiğinden bahisle itirazın reddine karar verilmiş ise de sekreter huzuruyla yapılan haczin, İİK’nun 265 nci maddesinde gösterildiği şekilde “borçlunun huzuruyla” yapıldığının kabulü doğru olmamıştır.

2- Öte yandan, İİK'nun 258 nci maddesi uyarınca ihtiyati hacze aynı Yasa’nın 50 nci maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Anılan düzenlemede de HUMK'nun yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır. Alacaklı olduğunu iddia eden kimse, HUMK'nun 9-27 nci maddelerine göre belirlenecek veya geçerli yetki sözleşmesi yapılmış ise kararlaştırılan yer mahkemelerinden birinden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep edebilecektir.

Uyuşmazlığa konu olayda itiraz eden vekili, mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir. Yazılı gerekçe ile yetki itirazı red edilmiştir. Ancak, ihtiyati haciz kararı çeke dayalı olarak tesis edilmiştir. Çek, kambiyo senetlerindendir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacaklardandır. Bu alacaklar için, borçlunun ikametgahında açılabilir. Bundan başka, kambiyo senetlerinden doğan alacaklar için kambiyo senedinde yazılı olan ödeme yerinde de dava açılabilir.

Dava konusu çeklerin keşide yeri ile muhatap bankanın bulunduğu yer Beşiktaş, İstanbul olup ibraz edilen Ticaret Sicil Gazetesi’ne göre de borçlunun ticaret merkezi de Beşiktaş, İstanbul’dur. Borçlunun üretim yaptığı fabrikanın Tuzla’da olması nedeniyle mahkemenin yetkili olduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.