Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/10003 K.2012/20516

Taraflar arasında görülen davada Söke 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13.01.2011 tarih ve 2002/366-2011/9 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı Büyük İstanbul Otobüs İşletmesi A.Ş. dışındaki taraflarca istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalıların sürücüsü, maliki ve işleteni oldukları araçların karıştıkları kaza neticesinde, 09 K 2509 plakalı ticari minibüste yolcu olarak bulunan müvekkilinin ağır derecede yaralandığını, uzun süre tedavi gören müvekkilinin hala tam olarak iyileşmediğini ileri sürerek, 10.000 TL manevi, 2.000 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Pamaş Pamukkale Taşımacılık ve Tur. Tic. San. A.Ş. vekili, müvekkilinin komisyon karşılığı kazaya karışan araca bilet temin etmekte olduğunu, dolayısıyla ancak bu araç içindeki yolculara karşı sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkilinin işleten olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... ve ... vekili, davacının içinde bulunduğu aracın sürücüsü olan müvekkili ...'in kazanın meydana gelmesine yol açan herhangi bir kusurunun olmadığını, davacının maddi zararının bulunmadığını, istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Büyük İstanbul Otobüs İşletmeleri A.Ş. vekili, kazaya karışan otobüsün müvekkiline ait olduğunu ancak bu aracın 08.08.2000 tarihli kira sözleşmesi ile 60 aylığına dava dışı bir şirkete kiralandığını, dolayısıyla işleten olmayan müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 17.08.2001 tarihinde davalılar Hayati Kulak ve ...... idaresindeki araçların çarpıştıkları, davalı ...'ın %60, davalı ...'in ise %40 oranında kusurlu bulundukları, davalı Büyük İstanbul Otobüs İşletmeleri A.Ş'nin maliki bulunduğu aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı şirkete kiraladığından pasif husumet ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, maddi tazminat talebi atiye bırakıldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davalı Büyük İstanbul Otobüs İşletmeleri A.Ş. hakkındaki davanın reddine, 10.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı Büyük İstanbul Otobüs İşletmeleri A.Ş. dışındaki taraflar temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. maddesi uyarınca motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteninin ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müteselsilen sorumlu olmasına göre mümeyyiz davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Dava, yolcu olarak bulunulan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Mahkemece, kazaya karışan otobüsün maliki olan davalı Büyük İstanbul Otobüs İşletmeleri A.Ş'nin, söz konusu otobüsü uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı şirkete kiraladığından bahisle anılan davalı hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmiş ise de işleten sıfatının uzun süreli kira sözleşmesi ile kalktığı hususunun her zaman düzenlenmesi olanaklı adi yazılı kira sözleşmesi ile ispat edilmesi mümkün değildir. Bu itibarla, mahkemece salt adi yazılı kira sözleşmesine dayalı olarak anılan davalının pasif husumetinin bulunmadığına karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Kabule göre de, maddi tazminat istemi hakkında talebin atiye terk edilmesi nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olması karşısında Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. maddesi uyarınca davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken her davalı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiş olması da doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.