Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/10900 K.2013/1305

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01/06/2011 tarih ve 2009/696-2011/331 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 08/01/2013 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekilleri Av. ... ile Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ... ile davalı arasında imzalanan kredi sözleşmesi çerçevesinde kullandırılan kredinin 26.02.2009 tarihli ihbarnameye rağmen ödenmediğini, davalı kooperatif hakkında başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi ve haciz yoluyla takiplerin itiraz sebebiyle durduğunu,

davalı kooperatife 965.822 TL kredi kullandırıldığını 30.5.1989 tarihli Toplu Konut Kanunu Uygulama Yönetmeliği ve 96/2 sayılı tebliğ uyarınca krediye uygulanacak faizin ... tarafından her altı ayda bir memur maaş artış oranları esas alınarak belirlenerek müvekkili bankaya bildirildiğini ve ilk hakedişin ödenmesinden itibaren geri ödeme süresi boyunca her yılın 30.06 ve 31.12 tarihlerinde faiz tahakkuk ettirildiğini, bu şekilde yapılan hesaplamalara göre icra takip tarihi itibariyle kredi hesabı bakiyesinin 10.563.000 TL anaparaya ulaştığını,

icra takibinden sonra kooperatifin yaptığı toplam 724.447,76 TL ödeme düşülerek anapara borç bakiyesinin 9.734.244,75 TL’ye düştüğünü, ayrıca gecikilen aylar için ayrı ayrı olmak üzere 6183 sayılı kanunun 51. maddesine göre gecikme faizi tahakkuk ettirildiğini ileri sürerek, şimdilik 9.734.244,75 TL anapara ve 14.481.459,25 TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 24.215.704,00TL.nin asıl alacağa 6183 sayılı Kanunun 51.maddesindeki oranın temerrüt faizi olarak uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili kooperatifin talep edilen miktar kadar asıl alacak borcunun bulunmadığını, davalının temerrüde düşmediğinden kendisinden temerrüt faizi istenemeyeceğini, sözleşmenin 3.maddesinde geri ödeme planının düzenlendiğini, kredilerin 96/2,97/1 ve 98/1 sayılı tebliğler kapsamında kullandırıldığını, kredi kullandırılmasına dair borçlanma sözleşmesi’nin 3. ve 7.maddesi ile sözleşmenin eki değişim maddeleri gereğince akdi faiz ve temerrüt faizi hesabının nasıl yapılacağının belirlendiğini,

buna göre kullandırılan kredinin geri ödeme zamanına kadar ve geri ödeme esnasında memur maaş artış oranlarına göre yeniden değerleme yapılarak taksit miktarlarının bulunacağını, temerrüt halinde ise 6183 sayılı kanun gereğince temerrüt faizi uygulanacağını, akdi faiz oranları memur maaş artış oranına göre ... tarafından belirlenerek davacı bankaya bildirileceğinden devamlı değişen oranlarda akdi faiz hesabı yapılacağı için alacağın likit olmadığını, sözleşmenin 12.maddesi gereğince kredinin tamamının geri istenebilmesi için borç miktarının bildirilmesi ve 15 günlük mehil verilmesi gerektiğini,

banka tarafından gönderilen 26.2.2009 tarihli muacceliyet ihbarnamesinde 10 günlük süre verilmesinin sözleşmeye aykırı olması sebebiyle dava tarihine kadar temerrütten söz edilemeyeceğini, anapara ve temerrüt faizi hesaplarının yanlış olduğunu, yapılan kısmi ödemelerin ödeme tarihleri itibariyle anaparadan düşülmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davalı kooperatife kullandırılan toplam kredi 965.822,40 TL olduğu, kredi istihkak tutarlarından % 1,5 - 2 oranında değişen banka komisyonu kesildiği, borçlanma sözleşmelerinde, alt yapı kredisi veya üst yapı kredisi şeklinde bir ayrımın mevcut olmadığı, tüm kredilerin aynı sözleşmeler kapsamında kullandırıldığı, kredinin kullandırıldığı tarih itibarı ile yürürlükte olan 30.05.1989 tarihli Toplu Konut Kanunun Uygulama Yönetmenliği'nin 5.maddesinde "kredi geri ödeme taksitleri, konut büyüklüğü, aylık taksit sayısı, aylık taksit yüzdesi ve memur maaş artışları dikkate alınarak,

bankaca belirlenir" hükmünün yer aldığı, borçlanma sözleşmesinin 2,3,4 ve 5.maddeleri ile bu maddelerin tadiline ilişkin 98/1 değişim maddelerinin 2 ve 5.maddelerine göre kredi geri ödemeleri, son hakedişin toplu konut yapımcısının hesabına ödediği tarihten itibaren, inşaat süresi bitmemiş olsa dahi 3 ay sonraki ayın ilk iş günü itibarı ile başlar hükmünün yer aldığı, davalı kooperatife son kredi ödemesinin 18.04.2010 tarihinde yapıldığı, takip eden 3.ayın ilk iş günü itibarı ile geri ödemelere başlanması gerektiği, buna göre geri ödeme başlangıç tarihinin 01.07.2000 tarihi olduğu,

Toplu Konut Kredileri Uygulama Yönetmenliği'nin geçici 1.maddesine göre, "geri ödeme taksitleri ait olduğu her ayın ilk iş günü ile son iş günü arasında, krediyi kullandıran bankaya ödenir, ayın son iş gününden sonra yatırılan geçmiş aya ait taksitler için 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkındaki Kanunun 51.maddesinin 1.fıkrasında yer alan gecikme zammı uygulanır" hükmü gereğince 01 Temmuz 2000 tarihinde geri ödemeler başladığına göre, engeç 31 Temmuz 2000 tarihine kadar geri ödemenin yapılmasının gerektiği, yapılmayan geri ödeme yönünden,

temerrüt tarihinin 01.08.2000 tarihi olduğu,Toplu Konut Kredileri Uygulama Yönetmenliği'nde,ödeme süresi net olarak belirlendiğinden ödeme süresinin dolması ile temerrüdün gerçekleşeceği, Toplu Konut Kanunu Uygulama Yönetmenliği'nin 5.maddesi gerekse 96/2 nolu tebliğin 7/e maddesinde çok açık bir şekilde daire büyüklülüklerinin gruplandırılarak, m2 büyüklük gurubuna göre taksit sayısının belirleneceğinin düzenlendiği,

gerek yönetmenlik, gerekse tebliğ hükümleri gereği taksit sayısının 80 olması gerektiği, geri ödemesiz dönemdeki kredi ana borçları için memur maaş kat sayısına göre belirlenecek artış oranlarının uygulanacağı, vadesi geçen ödemeler için uygulanacak faizin ise temerrüt faizi olacağı ve işbu vadesi geçen ödemeler için 6183 Sayılı Kanunun 51/1 maddesindeki oran üzerinden temerrüt faizi uygulanacağı,aynı dönemde bir kredi için hem ana para akdi faiz, hemde temerrüt faizinin birlikte uygulanmasının mümkün olmadığı, birleşik faiz hesaplanmasının, yasa ve taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine aykırı olduğu,

davalı kooperatifin ödemelerine göre, dava tarihi itibarı ile asıl alacağın 27.114,85 TL, işlemiş temerrüt faizi toplamının ise 4.749.534 TL olduğu, bu hesaplama yönteminde geri ödeme başlangıç tarihine kadar basit faiz bir başka deyişle akdi ana para faizi hesaplandığı, geri ödeme döneminin sona erdiği 30.06.2000 tarihinin son gününe göre ve bir ay içerisinde ödeneceği belirtilmekle, 01.07.2000 tarihine kadar işleyen akdi faizin ana paraya eklenmek suretiyle ve 6 ayda bir güncellenen memur maaş artış oranları dikkate alınmak suretiyle yeni ana para borcunun bulunduğu,

bu yeni ana para borcunun bir başka deyişle kullandırılan kredi asıl alacağı ve akdi faizden oluşan (memur maaş artış oranına göre) ana para borcunun geri ödemelerin başlangıç dönemi itibarı ile yukarıda belirtildiği üzere, 100 m2 olan konut büyüklüğüne göre, 1.25 oranına bölünmek suretiyle başlangıç taksitinin 80 ay olarak belirlendiği ve bir aylık süre içerisinde ödenmeyen taksitler yönünden, 01.08.2000 günü dahil olmak üzere, temerrüt faizi başlayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dava, toplu konut kredisi ve borçlanma sözleşmesi gereğince ödenmeyen banka alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacının selefi olan ... ...

Şubesi ile davalı kooperatif arasında 2985 sayılı Toplu Konut Kanununa göre 89/1 sayılı tebliğ kapsamındaki Konut Kooperatiflerine,Konut Kooperatif Birliklerine ve Sosyal Yardımlaşma Kurumlarına Toplu Konut Fonu'ndan açılacak krediye ilişkin dört ayrı borçlanma sözleşmesi ile borçlanma sözleşmelerinden bazılarının eki mahiyetinde değişim maddeleri imzlanmış olup, dava konusu kredinin Toplu Konut Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde kullandırılmış toplu konut kredisi olduğu,

davacı Banka aracı kılınmak suretiyle davalıya kullandırılan kredinin ticari amaç taşımadığı dosya kapsamı ile sabittir.Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, geri ödemesiz ve geri ödemeli dönemde anılan sözleşmelerin ve ilgili mevzuatın krediye uygulanacak ana para ve temerrüt faizi ile ilgili hükümlerinin yorumlanması ve uygulanmasına ilişkindir.

Mahkemece, bilirkişi kurulu raporları arasındaki çelişki giderilmeden 31.05.2011 tarihli ek raporun tarafların itirazlarını karşıladığından bahisle içinde yeterince bankacı bilirkişinin bulunmadığı 12.04.2011 tarihli ikinci bilirkişi kurulu raporu benimsenip hükme esas alınmış ise de, tarafların hükme esas alınan rapora karşı diğer ciddi itirazları yanında davacı tarafın sözleşme ve toplu konut kanunu uygulama yönetmeliği hükümleri çerçevesinde kredilerin anapara ve temerrüt faizi, geri ödemesi ve vade uygulaması, davalı tarafın ise bileşik faiz ve temerrüt tarihi konularındaki itirazlarının denetime elverişli bir şekilde karşılandığından sözedilemez.

O halde, mahkemece, Toplu Konut Fonu kaynaklı kullandırılan krediler konusunda uzmanlığı bulunan bankacı bilirkişi kurulundan raporlar arasındaki çelişkiyi gideren hükme esas alınan asıl ve ek raporu da değerlendiren, tartışan, tarafların itiraz noktaları üzerinde yeterince duran ve denetime elverişli olan yeni bir rapor alınması, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken,yazılı gerekçelerle yetersiz 12.04.2011 tarihli asıl ve bu rapora bağlı ek rapora dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın taraflar yararına bozulması gerekmiştir.