Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/13260 K.2012/6195

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 23.03.2011 tarih ve 2007/231-2011/142 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 17.04.2012 günü hazır bulunan davacılar vekili Av. ... ile davalı vekili Av.....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, asıl ve birleşen davalarında müvekkillerinden .... ile .....’un davalıya ait trene binmeleri sırasında hiçbir uyarı yapılmadan kapılar açık şekilde aniden hareket etmesi sonucu meydana gelen kazada müvekkili ...’un sağ ayağının koptuğunu, diğer müvekkilinin kafatasının çatladığını, konuşma ve hareket etme yeteneğinin kısıtlandığını, yaralananların eşi, çocukları ve kardeşleri olan diğer müvekkillerinin de maddi ve manevi zararlarının doğduğunu, davalının kusurlu olduğunu ileri sürerek ve ıslah isteminde bulunarak,

asıl davasında müvekkili ... için 52.301.68 TL, ... için 1.000 TL, diğer müvekkilleri için 100 TL maddi, birleşen davada 31.781.80 TL protez bedeli, birleşen davada ... için 200.000 TL, diğer müvekkilleri için ayrı ayrı 50.000.00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin kusurunun olmadığını, kazaya davacı ... ...’un kucağındaki çocukla hareket halindeki trene binmesinden kaynaklandığını, esasen tazminat istemlerinin fahiş olduğunu savunarak, davaların reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, meydana gelen kazada davalının %40, davacı ... ...’un %60 oranında kusurlu olduğu, davacı ... ...’un malul hale gelmediği, davacı ... ...’un %42 oranında maluliyetinin oluştuğu, bu davacının talep edeceği maluliyet tazminatı ile tedavi giderinin belirlendiği, tüm davacıların manen zarara uğradıkları gerekçesiyle asıl davada ... için açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 52.301.68 TL iş göremezlik tazminatının, birleşen davada 31.781.80 TL protez giderinin, birleşen davada davacı ... ... için 50.000 TL, davacı İbrahim ... için 20.000 TL ve diğer davacılar için 10.000 TL manevi tazminatın tahsiline, diğer istemlerin reddine karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Asıl ve birleşen davalar, demiryoluyla yapılan taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ... ...’un kucağındaki kızı davacı ... ...’la beraber davalıya ait trene binmeye çalıştığı sırada birlikte düşmeleri sonucu kazanın meydana geldiği, davacı ... ...’un sağ bacağını kısmen kaybettiği ve ömür boyu protez kullanmak zorunda kalacağı hususları çekişmesizdir.

Aynı uyuşmazlıkla ilgili olarak davacıların davalı aleyhine Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2010/795 esasına kayıtlı açtığı manevi tazminat davasının asıl davayla birleştirilmesine karar verilmiş olmasına rağmen birleşen davanın dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden ve bu dava itibariyle taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde esasına yönelik hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıların maddi ve manevi zararlarının doğup doğmadığı, meydana gelen kazada tarafların kusurlarının bulunup bulunmadığı ve varsa ne oranda kusurlarının olduğu noktalarında toplanmaktadır. Davacılar vekili, davalının tren işletmesindeki kusuruna dayanmıştır.

Teknolojik gelişmelere uygun şekilde taşıma yapmamak, vagon gabari çizgisi ile peron arasının yetişkin bir insan girecek şekilde aralıklı inşa etmek, vagonların açılıp kapanmasıyla ilgili olarak dışarıdan müdahaleyi engelleyici bir sistem kurmamak, trenin durması ve kalkması sırasında kaza meydana gelmesinin önlenmesi yönünde tedbir almamak gibi nedenlerle davalının işletme kusurunun olduğu çekişmesizdir.

Benzer olaylarla ilgi olarak davalı aleyhine açılan ve Dairemize intikal eden diğer dosya içeriklerinde de davalının kusursuz olmadığı, bu yönüyle işletme kusurunun varlığı kabul edilmektedir. Her somut olayın özelliğine ve zarar görenin kendi can ve mal güvenliğini koruma yönündeki dikkatsiz ve tedbirsiz davranışlarının yoğunluğuna göre değişmekle beraber, davalının işletme kusur oranı genel olarak %15-%25 oranında kabul edilmektedir.

Somut olayda mahkemece tek bilirkişi tarafından düzenlenen rapora itibar edilerek davalının %40, davacı ... ...’un ise, %60 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuştur. Özel ve teknik bilgiyi gerektiren kusur oranlarının tespiti bakımından,

mahkemece İTÜ Ulaştırma Ana Bilim Dalı Demiryolu Kürsüsü’nden seçilecek üç kişilik bilirkişi kurulundan rapor alınması yönünde ara karar verilmesine rağmen bu ara kararına aykırı şekilde tek kişiden rapor alınması doğru görülmemiştir. Ayrıca, tarafların bilirkişinin ara kararına aykırı şekilde seçilmesine ve raporun içeriğine yönelik esaslı itirazları olmasına rağmen bu itirazların dikkate alınmaması da yanlış olmuştur.

O halde, taraf vekillerinin bilirkişinin seçimi ve raporun içeriğine yönelik itirazlar dikkate alınıp, yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde kazanın oluş şekli, somut olayın özelliklerini de değerlendirecek şekilde kusur oranların tespiti bakımından uzman bilirkişi kurulundan denetime uygun rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması da yanlış olmuş, kararın taraflar yararına bozulması gerekmiştir.

4-Davacılar vekili, birleşen davada müvekkili ...’un ömür boyu protez kullanacağını ileri sürerek protez bedeli, protez bakım ücret ile değiştirilmesi nedeniyle yapılacak giderin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davacı vekilinin iddiaları çerçevesinde hukukçu bilirkişiden alınan rapora itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmiştir. Ancak, davacının ne zaman protez kullanmaya başlayacağı, protez bakım ücretinin ne olacağı ve değişim periyodu gibi hususlar ortopedist tabibin uzmanlık alanı konusu olup, uzman olmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulması da doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

5-Ayrıca, davacılar vekili zarar gören müvekkili ...’un eşi müvekkilinin, eşinin ve çocuklarının bakımı için bakıcı tutmak zorunda kaldığını ileri sürerek, anılan davacı için de maddi tazminat talebinde bulunmasına rağmen bu istemle ilgili olarak olumlu ya da olumsuz karar verilmemesi de yanlış olmuştur.

6-Bozma neden ve şekline göre, taraf vekillerinin manevi tazminatın miktarına yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.