Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/1447 K.2013/1357

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07.10.2010 tarih ve 2009/278-2010/361 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalılar .vekilleri tarafından ayrı ayrı istenmiş olup, duruşma için belirlenen 22.01.2013 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı ... şirketi tarafından yangın rizikolarına karşı teminat altına alınan davalı ...’ye ait fabrikada çıkan yangın sonucu müvekkilinin davalı ...’ye emanet olarak verdiği 120.000 kg fındığın da yandığını ileri sürerek, 489.485,60 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili ile davacı arasında ariyet sözleşmesinin mevcut olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, poliçede 3. kişiye ait emtia yönünden teminat verilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulüne, 489.485,60 TL’nin olay tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri ayrı ayrı temyiz etmiştir.

1- Dava, davacı tarafından davalılardan ...'ye emaneten verildiği iddia edilen fındıkların anılan davalıya ait fabrikanın yanması sonucu zayi olduğu gerekçesiyle tazminat istemine ilişkindir.

Davacı taraf, 120.000 kg fındığın adı geçen davalıya emanet verildiğine ilişkin iddiasına dayanak olarak 16.10.2008 tarihli 333.300,00 TL bedelli ve 16.10.2008 tarihli ve 156.105,60 TL bedelli iki adet faturaya dayanmış olup, anılan faturalarda fındığın ... teslim olarak satıldığı ve bedelinin emanet olarak açık hesaba alındığı yazılı olup, davalı tarafından davacının iddia ettiği akdi ilişki inkar edilip, taraflar arasında satım sözleşmesinin mevcut olduğu savunulmuştur.

Bu durumda, mahkemece, davacının iddiasına dayanak olarak gösterdiği faturalarda davalının imzasının mevcut olmaması ve fatura içeriklerinde hem satım hem de emanet ifadelerinde bahsedilmiş bulunması nedeniyle bu belgelerin davalıya bağlayıcı bir niteliğinin olmadığı anlaşıldığından davacı tarafından davalıya emanet fındık verildiği iddiasının ispat edilemediği gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2- Davalı ... şirketinini temyiz itirazlarına gelince, yukarıda yazılı özetten de anlaşılacağı üzere davalı ... şirketi tarafından yangın rizikolarına karşı teminat altına alınan davalı ...'ye ait fabrikada yanan fındıkların davacı tarafından anılan davalıya emanet verildiği, dolayısı ile yanan fındıkların davacıya ait olduğu iddia edilmiştir. Yangın Sigorta Genel Şartlarının A.3.5. maddesinde emanet ve kapsamına alınabileceği düzenlenmiş olup, davaya konu sigorta poliçesinde 3. kişiye ait emtianın (emanet veya ariyet olarak bırakılan) teminat kapsamına dahil olduğuna ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

Bu itibarla mahkemece, zayi olan fındığın davacı tarafından emanet verildiği iddiası karısında, 3. kişiye ait emtianın poliçe teminatına dahil olmadığı gözetilerek sigorta şikerit yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Davalı bankanın temyiz itirazlarına gelince, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 1266. maddesi uyarınca, malı rehin alan kimse, o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceğini gibi, aynı Yasa'nın 1270. maddesi hükmü gereğince bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür. Böyle bir durumda sigortalı durumda olan, rehin hakkı sahibi olduğundan, sigorta şirketinden tazminat talep etmek hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatini almak ve o suretle sigortadan, şayet kendi menfaati de zedelendiği taktirde, tazminat istemek hakkına sahip olur.

Somut olayda, davacı tarafından dain ve mürtehin sıfatı bulunan davalı bankaya da husumet yöneltilmiş ise de böyle bir davada lehine sigorta edilen davalı bankaya husumet yöneltmesi mümkün bulunmayıp, davalı banka yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.