Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/15780 K.2012/21260

Taraflar arasında görülen davada Bafra 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28.06.2011 tarih ve 2011/241-2011/488 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... Anonim Türk Sigorta Şti. tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi ...'ın 29/06/2009 tarihinde davalı seyahat firmasına ait otobüsün yaptığı kazada ölümü nedeni ile davalılar aleyhine açtıkları davada kısmi talepte bulunduklarını, bilirkişi raporu ile ... lehine 62.756,20 TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... lehine de 12.078,93 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını ileri sürerek; davacı ... için 61.756,20 TL, davacı ... için 12.078,93 TL olmak üzere toplam 73.835,13 TL maddi tazminatın temerrüt faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili, davalı ... Şirketi adına kayıtlı konu aracın müvekkili şirket nezdinde ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müteveffa ... yolcu olduğundan maddi zararların öncelikle taşımacılık mali sorumluluk sigortasından karşılanması gerektiğini, bu sigorta türünde yer alan azami teminat miktarlarını aşan kısım içinde trafik sigortasına başvurulması gerektiğini, davada kendisine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili, kaza yapan aracın müvekkili şirkete zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk ve zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçeleriyle sigortalı olduğunu, öncelikle taşımacının karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasına, sözkonusu sigortanın bulunmaması veya teminat limitlerinin yetersiz kalması hallerinde zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasına, daha sonra sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına müracaat edilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davanın kabulüne, BK'nun 45/2. maddesi uyarınca davacı ... yönünden 61.756,20 TL davacı ... yönünden 12.078,93 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının davalı ... Seyahat Nakliyat Oto Mad. At. Mak. Gıd. İnşaat Limited Şirketi ile diğer davalı ... Varislari yönünden kaza tarihi olan 29.06.2009 tarihinden, diğer davalılar Axa Oyak Sigorta ve Anadolu Sigorta A.Ş. yönünden ise dava tarihi olan 02.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, davalı ... şirketleri yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi temyiz etmiştir.

1) Dava, davacıların murisinin otobüs yolculuğu sırasında geçirdiği trafik kazasında vefatı sebebiyle, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece Bafra Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/666 Esas 2011/184 Karar sayılı dava dosyasıyla açılmış bulunan kısmi davada verilen bilirkişi raporu ve dosya kapsamı nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak; hükme dayanak yapılan kısmi dava dosyasının taraf vekillerince temyiz edildiği, henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Bu suretle; görülen dava, belirtilen kısmi dava dosyasında verilen bilirkişi raporu nazara alınarak açıldığına göre, kısmi dava dosyasında verilen kararın kesinleşmesinin beklenmesi, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; bu husus nazara alınmaksızın yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı ...

Anonim Türk Sigorta Şirketi yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2) Kabul şekline göre de, davalı ...Ş. dava konusu aracın Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigorta Poliçesi'ni tanzim etmiş olup, davalı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesini düzenlemiş olması nedeniyle öncelikle taşımacılık ve ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen diğer davalı ...Ş’nin sorumlu olduğunu ancak limitin zararı karşılamaya yeterli olmaması halinde İMMS kapsamında kendisinden maddi tazminat talep edilebileceğini beyan etmesine rağmen mahkemece bu husus üzerinde durulmamıştır.

Zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır. Başka bir anlatımla, bu sigortayla işletenin KTK’nun 85/1. maddesinde hükme bağlanan sorumluluğu sigorta örtüsüne alınmaktadır. İhtiyari mali mesuliyet sigortası ise, işletenin anılan sorumluluğunun trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zarar, trafik sigortası kapsamında kalmakta ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olmayacaktır.

Ayrıca 4925 sayılı KTK’nun 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu yasanın 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle

taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde, teminatların üzerinde kalan kısım için sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Bu durumda, davalı ... şirketinin poliçesinde düzenlenen artan mali sorumluluk nedeniyle teminat verdiği ve İMMS sigortası genel şartlarının da poliçenin eki olarak gösterildiği göz önüne alınarak hükmedilen maddi tazminattan mümeyyiz davalı şirketin sorumlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayanarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.